काठमाडौं ।
चीनको सबैभन्दा धेरै हेरिने टेलिभिजन कार्यक्रम, वार्षिक सीसीटीभी स्प्रिङ गाला फेस्टिभल सोमबार प्रसारण हुँदैछ। यसलाई चीनको अत्याधुनिक औद्योगिक नीतिको प्रदर्शन र ह्युमोइड रोबोट तथा भविष्यको उत्पादन क्षेत्रमा वर्चस्व जमाउने बेइजिङको प्रयासका रूपमा हेरिएको छ।
चार उदीयमान ह्युमोइड रोबोट स्टार्टअप युनिट्री रोबोटिक्स, गलबोट, नोएटिक्स र म्याजिकल्याबले उक्त गालामा आफ्ना उत्पादन प्रदर्शन गर्ने तयारी गरेका छन्। यो कार्यक्रम अमेरिकाको सुपर बल सरह सांस्कृतिक प्रभाव राख्ने मानिन्छ।
चीनको मानवरूपी रोबोट क्षेत्रमा बढ्दो उत्साह त्यतिबेला देखिएको हो जब एजिबोट र युनिट्री जस्ता कम्पनीहरू यसै वर्ष आईपीओको तयारीमा छन्। साथै नौ दिन लामो लाभदायक चन्द्र नयाँ वर्ष बिदाका क्रममा घरेलु एआई स्टार्टअपहरूले अत्याधुनिक मोडेलहरू सार्वजनिक गरिरहेका छन्।
गत वर्षको गालामा १६ वटा पूर्ण आकारका युनिट्री मानवरूपी रोबोटहरूले मानव कलाकारसँग मिलेर रुमाल घुमाउँदै नृत्य प्रस्तुत गरेपछि दर्शक चकित भएका थिए। त्यसको केही सातापछि युनिट्रीका संस्थापकले राष्ट्रपति शि जिनपिङसँग उच्चस्तरीय प्रविधि गोष्ठीमा भेट गरेका थिए, जुन सन् २०१८ यता पहिलो थियो।
पछिल्लो एक वर्षमा सीले पाँच रोबोटिक्स स्टार्टअपका संस्थापकसँग भेट गरेका छन्, जुन संख्या सोही अवधिमा भेटेका विद्युतीय सवारी र सेमिकन्डक्टर उद्यमीहरूको बराबरीमा छ। यसले नवोदित रोबोटिक्स क्षेत्रलाई विशेष प्राथमिकता दिएको संकेत गर्छ।
गत वर्ष चीनमा प्रत्यक्ष टेलिभिजन दर्शकको ७९ प्रतिशतले हेरेको सीसीटीभी कार्यक्रम दशकौँदेखि चीनको अन्तरिक्ष कार्यक्रम, ड्रोन र रोबोटिक्स जस्ता प्रविधि महत्वाकांक्षा प्रदर्शन गर्ने मञ्चका रूपमा प्रयोग हुँदै आएको छ।
चीनले रोबोटिक्स र एआईलाई आफ्नो ‘एआई+ उत्पादन’ रणनीतिको केन्द्रमा राखेको छ। बढ्दो वृद्ध जनसंख्याबाट सिर्जित श्रमचापलाई स्वचालनमार्फत उत्पादकत्व वृद्धि गरेर सन्तुलन गर्ने उसको लक्ष्य छ।
अनुसन्धान संस्था ओम्डियाका अनुसार गत वर्ष विश्वभर पठाइएका करिब १३,००० मानवरूपी रोबोटमध्ये ९० प्रतिशत चीनबाट आएका थिए, जसले टेस्लाको अप्टिमसजस्ता अमेरिकी प्रतिस्पर्धीलाई धेरै पछि पारेको छ। मोर्गन स्ट्यान्लीका अनुसार यस वर्ष चीनमा मानवरूपी रोबोट बिक्री २८,००० युनिटभन्दा बढी पुग्ने अनुमान छ।
ईलन मस्कले आफ्नो सबैभन्दा ठूलो प्रतिस्पर्धी चिनियाँ कम्पनीहरू हुने बताएका छन्, विशेष गरी जब टेस्लाले एम्बेडेड एआई र अप्टिमसमा ध्यान केन्द्रित गरिरहेको छ।
हालसम्म यस्ता रोबोटहरूको प्रयोग मुख्यतः प्रदर्शन परियोजनासम्म सीमित छ। उदाहरणका लागि, गलबोटले ब्याट्री कम्पनी सीएटीएलका कारखानामा आफ्ना रोबोट प्रयोग गर्ने सम्झौता गरेको छ। यूबीटेकले गत वर्ष भियतनाम सीमामा रहेको नाकामा मानवरूपी रोबोट पठाउने सरकारी ठेक्का जितेको थियो।
विश्लेषकहरूका अनुसार सोमबारको कार्यक्रममा बहु–रोबोट समन्वय, त्रुटि सच्याउने क्षमता र साना वस्तु समात्ने जस्ता सूक्ष्म कामसम्बन्धी प्रविधि सुधार अवलोकन गरिनेछ। एक विश्लेषकले भनेका छन्, “रोबोटले ब्याकफ्लिप गर्नु आकर्षक देखिए पनि प्लास्टिकको गिलास सावधानीपूर्वक समात्नु प्राविधिक रूपमा अझ जटिल काम हो।”
प्रकाशित: ५ फाल्गुन २०८२, मंगलवार
