काठमाडौं ।
अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाको पुरानो तर महत्त्वपूर्ण स्विफ्ट टेलिस्कोप अब खतरामा रहेको छ। यो भूउपग्रह बिस्तारै पृथ्वीतिर ओर्लिरहेको छ। यदि यसलाई समयमै माथिल्लो कक्षमा राखिएन भने, यो पृथ्वीको वायुमण्डलमा प्रवेश गर्दै जल्न सक्छ।
नासाले यसलाई बचाउनको लागि एक प्रमुख कदम चालेको छ र यसलाई माथिल्लो कक्षमा फर्काउन बूस्टर प्रणाली प्रदान गर्नेछ। रिपोर्टका अनुसार, यस अभियानमा लगभग ३ खर्ब खर्च हुनेछ।
नासाका अनुसार, नोभेम्बर २००४ मा प्रक्षेपण गरिएको नील गेहरेल्स स्विफ्ट वेधशालाले ब्रह्माण्डको सबैभन्दा शक्तिशाली विस्फोटहरू मध्ये एक गामा-रे विस्फोटहरूको खोजीमा २२ वर्ष बिताएको छ। यसका साथै, टेलिस्कोपले अन्य ब्रह्माण्डीय वस्तुहरू र घटनाहरूको पनि अवलोकन गर्दछ।
सुरुमा लगभग ६०० किलोमिटर उचाइमा राखिएको स्विफ्ट अन्तरिक्ष वेधशाला वायुमण्डलीय गुरुत्वाकर्षणका कारणले झर्दै गएको छ। हालैको तीव्र सौर्य गतिविधिले पृथ्वीको माथिल्लो वायुमण्डललाई न्यानो र विस्तार गरेको छ, जसले गर्दा क्षय तीव्र भएको छ। स्विफ्ट अहिले लगभग २२४ माइल (३६० किलोमिटर) मा परिक्रमा गर्छ र द्रुत गतिमा खस्दै छ।
नासाको अनुमान छ कि यो अक्टोबर २०२६ सम्ममा १८५ माइल (३०० किलोमिटर) को आसपास “फिर्ताको बिन्दु” मा पुग्नेछ, र यदि केही गरिएन भने २०२६ को अन्त्यसम्ममा अनियन्त्रित पुन:प्रवेशको ९० प्रतिशत सम्भावना छ।
अवतरणलाई सुस्त गर्न, नासाले फेब्रुअरी २०२६ मा सबै वैज्ञानिक उपकरणहरू बन्द गर्यो, अवलोकनहरू रोक्यो। यदि बुस्ट गर्न सफल भयो भने, स्विफ्टले सेप्टेम्बर २०२६ सम्ममा पुन: सञ्चालन सुरु गर्न सक्छ।
नासाको सबैभन्दा प्रतिष्ठित अन्तरिक्ष टेलिस्कोपहरू मध्ये एकलाई पृथ्वीमा खस्नबाट बचाउन उद्धार अभियानमा मंगलबार स्थानीय समयअनुसार बिहान सबेरै एक निजी अन्तरिक्षयान पठाउने योजना छ। नर्थ्रोप ग्रुमन पेगासस एक्सएल रकेट अन्तिम पटक उडान भर्ने तालिका छ।
स्विफ्ट बुस्ट मिसनले एरिजोनामा आधारित क्याटालिस्ट स्पेस टेक्नोलोजीजद्वारा निर्मित लिंक(LINK) स्याटेलाइटलाई नासाको नील गेहरेल्स स्विफ्ट वेधशालालाई समात्न र स्थिर कक्षमा तान्न पठाउनेछ, जसले गर्दा यसको प्रक्षेपण वायुमण्डलमा टाढा हुँदै जाँदा यसलाई आसन्न विनाशबाट बचाउनेछ।
पेगाससमा सवार लिंकले मार्शल टापुहरूको क्वाजालेन एटोलमा रहेको बुचोल्ज आर्मी एयरफिल्डबाट उडान भर्नेछ।
रकेट लिफ्टअफ अमेरिकी समयअनुसार मंगलबार बिहान ६:२३ बजे अर्थात नेपाली समयअनुसार बुधबार बिहान करिब ४ बजे को लागि निर्धारित छ। विमान लगभग ३९,००० फिट (१२,००० मिटर) मा पुगेपछि, म्याक ०.८२ मा यात्रा गर्दै स्टारगेजरद्वारा पेगाससलाई छोडिनेछ। पाँच सेकेन्ड पछि, रकेटले आफ्नो इन्जिन प्रज्वलित गर्नेछ र कक्षमा उक्लनेछ।
प्रकाशित: १६ असार २०८३, मंगलवार