
काठमाडौं ।
बुधबार अमेरिकाको सान फ्रान्सिस्कोस्थित संघीय न्यायाधीश भिन्स छाब्रियाले एआई तालिमसम्बन्धी मुद्दामा मेटाको पक्षमा फैसला सुनाएका छन्।
लेखकहरूको आफ्ना पुस्तक अनुमति बिना एआई तालिममा प्रयोग गरेको भन्दै माइक्रोसफ्ट विरुद्ध मुद्दा हालेको बेला मेटा विरुद्ध पनि लेखकहरूले त्यस्तै आरोप लगाएका थिए।
न्यायाधीश छाब्रियाले आफ्नो निर्णयमा ‘लेखकहरूले मेटाको एआई प्रणालीले उनीहरूको किताबको बजार घटाउनेछ भन्ने प्रमाण पर्याप्त रूपमा प्रस्तुत गर्न नसकेको उल्लेख गरेका छन्। त्यसैले अमेरिकी प्रतिलिपि अधिकार ऐन अन्तर्गत मेटाको कार्य अवैध ठहर्ने आधार तयार भएन।
तर छाब्रियाले धेरै अवस्थामा अनुमति बिना प्रतिलिपि अधिकारयुक्त सामग्री प्रयोग गरेर एआई तालिम दिनु गैरकानुनी हुन सक्ने बताएका छन्। यो कुरा सान फ्रान्सिस्कोका अर्का संघीय न्यायाधीशले सोमबार दिइएको अर्कै मुद्दामा दिएको फैसला सँग बाझिएको हो। उक्त मुद्दामा न्यायाधीश विलियम अल्सपले एन्थ्रोपिकको एआई तालिमले प्रतिलिपि अधिकारयुक्त सामग्रीको “न्यायोचित प्रयोग” गरेको ठहर गरेका थिए।
“यो फैसला मेटाले प्रतिलिपि अधिकारयुक्त सामग्री प्रयोग गर्नु कानुनी हो भन्ने अर्थमा छैन,” न्यायाधीश छाब्रियाले भने। “यो केवल यति भन्छ कि मुद्दा हाल्ने लेखकहरूले गलत तर्क गरे र सही तर्फका तर्कहरूलाई पर्याप्त रूपमा प्रस्तुत गर्न सकेनन्।”
लेखकहरूका वकिलहरूको फर्मका प्रवक्ताले भने, “मेटाले ऐतिहासिक रूपमा प्रतिलिपि अधिकारयुक्त सामग्रीको अत्यधिक चोरी गरे पनि, अदालतले मेटाको पक्षमा फैसला दिएकोमा हामी असहमत छौं।”
मेटाका प्रवक्ताले भने, “हामी यो निर्णयको कदर गर्छौं। ‘न्यायोचित प्रयोग’ रूपान्तरणकारी एआई प्रविधि निर्माणको लागि आवश्यक कानुनी आधार हो।”
लेखकहरूले सन् २०२३ मा मेटा विरुद्ध मुद्दा हालेका थिए। उनीहरूले मेटाले उनीहरूको किताबको पाइरेटेड संस्करण अनुमति बिना वा क्षतिपूर्ति नदिई आफ्ना एललामा नामक एआई प्रणालीलाई तालिम दिएको आरोप लगाएका थिए।
यो मुद्दा लेखक, समाचार संस्था, र अन्य प्रतिलिपि अधिकारधारीहरूले ओपनएआई, माइक्रोसफ्ट र एन्थ्रोपिकजस्ता कम्पनीहरू विरुद्ध दायर गरेका धेरै मुद्दामध्ये एक हो।
प्रकाशित: १४ असार २०८२, शनिबार