काठमाडौं ।
नयाँ प्रविधिको सम्भावित खतराबारे सोच्दा हामी प्रायः एन्थ्रोपिक र पेन्टागनबीच एआईको सैन्य प्रयोगबारे भएको वार्ताजस्ता विषय सम्झन्छौं। मानव हस्तक्षेप बिना परमाणु हतियार प्रयोग हुने अवस्था कहिले आउला भन्ने डर पनि हुन्छ।
यस्ता ठूलो खतराबारे धेरै सोच्दा हामी नजिकैको तुरुन्तै देखिने जोखिमबारे भने सचेत हुन सकेका छैनौं—नाच्ने रोबोट।
क्यालिफोर्नियाको कुपर्टिनोस्थित हटपोट रेस्टुरेन्ट हाइडिलाओमा नाचिरहेको रोबोट अत्यधिक सक्रिय भएपछि टेबल नजिक पुगेर प्लेटहरू फुटाउन थाल्यो र भाँडाकुँडा तथा चपस्टिकहरू चारैतिर छरियो। चिनियाँ सामाजिक सञ्जाल शियाओहोङ्शुमा प्रयोगकर्ता मिउले पोस्ट गरेको भिडियोअनुसार कर्मचारीहरूले हस्तक्षेप गर्नुपरेको थियो।
भिडियोमा कम्तीमा तीन जना कर्मचारीहरूले हात हल्लाउँदै उफ्रिरहेको रोबोटलाई नियन्त्रण गर्न संघर्ष गरेको देखिन्छ। एक कर्मचारीले फोन हेर्दै रोबोट नियन्त्रण गर्ने एपमा केही परिवर्तन गर्न खोजेजस्तो देखिन्छ। उक्त रोबोट जनवरीमा भएको सीईएसमा देखाइएको एजिबोट एक्स२ हुन सक्ने अनुमान गरिएको छ। यसमा ‘किल स्विच’ हुन सक्ने सम्भावना भए पनि कर्मचारीलाई चलाउन नआएको हुन सक्छ।
हटपोटमा तातो सुप प्रयोग हुने भएकाले यस्तो अवस्थामा झन् जोखिम हुन्छ। यदि रोबोटले तातो सुप भरिएको भाँडा खसालिदियो भने केवल खाना बिग्रने मात्र होइन, कसैलाई गम्भीर रूपमा पोल्न पनि सक्छ। साथै, नियन्त्रणबाहिर गएको रोबोटबाट ठक्कर लाग्ने जोखिम पनि हुन्छ।
द किलर्सको “आर वी ह्युमन अर आर वी डान्सर” गीतमा उठाइएको प्रश्न भविष्यमा रोबोटसँगको प्रतिस्पर्धासँग जोडिने कुरा होला भन्ने कल्पना गरिएको थिएन।
हाइडिलाओले एनबीसी न्युलाई दिएको बयानमा घटना स्वीकार गरेको भए पनि रोबोट बिग्रिएको वा नियन्त्रणबाहिर गएको भने अस्वीकार गरेको छ।
“यो अवस्थामा रोबोटलाई पाहुनाको अनुरोधमा टेबल नजिक ल्याइएको थियो, जुन यसको सामान्य सञ्चालन अवस्था होइन,” कम्पनीले जनाएको छ। “साँघुरो स्थानका कारण प्रदर्शनका क्रममा यसको चालचलन प्रभावित भयो।”
रोबोट निर्माता एजिबोटले टेकक्रञ्चको प्रतिक्रिया अनुरोधमा तत्काल जवाफ दिएको छैन।
हाइडिलाओले यसअघि बेइजिङमा रोबोटिक सर्भर र सुप मिसाउने मेसिन प्रयोग गरिएको ‘स्मार्ट रेस्टुरेन्ट’मा प्रयोगात्मक काम गरेको थियो। कुपर्टिनोको उक्त रेस्टुरेन्टमा भने रोबोटलाई मनोरञ्जनका लागि प्रयोग गरिएको देखिन्छ, तर ग्राहक नजिक नाच्दा अवस्था नियन्त्रणबाहिर गयो।
खाद्य सेवा क्षेत्रमा रोबोट प्रयोग गर्ने प्रयास धेरै स्टार्टअपहरूले गरिरहेका छन्। उदाहरणका लागि, शिन स्टारले पूर्ण रूपमा स्वचालित भान्सा विकास गरिरहेको छ। पुडु रोबोटिक्सको बेल्लाबोट नामक बिरालोजस्तो रोबोटले ग्राहकलाई सिटसम्म पुर्याउने र खाना तयार भएपछि ल्याउने काम गर्न सक्छ।
अहिलेलाई यस्तो रोबोट मानवजस्तै हातखुट्टा नभएकाले तुलनात्मक रूपमा सुरक्षित देखिन्छ।
प्रकाशित: ८ चैत्र २०८२, आईतवार
