काठमाडौं ।
नासाको जेम्स वेब टेलिस्कोपको लागि खगोलविद्हरूले उच्च आशा राखेका छन्। यसले हामीलाई पहिलो ताराहरू र आकाशगंगाहरू र सम्भावित बसोबास योग्य एक्सोप्लानेट्सको वायुमण्डलहरूको बारेमा अन्तर्दृष्टि दिनु पर्छ। त्यसकारण नासा र यसका साझेदारहरूले यसलाई अत्यन्त उच्च गतिमा उड्ने माइक्रोमेटोइडहरूद्वारा बमबारी हुने जस्ता कठोर परिस्थितिहरू सामना गर्न सक्षम हुन इन्जिनियरिङ्ग गरेका थिए।
मे २३ र मे २५ को बीचमा, एक माइक्रोमेटियोरोइड अर्थात सानो उल्का पिण्ड टेलिस्कोपको प्राथमिक मिरर खण्डहरू मध्ये एकमा ठोक्किएको छ। सो घटना नासाको लागि “डाटामा मामूली रूपमा पत्ता लगाउन सकिने प्रभाव” उठाउनको लागि पर्याप्त थियो तर टेलिस्कोपको प्रदर्शनलाई असर नगर्ने बताईएको छ।
नासाको घोषणामा, यसले जेम्स वेब टोलीले प्रारम्भिक विश्लेषण गरेको र यो अझै पनि “सबै मिशन आवश्यकताहरू भन्दा बढि” स्तरमा प्रदर्शन गरेको फेला पारेको छ।
नासा गोडार्डमा वेब अप्टिकल टेलिस्कोप इलिमेन्ट प्रबन्धक ली फेनबर्गले वेबको मिररहरू अन्तरिक्षमा खुला भएकोले कहिलेकाहीं माइक्रोमेटियोरोइड प्रभावहरूले समयसँगै टेलिस्कोपको प्रदर्शनलाई राम्रोसँग घटाउने अपेक्षा गरेको बताएका छन्।
“प्रक्षेपण भएदेखि, हामीसँग चारओटा सानो मापनयोग्य माइक्रोमेटियोरोइड स्ट्राइकहरू छन् जुन अपेक्षाहरू अनुरूप थिए र यो हालैको उल्का पिण्डको ठोक्काई हामीले अनुमानहरु गरेभन्दा ठूलो छ। हामीले यो उडान डाटालाई समयको साथमा हाम्रो कार्यसम्पादनको विश्लेषणलाई अद्यावधिक गर्न प्रयोग गर्नेछौं,” उनले भने।
स्पेस एजेन्सीले बताएअनुसार यो पर्याप्त रूपमा सुदृढ भएको सुनिश्चित गर्न यसका इन्जिनियरहरू सिमुलेशनमा भर परेका थिए र मिरर नमूनाहरूमा वास्तविक परीक्षण प्रभावहरू गरेका थिए जब यसले टेलिस्कोप निर्माण गरिरहेको थियो । हालसालै यसले कायम गरेको प्रभावलाई हटाउन अपरिहार्य अवसर घटनाको रूपमा वर्गीकृत गरिएको थियो, यद्यपि सो माइक्रोमेटियोरोइड इन्जिनियरहरूले जमिनमा परीक्षण गर्न सक्ने भन्दा ठूलो थियो।
त्यस्ता प्रभावहरूको नतिजालाई सही र कम गर्नको लागि जेम्स वेबसँग मिरर स्थितिहरू समायोजन गर्न सक्ने क्षमता रहेको छ। यसका इन्जिनियरहरूले प्रभावित खण्डमा भएको क्षतिको पूर्ति गर्न पहिले नै धेरै समायोजनहरू गरिसकेका छन्।
एजेन्सीले भविष्यमा यस मापनको प्रभावलाई कम गर्ने तरिकाहरू खोज्न इन्जिनियरहरूको टोली पनि गठन गरेको छ। जेम्स वेबमार्फत अन्तरिक्षमा हेर्नु भनेको हबलको प्रतिस्थापन हुनु हो र आगामी १० वर्षमा हामीलाई बहुमूल्य डाटा उपलब्ध गराउने अपेक्षा गरिएको छ।
यदि सबै कुरा ठीक भएको अवस्थामा नासा, युरोपेली अन्तरिक्ष एजेन्सी र क्यानाडाको अन्तरिक्ष एजेन्सीले सम्भवतः सबै भन्दा राम्रो गर्नेछन्। स्पेस टेलिस्कोप सुरक्षित गर्न सक्छ।
जेम्स वेबको निर्माणमा १० अर्ब डलर खर्च भएको बताईएको छ।
प्रकाशित: २७ जेष्ठ २०७९, शुक्रबार
