
काठमाडौं ।
विश्वभरमा सञ्चालनमा रहेका निजी मोबाइल नेटवर्कको संख्या २,००० नाघेको नयाँ विश्लेषक तथ्यांकले देखाएको छ।
आधुनिक उद्यम तथा सरकारी निकायहरूको बढ्दो डेटा, सुरक्षा, डिजिटलीकरण र गतिशीलता आवश्यकताका कारण माग बढिरहेको भन्दै ग्लोबल मोबाइल सप्लायर्स एसोसिएसन (जीएसए) ले जनाएको छ।
जीएसएका अनुसार मार्चको अन्त्यसम्म विश्वका ८८ देशका २,००३ संस्थाले एक वा बढी निजी मोबाइल नेटवर्क सञ्चालन गरेका छन्। गणनामा समावेश गरिएका नेटवर्कहरूको सम्झौता मूल्य १ लाख यूरोभन्दा बढी रहेको थियो।
यो बजार निरन्तर विस्तार भइरहेको छ। उद्योग संगठनका अनुसार २०१९ यता निजी मोबाइल नेटवर्क ग्राहक सन्दर्भहरूको वार्षिक संयुक्त वृद्धि दर ३७ प्रतिशत रहेको छ।
टेलिकम्स डटकमका अनुसार सन् २०२६ को पहिलो त्रैमासिकमा मात्र ४८ नयाँ ग्राहक सन्दर्भ थपिएका छन्। साथै ५० हजारदेखि १ लाख युरो मूल्यका थप आठ नयाँ सन्दर्भ थपिएसँगै उक्त श्रेणीमा कुल संख्या १७८ पुगेको छ।
एलटीई अझै प्रमुख प्रविधि बनेको छ। जीएसएले सूचीबद्ध गरेका १,३६९ ग्राहकले एलटीई प्रयोग गरिरहेका छन्। तर ५जीको प्रयोग पनि बढ्दै गएको छ। ९७४ नेटवर्कमा प्रायः एलटीई सँगै ५जी प्रयोग गरिएको छ। यद्यपि केवल ५जीमा आधारित नेटवर्कको हिस्सा सन् २०२५ को चौथो त्रैमासिकको तुलनामा एक प्रतिशत बिन्दुले बढेर ग्राहकहरूको ३०.३ प्रतिशत पुगेको छ।
तर जीएसएले ५जीको वृद्धिबारे एउटा सावधानी पनि जनाएको छ। संस्थाका अनुसार ५जी मुख्यतः शैक्षिक, परीक्षण तथा प्रमाणीकरण केन्द्रहरूमा दीर्घकालीन परीक्षण र कार्यान्वयनका लागि प्रयोग भइरहेको छ। औद्योगिक क्षेत्रमा वास्तविक प्रयोगमा रहेका निजी ५जी नेटवर्कको संख्या अझै सीमित छ।
जीएसएका अनुसार ७६ प्रतिशत सन्दर्भ सार्वजनिक छैनन् र अद्वितीय छन्। सैन्य तथा रक्षा, समुद्री क्षेत्र र विद्युत् उत्पादन केन्द्रजस्ता क्षेत्रमा ८० प्रतिशतभन्दा बढी सन्दर्भ सार्वजनिक रूपमा उपलब्ध छैनन्।
यद्यपि यो बजार पूर्ण रूपमा गोप्य छैन। जीएसएले आफ्नो तथ्यांक सार्वजनिक गरेकै समयमा ओमानको दक्षिणी क्षेत्रमा रहेको सलालाह बन्दरगाहले देशको पहिलो पूर्ण रूपमा व्यवस्थापित निजी ५जी नेटवर्क सुरु गरेको घोषणा गरेको छ। यो परियोजना दूरसञ्चार सेवा प्रदायक ओमानटेलसँगको साझेदारीमा सञ्चालन गरिएको हो।
उक्त नेटवर्कले स्वचालनलाई सहयोग गर्ने र बन्दरगाहको डिजिटल रूपान्तरणलाई तीव्र बनाउने, साथै रसद सञ्चालनको दक्षता बढाउने बताइएको छ। दुवै पक्षले यस सम्झौताले ओमानमा बन्दरगाह, रसद र औद्योगिक क्षेत्रमा निजी उद्यम ५जी नेटवर्कको प्रयोग विस्तार गर्न मद्दत गर्ने अपेक्षा गरेका छन्।
जीएसए भविष्यको वृद्धिप्रति पनि आशावादी देखिएको छ, यद्यपि उसले कुनै ठोस पूर्वानुमान सार्वजनिक गरेको छैन।
जीएसएका अध्यक्ष जो ब्यारेटले संस्थाको पछिल्लो निजी मोबाइल नेटवर्कसम्बन्धी प्रतिवेदनसँगै जारी वक्तव्यमा भने, “प्रतिवेदनले स्पष्ट रूपमा देखाउँछ कि निजी मोबाइल नेटवर्कका समाधान विकास र आपूर्तिमा ठूलो संख्या र विविध प्रकारका बजार सहभागी सक्रिय छन्।”
उनले थपे, “एलटीई र फाइभजीको निजी प्रयोगका लागि स्पेक्ट्रम उपलब्ध गराउने योजना धेरै नियामक निकायहरूले बनाइरहेकाले आगामी केही वर्षमा बजारमा महत्वपूर्ण विकास हुने अपेक्षा गरेका छौं।”
जीएसएका अनुसार कुनै देशमा निजी मोबाइल नेटवर्कको संख्या र त्यहाँ उपलब्ध समर्पित स्पेक्ट्रमबीच बलियो सम्बन्ध रहेको छ। साथै यस्ता नेटवर्कको अधिकांश कार्यान्वयन उच्च आय तथा उच्च-मध्यम आय भएका देशहरूमा केन्द्रित छन्।
हाल सबैभन्दा ठूला पाँच बजार अमेरिका, जर्मनी, बेलायत, चीन र जापान हुन्। तर सन् २०२६ को पहिलो त्रैमासिकमा शीर्ष १० भित्रकै अर्को बजार क्यानडाले सबैभन्दा तीव्र वृद्धि देखाएको छ। क्यानडामा निजी मोबाइल नेटवर्क ग्राहक संख्या ५ प्रतिशतले बढेको छ। बेलायतमा ४ प्रतिशत, अमेरिकामा २ प्रतिशत र जर्मनीमा १ प्रतिशत वृद्धि भएको टेलिकम्स डटकमले जनाएको छ।
जीएसएका अनुसार चीनमा ४० हजारभन्दा बढी निजी नेटवर्क रहेको भन्ने विवरण प्रायः सार्वजनिक हुने गरेको छ। तर संस्थाको विश्वासमा तीमध्ये धेरै नेटवर्कले सार्वजनिक मोबाइल नेटवर्क प्रयोग गरिरहेका छन्, जसले गर्दा ती यसको प्रतिवेदनमा समावेश गरिने निजी नेटवर्कको परिभाषाभित्र पर्दैनन्।
जीएसएले आफ्नो प्रतिवेदनको सारांशमा उच्च आय भएका मध्यपूर्वी बजारहरूको विशेष उल्लेख नगरे पनि ओमानजस्ता देशहरूले आगामी दिनमा यस क्षेत्रको वृद्धिलाई अघि बढाउने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रकाशित: २ असार २०८३, मंगलवार
Future Media Pvt. Ltd.
Mid Baneshwor-10, Kathmandu, Nepal
For news and Press Release: [email protected]
For marketing and others: [email protected]
Department of Information and Broadcasting Registration
No:362819/81/82
Editor Name : Anuj Raj Dhungel
Contact No: 9841688736