काठमाडौं ।
युरोपेली अन्तरिक्ष एजेन्सीको युक्लिड स्पेस टेलिस्कोप यस वर्ष प्रक्षेपण गरिएको थियो। यस टेलिस्कोपबाट खिचिएको पहिलो तस्बिर अन्तरिक्ष एजेन्सी (ईएसए) ले सार्वजनिक गरेको छ।
यो तस्बिरमा एक–दुई मात्र होइन धेरै आकाशगंगाहरु देखाइएको छ र, यति धेरै आकाशगंगाहरू युक्लिड टेलिस्कोपले एक क्लिकमा कैद गरेको हो।
यो उल्लेखनीय छ कि युक्लिड टेलिस्कोप ४ महिना अघि मात्र अन्तरिक्षमा प्रक्षेपण गरिएको थियो। यसले सूर्य-पृथ्वी बिन्दु लाग्रेजियन-२ (Lagrangian-2) (L2) पुगेर ब्रह्माण्डको अन्वेषण गरिरहेको छ। पृथ्वीबाट एल २ बिन्दुको दूरी लगभग १५ लाख किलोमिटर छ।
युक्लिड टेलिस्कोपले खिचेका तस्बिरहरू यसअघि पनि हबल टेलिस्कोपले खिचेको थियो तर यसपटक थप स्पष्ट तस्बिरहरू खिचिएका छन्। यसमा राम्रो विवरण देखिन्छ।
ईएसए रिपोर्टकाअनुसार युक्लिड टेलिस्कोपले खिचेको तस्विरमा १ हजार ग्यालेक्सीहरू सामूहिक शटमा छन्। पृथ्वीबाट तिनीहरूको दूरी लगभग २४ करोड प्रकाश वर्ष छ। यसमध्ये सबैभन्दा विशेष तस्विर १ लाख आकाशगंगाको हो, जुन पृथ्वीबाट केही लाख प्रकाश वर्ष टाढा छन्। एउटा तस्विरमा लाखौं आकाशगंगाहरू हुनु रोचक छ।
रिपोर्टका अनुसार युक्लिड टेलिस्कोपमा जडान गरिएका उपकरणहरू यति संवेदनशील छन् कि तिनीहरूले सबैभन्दा सानो आकाशगंगाहरू पनि फेला पार्न सक्छन्। जसले गर्दा, अहिलेसम्म धमिलो देखिने ग्यालेक्सीहरु अहिले प्रष्ट देखिन थालेका छन्। युक्लिड टेलिस्कोपले हाम्रो मिल्की वे जस्तै आकाशगंगाको पनि तस्बिर खिचेको छ।
युक्लिड टेलिस्कोप भविष्यको अन्तरिक्ष अवलोकनका लागि निकै उपयोगी हुने वैज्ञानिकहरूले आशा गरेका छन्। अबको ६ वर्षमा यो टेलिस्कोपले अरबौं आकाशगंगाको अवलोकन गर्नेछ र ब्रह्माण्डको थ्रीडी नक्सा तयार गर्नेछ।
यो टेलिस्कोप बृहत परियोजना हो। यस अभियानमा नासाले पनि पैसा लगानी गरेको छ। मिसन अमेरिकाबाट सुरु भएको थियो। नासाले यस टेलिस्कोपका केही उपकरणहरू उपलब्ध गराएको छ।
प्रकाशित: २३ कार्तिक २०८०, बिहीबार
