काठमाडौं ।
संयुक्त राज्य अमेरिकामा टिकटकले आफ्नो प्लेटफर्मलाई लत लाग्ने गरी डिजाइन गरिएको र त्यसले किशोर–किशोरीको मानसिक स्वास्थ्यमा असर पुर्याएको आरोप लगाउँदै दायर गरिएका तीनवटा मुद्दामा मिलापत्र गर्न सहमति जनाएको वादी पक्षका एक वकिलले सोमबार बताएका छन्।
वादी पक्षका वकिल जोसेफ भानजान्ड्टका अनुसार मिलापत्रका सर्तहरू गोप्य राखिएका छन् र टिकटकसँग लिखित मिलापत्र सम्झौता अन्तिम रूप दिएपछि मात्र लागू हुनेछन्।
यी मुद्दाहरू क्यालिफोर्नियाको राज्य अदालतमा एकीकृत गरिएका यस्तै हजारौं मुद्दामध्येका हुन्। मेटा, गुगलको युट्युब र स्न्याप इन्कको स्न्यापच्याटविरुद्धका दाबी भने जारी रहनेछन्। ती मुद्दाको सुनुवाइ अक्टोबरमा तय गरिएको रोयटर्सले उल्लेख गरेको छ।
तीनवटै मुद्दा नाबालक भएकाले नामको सट्टा प्रारम्भिक अक्षर मात्र सार्वजनिक गरिएका वादीहरूले दायर गरेका हुन्। करिब ३,३०० वटा मुद्दामध्येबाट परीक्षणका लागि यी तीन मुद्दा छनोट गरिएको थियो।
लस एन्जलस सुपेरियर अदालतकी न्यायाधीश क्यारोलिन कुहलले सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्मले लत लगाउने र युवा प्रयोगकर्तालाई हानि पुर्याउने दाबीसम्बन्धी एकीकृत मुद्दाको सुनुवाइ गरिरहेकी छन्।
सम्बन्धित कम्पनीहरूले आरोप अस्वीकार गर्दै आफ्नो प्लेटफर्ममा किशोर–किशोरी र युवा प्रयोगकर्ताको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न व्यापक उपाय अपनाइएको बताएका छन्।
यस्ता परीक्षण मुद्दाको फैसला हेरेर समान प्रकृतिका अन्य मुद्दामा जूरीले कस्तो निर्णय दिन सक्छ भन्ने अनुमान गर्न तथा बाँकी मुद्दाको सम्भावित मूल्यांकन र मिलापत्र वार्तामा सहयोग पुग्ने भएकाले वकिलहरूले यस्ता मुद्दा प्रयोग गर्ने गर्छन्।
टिकटकसँग मिलापत्र गर्ने वादीमध्ये इलिनोइसकी १५ वर्षीया एस.जे.ले सामाजिक सञ्जालका कारण आफूमा आत्महानि, चिन्ता, अवसाद, लत र खानपानसम्बन्धी समस्या भएको दाबी गरेकी छन्।
न्यु जर्सीका १५ वर्षीय पी.एम.वाई.ले लत, अवसाद र आत्महानिको आरोप लगाएका छन्। मिसिसिपीकी १८ वर्षीया के.डी.बी.ले सामाजिक सञ्जालको अत्यधिक प्रयोगका कारण चिन्ता, अवसाद, लत, आत्महानि र खानपानसम्बन्धी समस्या भएको दाबी गरेकी छन्।
यी मिलापत्र जुलाईमा अर्को परीक्षण मुद्दा सुनुवाइअघि नै टुंगिएपछि भएका हुन्। उक्त मुद्दामा अन्य प्रतिवादीले मिलापत्र गरेपछि एक किशोर वादीले मेटाविरुद्धको दावी फिर्ता लिएका थिए।
मार्चमा टुंगिएको यस मुद्दासम्बन्धी पहिलो सुनुवाइमा कम उमेरमै ध्यान आकर्षित गर्ने डिजाइनका कारण सामाजिक सञ्जालको लत लागेको दाबी गर्ने एक महिलाको पक्षमा अदालतले मेटाविरुद्ध ४२ लाख डलर र गुगलविरुद्ध १८ लाख डलर क्षतिपूर्ति दिने फैसला गरेको थियो। त्यस मुद्दामा टिकटक र स्न्यापले भने सुनुवाइअघि नै मिलापत्र गरेका थिए।
यस्तै प्रकृतिका थप करिब २,६०० मुद्दा व्यक्ति, विद्यालय जिल्ला, स्थानीय निकाय र विभिन्न राज्यले क्यालिफोर्नियाको संघीय अदालतमा दायर गरेका छन्। साथै, अमेरिकाका झण्डै सबै राज्यका महान्यायाधिवक्ताले पनि आफ्ना-आफ्ना राज्य अदालतमा सामाजिक सञ्जाल कम्पनीविरुद्ध मुद्दा दायर गरेका छन्।
प्रकाशित: २१ श्रावण २०८३, बिहीबार
