काठमाडौं ।
कोलम्बियाको नयाँ सरकारले अमेजन र पुतुमायो नदी हुँदै दुर्गम समुदायलाई फाइबरमार्फत जोड्ने परियोजना रोक्ने निर्णय गरेको छ।
यसै महिनाको सुरुवातमा नयाँ सरकारसँगै पद सम्हालेकी आईसीटी मन्त्री अलेक्जान्ड्रा फाल्ला जेराटेले परियोजना रद्द गर्ने निर्णय सार्वजनिक गरेकी हुन्। उनले भविष्यमा यो परियोजना पुनः अघि बढाउने कुनै संकेत दिएकी छैनन्।
मन्त्रीले गुस्ताभो पेट्रोको राष्ट्रपतित्वकालमा परिकल्पना गरिएको परियोजनाको विस्तृत समीक्षा गर्न विशेष टोली गठन गरेको बताइन्। उनले निर्णयका कारणबारे विस्तृत जानकारी नदिए पनि उनको भनाइले आर्थिक कारण मुख्य रहेको संकेत गर्छ।
उनको स्पेनी भाषामा जारी गरिएको वक्तव्यमा भनिएको छ, “परियोजनाले आर्थिक अनिश्चितता र प्रारम्भिक अनुमानहरू देखाएको छ, जसले गम्भीर प्राविधिक, वातावरणीय तथा प्रभावकारी कभरेजसम्बन्धी जोखिम निम्त्याउन सक्छ।”
मन्त्रीका अनुसार परियोजनाको प्रारम्भिक बजेट ६८३ अर्ब पेसो (२२० मिलियन अमेरिकी डलरभन्दा केही बढी) थियो। तर यो रकम ६७ प्रतिशतभन्दा बढीले बढेर अनुमानित १.१४ ट्रिलियन पेसो (३६७ मिलियन डलर) पुगेको थियो।
फाल्लाको वक्तव्यले राष्ट्रपति अबेलार्डो डे ला एस्प्रिएल्लाको नेतृत्वमा रहेको नयाँ सरकारले बढाइएको बजेटले पनि परियोजनाले सुरुमा प्रतिबद्धता गरेको कनेक्टिभिटी सुनिश्चित गर्न पर्याप्त हुनेमा विश्वास नगरेको संकेत गर्ने टेलिकम्स डटकमले जनाएको छ।
कोलम्बियाको पत्रिका एल एस्पेक्टाडोरका अनुसार परियोजनाअन्तर्गत पुतुमायो नदीको सतहमा करिब १ हजार ६ सय किलोमिटर फाइबर बिछ्याउने, अमेजन नदीमा करिब ७० किलोमिटर र जमिनमाथि करिब २१० किलोमिटर फाइबर बिछ्याउने योजना थियो। यसको उद्देश्य अमेजोनास र पुतुमायो विभागका दुर्गम क्षेत्रमा रहेका करिब १ लाख घरधुरीलाई जोड्नुका साथै ब्राजिलसँग कनेक्टिभिटी स्थापना गर्नु थियो।
यो परियोजना मूलतः ब्राजिलमा गरिएको यस्तै योजनाको अनुकरण थियो। ब्राजिलमा अहिले अमेजन नदीका केही भागको नदी सतहमुनि फाइबर बिछ्याइएको छ।
एल कोलम्बियानोका अनुसार कोलम्बियामा परियोजनाका प्राविधिक र वातावरणीय चुनौतीमध्ये भूभागसँग सम्बन्धित समस्या पनि थिए। जसका कारण योजनाअनुसारको कभरेज सुनिश्चित गर्न कठिन हुने देखिएको थियो।
पूर्वराष्ट्रपति पेट्रोले परियोजना रद्द गरिएको विषयमा आफ्नो असन्तुष्टि सार्वजनिक गरिसकेका छन्।
“मैले पुतुमायो नदीको परियोजना अघि बढाएको थिएँ– यसको बजेट पनि सुनिश्चित भइसकेको थियो– तर अहिले यसलाई रोकिएको छ,” उनले एक्समा लेखेका छन्। “यो प्राविधिक पछौटेपन सरकारभित्र रहेका पछौटे सोच भएका मानिसहरूका कारण भएको हो।”
यता, फाल्लाले भने परियोजनाको भविष्यबारे आफूले “तथ्यमा आधारित निर्णय” गरेको बताएकी छन्।
पुतुमायो र अमेजन नदी परियोजनाबाट लाभान्वित हुने दुर्गम क्षेत्रमा कनेक्टिभिटी पुर्याउने विषयमा छलफल जारी रहने सम्भावना देखिए पनि फाल्लाले अहिले यसबारे थप जानकारी दिएकी छैनन्।
यस विषयमा मन्त्रालय र समग्र कोलम्बिया अहिले गत साता देशमा गएको ठूलो भूकम्पपछि भइरहेको पुनःस्थापना तथा उद्धार प्रयासमा केन्द्रित छन्। त्यसैले दुर्गम कनेक्टिभिटी परियोजनाले केही समय पर्खनुपर्ने भएको छ।
प्रकाशित: ४ भाद्र २०८३, बिहीबार
