काठमाडौं ।
बेलायतले विद्युतीय सवारीसाधन (ईभी) मा कर लगाउने प्रणाली परिवर्तन गर्ने निर्णय गरेको छ। अब ईभीमा चलाइएको दूरी (किलोमिटर) का आधारमा शुल्क लिइनेछ।
विद्युतीय सवारीको संख्या बढ्दै जाँदा इन्धन करबाट प्राप्त हुने सरकारी आम्दानी घटिरहेको अवस्थामा यो कदमलाई भविष्यका लागि सम्भावित नमुनाका रूपमा हेरिएको छ।
आन्तरिक दहन इन्जिन भएका सवारीबाट विद्युतीय सवारीतर्फ क्रमिक रूपमा संक्रमण भइरहेका कारण धेरै सरकार नयाँ चुनौतीको सामना गरिरहेका छन्। विद्युतीय सवारी प्रयोगकर्ताले पेट्रोल वा डिजेलमा लाग्ने कर तिर्दैनन्, जसबाट परम्परागत रूपमा सडक मर्मतसम्भारका लागि रकम जुटाइँदै आएको थियो।
नयाँ प्रणालीअनुसार विद्युतीय सवारीधनीले सवारीले कति किलोमिटर यात्रा गर्यो भन्ने आधारमा शुल्क तिर्नुपर्नेछ। अर्थात्, जति धेरै दूरी यात्रा गरिन्छ, त्यति धेरै शुल्क लाग्नेछ।
टेलिग्राफका अनुसार अधिकारीहरूका अनुसार सवारीले प्रयोग गर्ने ऊर्जाको प्रकार जस्तोसुकै भए पनि सडक प्रयोग गर्ने सबैले पूर्वाधार निर्माण तथा मर्मतका लागि योगदान गर्नुपर्ने भएकाले यो प्रणाली बढी न्यायोचित हुनेछ।
तर, यो निर्णयलाई लिएर बहस सुरु भएको छ। समर्थकहरूले जीवाश्म इन्धनको प्रयोग घटेसँगै हराउँदै गएको राजस्वको विकल्पका रूपमा यो आवश्यक कदम भएको बताएका छन्। आलोचकहरूले भने यसले विद्युतीय सवारीको प्रयोग विस्तार हुने गति सुस्त बनाउन सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
विशेषज्ञहरूका अनुसार विद्युतीय यातायातको युगमा सडक सञ्जालको वित्तीय व्यवस्थापनका लागि नयाँ उपाय खोजिरहेका कारण आगामी केही वर्षमा यस्तै शुल्क प्रणाली अन्य युरोपेली देशहरूमा पनि लागू हुन सक्ने सम्भावना छ।
प्रकाशित: ११ श्रावण २०८३, सोमबार
