काठमाडौं ।
क्यानडाले १६ वर्षभन्दा कम उमेरका व्यक्तिलाई सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्न प्रतिबन्ध लगाउने विधेयक घोषणा गरेको छ।
क्यानडाली पहिचान तथा संस्कृति मन्त्री मार्क मिलरले प्रस्तुत गरेको सेफ सोसल मिडिया ऐनअन्तर्गत १६ वर्षभन्दा कम उमेरका बालबालिकाले सामाजिक सञ्जाल खाता खोल्न नपाउने व्यवस्था गरिएको छ। साथै, सामाजिक सञ्जाल सेवा र एआई प्लेटफर्मका लागि नयाँ नियामकीय मापदण्ड पनि प्रस्ताव गरिएको छ।
विधेयकअनुसार सामाजिक सञ्जाल सेवाहरूले आफ्ना उत्पादनलाई बालबालिकाका लागि अझ सुरक्षित बनाउने गरी डिजाइन गर्नुपर्नेछ। प्लेटफर्महरूले डिपफेक सामग्री तथा “बालबालिकालाई यौन शोषणको सिकार बनाउने वा पीडितलाई पुनः पीडित बनाउने” सामग्री हटाउनुपर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
इन्ग्याजेटका अनुसार एआईद्वारा सिर्जित सामग्रीमा लेबल राख्ने, हानिकारक सामग्री रिपोर्ट गर्ने स्पष्ट विधि उपलब्ध गराउने तथा प्रयोगकर्तालाई ब्लक गर्ने उपकरण उपलब्ध गराउने जस्ता उपायहरू पनि लागू गर्नुपर्नेछ, ताकि हानिकारक सामग्रीको थप पहुँच रोक्न सकियोस्।
विधेयकले सामाजिक सञ्जालमा उमेरको सीमा तोके पनि एआई च्याटबट सेवामा भने यस्तो सीमा लागू हुने छैन। विधेयक सार्वजनिक गर्ने पत्रकार सम्मेलनमा मिलरले भने, “सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्मबाट हुने हानिको तुलनामा च्याटबटबारे पर्याप्त अध्ययन भएको छैन। तिनको सामाजिक भूमिका पनि उस्तै छैन।”
यद्यपि, टम्बलर रिज गोलीकाण्डमा ओपनएआईको भूमिकासम्बन्धी प्रतिक्रियाका रूपमा सेफ सोसल मिडिया ऐनमा “एआई च्याटबट सेवा” सम्बन्धी व्यवस्था पनि समावेश गरिएको छ। विधेयकअनुसार एआई प्लेटफर्महरूले च्याटबटबाट “हानिकारक सामग्री सम्प्रेषण” हुने वा हानिकारक व्यवहारमा संलग्न हुने जोखिम कम गर्नुपर्नेछ। साथै, संकटपूर्ण अवस्थासँग जुध्न “आपत्कालीन उपाय” पनि लागू गर्नुपर्नेछ।
१६ वर्षको उमेर सीमा बाहेक प्लेटफर्महरूले पूरा गर्नुपर्ने अन्य मापदण्डहरू क्यानडाको डिजिटल सेफ्टी आयोगले निर्धारण गर्ने मिलरले बताएका छन्। यो आयोग छुट्टै डिजिटल सेफ्टी कमिसन अफ क्यानडा ऐनमार्फत गठन गरिएको नयाँ निकाय हो।
आयोगले नियमहरूको कार्यान्वयन गर्नेछ र कुनै प्लेटफर्मले बालबालिकाका लागि “पर्याप्त सुरक्षा उपाय” अपनाएको ठहर गरेमा त्यसलाई छुट दिने अधिकार पनि राख्नेछ।
प्रकाशित: २८ जेष्ठ २०८३, बिहीबार
