काठमाडौं ।
पेन्टागनले पलान्टिरको एआईलाई अमेरिकी सैन्यको मुख्य प्रणाली बनाउने तयारी गरेको छ, मेमोमा उल्लेख गरिएको छ।
प्यालेन्टिर टेक्नोलोजिजको माभेन आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स प्रणालीलाई आधिकारिक “प्रोग्राम अफ रेकर्ड” बनाइने अमेरिकी रक्षा उपसचिव स्टिभ फेइनबर्गले पेन्टागनका नेताहरूलाई पठाएको पत्रमा बताएका छन्। यसले अमेरिकी सैन्यमा प्यालेन्टिरको हतियार लक्ष्य निर्धारण प्रविधिको दीर्घकालीन प्रयोग सुनिश्चित गर्नेछ।
मार्च ९ मा पठाइएको उक्त पत्रमा फाइनबर्गले प्यालेन्टिरको माभेन स्मार्ट सिस्टमलाई समावेश गर्दा सैनिकहरूलाई “हाम्रा शत्रुहरूलाई पहिचान गर्न, रोक्न र परास्त गर्न आवश्यक नवीनतम उपकरण” उपलब्ध हुने बताएका छन्।
यो निर्णय चालु आर्थिक वर्षको अन्त्यसम्म, अर्थात् सेप्टेम्बरसम्म लागू हुने अपेक्षा गरिएको छ। उक्त पत्र रोयटर्सले अवलोकन गरेको भए पनि यसअघि सार्वजनिक गरिएको थिएन।
माभेन एउटा कमाण्ड–एन्ड–कन्ट्रोल सफ्टवेयर प्लेटफर्म हो, जसले युद्धक्षेत्रको डाटा विश्लेषण गरेर लक्ष्यहरू पहिचान गर्छ। यो पहिले नै अमेरिकी सैन्यको मुख्य एआई सञ्चालन प्रणाली बनिसकेको छ, जसले पछिल्ला तीन हप्तामा इरानविरुद्ध हजारौँ लक्षित आक्रमणमा सहयोग गरेको छ।
माभेन लाई “प्रोग्राम अफ रेकर्ड” घोषणा गर्दा यसको प्रयोग सैन्यका सबै शाखामा सजिलै विस्तार हुनेछ र दीर्घकालीन स्थिर बजेट सुनिश्चित हुनेछ, फाइनबर्गले बताएका छन्।
मेमोअनुसार माभेन को निगरानी ३० दिनभित्र नेशनल जियोहस्पिटल-इन्टेलिजेन्स एजेन्सीबाट पेन्टागनको चिफ डिजिटल एण्ड आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स अफिसमा सारिनेछ। भविष्यमा प्यालेन्टिरसँगको सम्झौता अमेरिकी सेनाले सम्हाल्नेछ।
“हामीले अहिले नै ध्यानपूर्वक लगानी गर्दै संयुक्त सेनामा एआईको प्रयोग गहिरो बनाउनु र एआईमा आधारित निर्णय प्रक्रियालाई हाम्रो रणनीतिको मुख्य आधार बनाउनु आवश्यक छ,” फाइनबर्गले लेखेका छन्।
प्यालेन्टिर टेक्नोलोजिज र पेन्टागनले यस विषयमा तत्काल प्रतिक्रिया दिएका छैनन्।
फाइनबर्गको निर्णय प्यालेन्टिरका लागि ठूलो उपलब्धि मानिएको छ, किनकि कम्पनीले अमेरिकी सरकारसँग लगातार ठूला सम्झौताहरू पाइरहेको छ।
गत वर्ष अमेरिकी सेनासँग गरिएको सम्झौता १० अर्ब डलरसम्मको रहेको थियो। यस्ता सम्झौताहरूले पछिल्लो एक वर्षमा कम्पनीको शेयर मूल्य दोब्बर बनाउँदै बजार मूल्य करिब ३६० अर्ब डलरसम्म पुर्याएको छ।
माभेन प्रणालीले उपग्रह, ड्रोन, रडार, सेन्सर र गुप्तचर प्रतिवेदनबाट आएको ठूलो डाटा छिटो विश्लेषण गर्न सक्छ र एआई प्रयोग गरेर सम्भावित खतरा वा लक्ष्य—जस्तै शत्रुका सैन्य सवारी, भवन र हतियार भण्डार—स्वचालित रूपमा पहिचान गर्छ।
यसै महिनाको सुरुवातमा आयोजित प्यालेन्टिर कार्यक्रममा पेन्टागनका अधिकारी क्यामेरोन स्टेनलीले माभेन प्लेटफर्म कसरी मध्यपूर्वमा हतियार लक्ष्य निर्धारणका लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ भन्ने प्रदर्शन गरेका थिए। उनले माभेन प्लेटफर्मका हिट म्याप स्क्रिनसट पनि देखाएका थिए।
“हामीले यो सुरु गर्दा अहिले तपाईंले देख्नुभएको काम गर्न घण्टौँ लाग्थ्यो,” उनले भनेका थिए।
संयुक्त राष्ट्रसंघ विज्ञ समूहहरूले मानव हस्तक्षेप बिना एआईमार्फत हतियार लक्ष्य निर्धारण गर्दा नैतिक, कानुनी र सुरक्षासम्बन्धी जोखिम बढ्ने चेतावनी दिएका छन्, किनकि एआईले प्रशिक्षणका लागि प्रयोग गरिएको डेटाबाट अनिच्छित पूर्वाग्रह पनि ग्रहण गर्न सक्छ।
प्रकाशित: ७ चैत्र २०८२, शनिबार
