काठमाडौं ।
भारतको अन्तरिक्ष एजेन्सी इसरोले चन्द्रमाको परिक्रमा गर्ने अन्तरिक्ष स्टेशनको योजना बनाएको छ। इसरोले नासा र अन्य अन्तरिक्ष एजेन्सीहरूको जस्तै चन्द्रमामा लामो-अवधिको लागि बस्न सकिने सेटअप सिर्जना गर्ने योजना बनाएको छ।
चन्द्रयान-३ मिशनको सफलताबाट उत्साहित भएर इसरोले पनि आफ्ना अन्तरिक्ष यात्रीहरूलाई चन्द्रमामा पठाउन चाहन्छ। पूरै योजनालाई तीन भागमा विभाजन गरी एकपछि अर्को गर्दै सम्पन्न हुने बताइएको छ।
टीओआई रिपोर्टका अनुसार योजनाको पहिलो भाग अन्तर्गत यस्तो प्रविधि विकास गरिने छ जुन चन्द्रमाको मिसनका लागि आवश्यक छ। यसमा, रोबोट मिसनहरू त्यहाँ पहिले पठाइनेछ, त्यसपछि मात्र त्यहाँ अन्तरिक्ष यात्रीहरू पठाइनेछ।
रिपोर्टका अनुसार चन्द्रयान–४ मिसन सन् २०२८ मा पूरा हुन सक्छ। यसको उद्देश्य चन्द्रमामा जाने मात्र होइन, त्यहाँबाट नमूना सङ्कलन गरी पृथ्वीमा फर्कने पनि हो।
तर, चन्द्रमामा अन्तरिक्ष यात्री पठाउने योजना दीर्घकालीन किसिमको छ र यो अन्तिम चरणअन्तरगत, सन् २०४० मा सुरु हुन सक्छ। चन्द्रमामा अवतरण गरेपछि, इसरोले अन्तरिक्ष स्टेशनको विकास गर्ने काम गर्नेछ, जसले चन्द्रमाको परिक्रमा गर्नेछ र अन्तरिक्ष यात्रीहरूले आफ्नो प्रयोगहरू गर्न सक्षम हुनेछन्।
लुनार स्पेस स्टेशन बाहेक, इसरोले भारतको पहिलो अन्तरिक्ष स्टेशन पनि निर्माण गर्ने तयारी गरिरहेको छ, जसले पृथ्वीको परिक्रमा गर्नेछ। यो लगभग अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशन र चीनको तियाङगोङ स्पेस स्टेशन जस्तै हुनेछ।
भारतीय अन्तरिक्ष स्टेशन (बीएएस) नामक परियोजनाको पहिलो मोड्युल सन् २०२८ मा लन्च गर्न सक्नेछ। यसको प्रक्षेपणले चन्द्रमाको अन्तरिक्ष स्टेशनका लागि आवश्यक पर्ने प्रविधिहरूको परीक्षण गर्न मद्दत गर्नेछ।
रिपोर्टका अनुसार भारतले चन्द्रमाको अन्तरिक्ष स्टेशन बनाएमा वैज्ञानिकहरूले त्यसमा बसेर चन्द्रमासँग सम्बन्धित अध्ययन गर्न सक्नेछन्।
नयाँ प्रविधि परीक्षण गर्न सक्षम हुनेछ। यसले भविष्यको रिमोट मिसनहरूको लागि जीवन समर्थन प्रणालीको रूपमा पनि सेवा गर्न सक्छ।
प्रकाशित: ६ मंसिर २०८१, बिहीबार
