काठमाडौं ।
आईफोनको स्टोरेज भरिँदै गएपछि नयाँ फोटो खिच्न, भिडियो रेकर्ड गर्न, एप डाउनलोड गर्न वा फोनमा नयाँ अपडेट राख्नसमेत समस्या हुन सक्छ। धेरै प्रयोगकर्ताले स्टोरेज खाली गर्न प्रयोग नगर्ने एप हटाउने र पुराना फोटो तथा भिडियो डिलिट गर्ने गर्छन्। तर यी सामान्य उपायबाहेक पनि आईफोनमा धेरै ठाउँ ओगटिरहेका तर सजिलै नदेखिने फाइल र डेटा हुन सक्छन्।
मेसेजिङ एपमा आएका फोटो तथा भिडियो, डाउनलोड गरिएका गीत र पोडकास्ट, अफलाइन नक्सा, फाइल एपमा राखिएका ठूला फाइलदेखि ‘Recently Deleted’ फोल्डरसम्मले स्टोरेज खपत गरिरहेका हुन सक्छन्। त्यसैले आईफोनको स्टोरेज खाली गर्न यी ठाउँमा पनि ध्यान दिन आवश्यक हुन्छ।
सबैभन्दा पहिले आईफोनमा Settings > General > iPhone Storage मा जानुहोस्। यहाँ कुन एप वा डेटाले कति स्टोरेज ओगटेको छ भन्ने विवरण देखिन्छ। सबैभन्दा धेरै ठाउँ ओगट्ने एप र डेटाको सूची हेरेर अनावश्यक सामग्री पहिचान गर्न सकिन्छ।
उदाहरणका लागि, लामो समयदेखि प्रयोग नगरेको कुनै स्ट्रिमिङ एपले धेरै स्टोरेज ओगटेको हुन सक्छ। त्यस्ता एप हटाउनु वा त्यसमा रहेको डाउनलोड डेटा मेटाउनु उपयोगी हुन्छ। यही सूचीले सामान्यतया प्रयोगकर्ताको ध्यान नपुगेका अन्य स्टोरेज खपत गर्ने ठाउँसमेत देखाउन सक्छ।
मेसेजमा रहेका फोटो र भिडियो पनि हटाउनुहोस्
आईफोनको फोटो ग्यालरीबाट ठूला फोटो र भिडियो हटाइसके पनि ती फाइल अन्य एपमा बाँकी हुन सक्छन्। उदाहरणका लागि, मेसेज वा ह्वाट्सएपजस्ता मेसेजिङ एपमा आएका फोटो, भिडियो र अन्य मिडिया छुट्टै रूपमा स्टोरेजमा बसेका हुन सक्छन्।
यदि iPhone Storage मा Messages ले धेरै ठाउँ ओगटेको देखिन्छ भने त्यसमा ट्याप गरेर Documents अन्तर्गतका फाइल हेर्न सकिन्छ। त्यहाँ फोटो, भिडियो तथा अन्य मिडिया छुट्टाछुट्टै हेरेर आवश्यक नभएका ठूला फाइल हटाउन सकिन्छ।
ह्वाट्सएप प्रयोगकर्ताले You > Storage and data > Manage storage मा गएर धेरै ठाउँ ओगटेका फाइल पहिचान गर्न सक्छन्। यसमा कुन च्याटले कति स्टोरेज खपत गरिरहेको छ भन्ने पनि हेर्न सकिन्छ।
तर कुनै महत्वपूर्ण फोटो, भिडियो वा फाइल हटाउनुअघि त्यसको अर्को ठाउँमा सुरक्षित प्रतिलिपि राखिएको छ कि छैन भन्ने निश्चित गर्नुपर्छ। आवश्यक फोटो एप्पल फोटो, गुगल फोटो वा कम्प्युटरमा सुरक्षित गरेपछि मात्र एपबाट हटाउनु सुरक्षित हुन्छ।
भविष्यमा अनावश्यक फोटो तथा भिडियोले स्टोरेज नभरियोस् भन्नका लागि ह्वाट्सएपजस्ता एपमा मिडिया स्वतः डाउनलोड वा सेभ हुने सेटिङ पनि आवश्यकताअनुसार बन्द गर्न सकिन्छ। यसले साथीभाइबाट आउने अनावश्यक फोटो, भिडियो वा मेमले आईफोनको स्टोरेज भरिनबाट जोगाउन सक्छ।
‘Recently Deleted’ फोल्डर पनि खाली गर्नुहोस्
आईफोनका धेरै एपमा कुनै सामग्री डिलिट गर्दा त्यो तत्काल पूर्ण रूपमा मेटिँदैन। त्यस्ता फाइल केही समयका लागि ‘Recently Deleted’ फोल्डरमा रहन्छन्। प्रयोगकर्ताले आफ्नो निर्णय परिवर्तन गरेमा फाइल पुनः प्राप्त गर्न सकून् भनेर यस्तो व्यवस्था गरिएको हो। तर त्यस अवधिसम्म ती फाइलले स्टोरेज भने ओगटिरहन्छन्।
विशेषगरी धेरै फोटो तथा भिडियो एकैपटक डिलिट गरेको अवस्थामा ‘Recently Deleted’ फोल्डर जाँच गर्नु उपयोगी हुन्छ।
Photos एपमा Collections > Recently Deleted मा गएर पहिले हटाइएका फोटो तथा भिडियो हेर्न सकिन्छ। आवश्यक नभएका फाइल स्थायी रूपमा हटाउन सकिन्छ। धेरै फाइल छन् भने Select विकल्प प्रयोग गरेर एकैपटक डिलिट गर्न सकिन्छ।
Files एपमा पनि यस्तै व्यवस्था हुन्छ। Browse मा गएर ‘Recently Deleted’ फोल्डर जाँच गर्न सकिन्छ। यसै क्रममा On My iPhone पनि हेर्नु राम्रो हुन्छ। यहाँ डाउनलोड गरिएका ठूला पीडीएफ, भिडियो वा अन्य फाइल लुकेर बसेका हुन सक्छन्।
कुनै अन्य फाइल म्यानेजर एप प्रयोग गरिएको छ भने त्यसमा पनि अनावश्यक डाउनलोड र फाइल जाँच गर्नुपर्छ।
डाउनलोड गरिएका गीत, पोडकास्ट र भिडियो हटाउनुहोस्
आईफोनको धेरै स्टोरेज डाउनलोड गरिएका मिडियाले पनि ओगटेको हुन सक्छ। स्पोटिफाइमा डाउनलोड गरिएका गीत, पोडकास्ट एपमा डाउनलोड गरिएका एपिसोड, गुगल म्यापमा अफलाइन प्रयोगका लागि डाउनलोड गरिएका नक्सा तथा युट्युबका अफलाइन भिडियोले धेरै स्टोरेज लिन सक्छन्।
विशेषगरी पोडकास्टमा धेरै एपिसोड स्वतः डाउनलोड हुने सेटिङ राखिएको छ भने केही समयमै ठूलो स्टोरेज भरिन सक्छ।
स्पोटिफाइमा प्रोफाइल फोटोमा ट्याप गरेर Settings and privacy > Media quality मा जान सकिन्छ। त्यहाँ डाउनलोडको गुणस्तर घटाउँदा भविष्यमा डाउनलोड हुने गीतले कम स्टोरेज ओगट्छन्। पहिले नै डाउनलोड गरिएका गीतको गुणस्तर परिवर्तन गरेर पनि थप स्पेस निकाल्न सकिन्छ।
पोडकास्टका लागि Settings > Apps > Podcasts मा गएर स्वतः डाउनलोड हुने एपिसोडको संख्या सीमित गर्न सकिन्छ। आवश्यक नभए भिडियो डाउनलोड हुने विकल्प पनि बन्द गर्न सकिन्छ।
कुनै विशेष पोडकास्टका लागि पनि त्यसको सेटिङबाट डाउनलोडसम्बन्धी विकल्प परिवर्तन गर्न सकिन्छ। ‘Remove Played Downloads’ जस्तो विकल्प सक्रिय गर्दा सुनिसकेका एपिसोड स्वतः हटाउन सकिन्छ।
युट्युब प्रिमियम वा प्रिमियम लाइट प्रयोग गरेर अफलाइन भिडियो डाउनलोड गर्ने प्रयोगकर्ताले पनि पुराना डाउनलोड समय–समयमा हटाउनुपर्छ।
फोटोको पूर्ण गुणस्तर फोनमै राख्न आवश्यक छैन
आईफोनमा उच्च गुणस्तरका धेरै फोटो छन् भने तिनले ठूलो स्टोरेज ओगट्न सक्छन्। यस्तो अवस्थामा Settings > Apps > Photos मा गएर Optimize iPhone Storage विकल्प प्रयोग गर्न सकिन्छ।
यसले फोनमा फोटोको कम स्टोरेज खपत गर्ने संस्करण राख्छ भने पूर्ण गुणस्तरको मूल फोटो क्लाउडमा सुरक्षित राखिन्छ। आवश्यक परेको अवस्थामा विशेष फोटोको मूल संस्करण डाउनलोड गर्न सकिन्छ।
धेरै फोटो खिच्ने तर फोनमा सीमित स्टोरेज भएका प्रयोगकर्ताका लागि यो विकल्प उपयोगी हुन सक्छ।
अफलाइन नक्सा र अन्य डाउनलोड पनि जाँच गर्नुहोस्
गुगल म्याप वा अन्य नक्सा एपमा अफलाइन प्रयोगका लागि डाउनलोड गरिएको क्षेत्र आवश्यक नभएपछि हटाउन सकिन्छ। यात्रा सकिएपछि पनि डाउनलोड गरिएको नक्सा फोनमा रहिरहँदा अनावश्यक रूपमा स्टोरेज खपत हुन सक्छ।
त्यस्तै, भिडियो स्ट्रिमिङ, संगीत, पोडकास्ट र अन्य एपमा ‘डाउनलोड’ वा ‘अफलाइन’ सेक्सन छुट्टाछुट्टै जाँच गर्नुपर्छ। एपको मुख्य स्क्रिनमा नदेखिए पनि डाउनलोड गरिएको सामग्रीले ठूलो ठाउँ ओगटेको हुन सक्छ।
क्यास पनि सफा गर्न सकिन्छ, तर सावधानी आवश्यक
आईफोनका विभिन्न एपले प्रयोगका क्रममा अस्थायी फाइल अर्थात् क्यास निर्माण गर्छन्। यस्तो क्यास सफा गर्दा केही स्टोरेज खाली हुन सक्छ। तर क्यास हटाएपछि सम्बन्धित एप केही समयका लागि सुस्त चल्न सक्छ। साथै, एपले पुनः प्रयोगका क्रममा त्यस्ता अस्थायी फाइल आफैं बनाउन सक्छ।
त्यसैले क्यास सफा गर्ने उपायलाई अन्तिम विकल्पका रूपमा प्रयोग गर्नु उपयुक्त हुन्छ, विशेषगरी फोनको स्टोरेज अत्यन्तै कम भइसकेको अवस्थामा।
एप्पल इन्टेलिजेन्सले पनि स्टोरेज लिन सक्छ
आईफोनमा एप्पल इन्टेलिजेन्स प्रयोग गरिएको छ भने यसका लागि आवश्यक डेटा तथा मोडेलले पनि स्टोरेज ओगट्न सक्छ। एप्पल इन्टेलिजेन्स प्रयोग नगर्ने प्रयोगकर्ताको फोनमा समेत यससँग सम्बन्धित डेटा केही स्टोरेजमा रहन सक्छ।
स्टोरेज निकै कम भएको अवस्थामा Settings > General > iPhone Storage > iOS मा गएर आईओएसले प्रयोग गरेको स्टोरेज जाँच गर्न सकिन्छ। एप्पल इन्टेलिजेन्स बन्द गरिएको अवस्थामा पनि त्यससँग सम्बन्धित केही स्टोरेज देखिन सक्छ।
आईफोनको स्टोरेज खाली गर्न सबैभन्दा प्रभावकारी उपाय भनेको ठूलो ठाउँ ओगट्ने फोटो, भिडियो र एप पहिचान गर्नु हो। त्यसपछि मेसेजिङ एपका एट्याचमेन्ट, डाउनलोड गरिएका मिडिया, अफलाइन नक्सा, Files एप र ‘Recently Deleted’ फोल्डर जाँच गर्दा थप ठाउँ निकाल्न सकिन्छ।
यसरी नियमित रूपमा स्टोरेजको समीक्षा गर्ने हो भने फोनमा अनावश्यक फाइल थुप्रिन नदिई उपलब्ध स्टोरेजलाई लामो समयसम्म व्यवस्थापन गर्न सकिन्छ।
प्रकाशित: १८ भाद्र २०८३, बिहीबार