काठमाडौं ।
बेलायतको राजधानी लन्डनमा मोबाइल कनेक्टिभिटी सुधार गर्ने अभियानमा सहरका मेयर जुटेका छन्। तर, उनले हालै सार्वजनिक गरेको कार्ययोजना भने अपेक्षाअनुसार प्रभावकारी देखिएको छैन।
लन्डनका मेयर सादिक खानले बिहीबार सहरमा मोबाइल नेटवर्कको सेवा कमजोर रहेका क्षेत्रबारे नयाँ प्रतिवेदन, स्थानीय प्रशासनिक क्षेत्रलाई कनेक्टिभिटी सुधार गर्न सहयोग गर्ने कार्यहरूको सूची र नेटवर्कको कार्यसम्पादन देखाउने अन्तरक्रियात्मक नक्सासम्बन्धी विवरण सार्वजनिक गरे।
यस घोषणामा अपेक्षाअनुसार प्रचार धेरै गरिएको छ। खानको कार्यकालमा लन्डन अन्डरग्राउन्डमा मोबाइल कभरेज विस्तार भएको विषयलाई विशेष महत्त्व दिइएको छ।
तर, हालैसम्म लन्डन अन्डरग्राउन्ड मोबाइल कनेक्टिभिटीका हिसाबले अन्य सहरका भूमिगत रेल प्रणालीभन्दा पछाडि थियो भन्ने कुरा बिर्सनु हुँदैन। मेयरले अघि सारेका सुझावमा ठोस विषयको अभाव छ र तिनले वास्तविक अवस्थामा कसरी परिवर्तन ल्याउँछन् भन्ने स्पष्ट छैन।
टेलिकम्स डटकमका अनुसार यस योजनाको सबैभन्दा सकारात्मक पक्ष भनेको मेयरले नेटवर्क मापन गर्ने कम्पनी ऊकलासँग सहकार्य गरेर ‘लन्डन मोबाइल कनेक्टिभिटी प्रमाण प्रतिवेदन’ तयार गर्नु हो। यसले लन्डनका बासिन्दाले मोबाइल सेवा प्रयोग गर्दा भोग्ने अनुभवको स्पष्ट चित्र प्रस्तुत गर्नुका साथै सुधार आवश्यक रहेका क्षेत्र पहिचान गर्न सहयोग गर्छ।
घोषणासँगै जारी गरिएको टिप्पणीमा ऊकलाका युरोपेली बिक्री उपाध्यक्ष सबिना वालिङ्टनले भनेकी छन्, “कुनै सहरले मापन गर्न सक्ने कनेक्टिभिटीका लागि मात्र योजना बनाउन सक्छ।” यस भनाइसँग असहमत हुन गाह्रो छ।
नेटवर्क मापन गर्ने उक्त कम्पनीको प्रतिवेदन निकै विस्तृत छ। यसमा बेलायतको सञ्चार नियामक निकाय अफकमले प्रयोग गर्दै आएका मापदण्डसँगै प्रयोग गर्न सकिने लन्डनका लागि नयाँ कनेक्टिभिटी मापदण्ड पनि समावेश गरिएको छ।
प्रतिवेदनका दुई प्रमुख निष्कर्षअनुसार लन्डनका धेरै क्षेत्रमा ५जी उपलब्ध भए पनि यसको विस्तार समान रूपमा भएको छैन। त्यस्तै, “सहरभरि नै नेटवर्कको प्रतिक्रिया समय (लेटेन्सी) अत्यधिक छ।”
ओक्लाले लन्डनको भित्री उत्तरी र पूर्वी क्षेत्रमा नेटवर्कको कार्यसम्पादन कमजोर रहेको क्षेत्रलाई ‘डोनट होल’ अर्थात् बीचको भाग कमजोर भएको अवस्थाका रूपमा उल्लेख गरेको छ। क्याम्डेन, इस्लिङ्टन, ह्याक्नी र टावर ह्यामलेट्समा सिटी अफ लन्डन, केन्सिङ्टन एन्ड चेल्सी, न्युआम, ल्याम्बेथ तथा ह्यामरस्मिथ एन्ड फुलहमको तुलनामा सिग्नल कमजोर रहेको पाइएको छ।
प्रतिवेदनले मोबाइल सेवा प्रयोगको अनुभव क्षेत्र र सेवा प्रदायकअनुसार फरक हुने पनि उल्लेख गरेको छ। कुनै पनि सेवा प्रदायक सबै क्षेत्रमा उत्कृष्ट देखिएको छैन। यद्यपि, यहाँ कुनै एउटा सेवा प्रदायक अरूभन्दा राम्रो हुन सक्छ। ऊकलाले यसअघि सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्कका आधारमा कुन कम्पनी हुन सक्छ भन्ने अनुमान गर्न सकिन्छ। तर, यो प्रतिवेदन दूरसञ्चार कम्पनीको नाम सार्वजनिक गरेर उनीहरूको कमजोरी देखाउने उद्देश्यले तयार गरिएको होइन।
खानको कार्यालयका विश्लेषकहरूले तयार पारेको ‘इन्टरएक्टिभ लन्डन मोबाइल कनेक्टिभिटी नक्सा’ पनि त्यस्तो उद्देश्यले बनाइएको होइन। यस नक्साले प्रयोगकर्तालाई स्थानअनुसार मोबाइल नेटवर्कको कार्यसम्पादन, इन्टरनेट गति र सिग्नलको अवस्था हेर्न दिन्छ।
तर, आफ्नो क्षेत्रमा कुन मोबाइल सेवा प्रदायक उत्कृष्ट छ भन्ने जान्न चाहने प्रयोगकर्ता निराश हुन सक्छन्। यसमा कुनै एक सेवा प्रदायकको तथ्याङ्क छुट्टै हेर्न सकिन्छ, तर कम्पनीको पहिचान भने गोप्य राखिएको छ।
मेयरको ‘मोबाइल कनेक्टिभिटी फ्रेमवर्क’ मा मोबाइल कनेक्टिभिटी सुधार गर्न स्थानीय प्रशासनिक क्षेत्रले अपनाउन सक्ने “१० व्यावहारिक कार्य” समावेश गरिएको दाबी गरिएको छ। तर, कम्तीमा अहिलेका लागि यो योजना अस्पष्ट देखिन्छ।
स्थानीय प्रशासनिक क्षेत्रलाई दिइएको सुझावमा प्रत्येक क्षेत्रमा मोबाइल कनेक्टिभिटीसम्बन्धी जिम्मेवार व्यक्ति नियुक्त गर्ने र विभिन्न टोलीबीच सहकार्य गर्ने विषय समावेश छन्। अहिलेको समयमा यी कुरा छुट्टै उल्लेख गर्नुपर्ने विषय नै नहुनुपर्ने हो।
यी पहिलो दुई सुझाव हुन्। बाँकी धेरै सुझाव योजना तथा अनुमति प्रक्रियासँग सम्बन्धित छन्, जुन मोबाइल सेवा प्रदायकका लागि लामो समयदेखि समस्या रहँदै आएको छ। गत महिना मात्रै भोडाफोनथ्रीले पुराना र जटिल योजना तथा अनुमति नियमका कारण लन्डनले प्रत्येक वर्ष आफ्नो अर्थतन्त्रमा थप २ अर्ब ७० करोड पाउन्ड योगदान गर्न सक्ने सम्भावना गुमाइरहेको तथ्याङ्क सार्वजनिक गरेको थियो। यिनै नियमले सेवा प्रदायकलाई आवश्यक उपकरण जडान गर्न पनि रोकिरहेका छन्।
तेस्रो सुझावमा स्थानीय प्रशासनिक क्षेत्रले डिजिटल पूर्वाधार निर्माणमा उपयोग गर्न सकिने आफ्नो स्वामित्वका सम्पत्तिको सामान्य सूची तयार गर्नुपर्ने उल्लेख छ। यसले दूरसञ्चार सेवा प्रदायकसँग सहकार्य गर्दा सहयोग पुर्याउन सक्छ।
तर, दूरसञ्चारसम्बन्धी योजना तथा अनुमति प्रक्रियाको कार्यसम्पादन समीक्षा गर्ने, सेवा प्रदायकसँग नियमित छलफल गर्ने र विकाससम्बन्धी आवेदनको मूल्याङ्कन गर्दा मोबाइल कनेक्टिभिटीलाई ध्यान दिने जस्ता अन्य सुझाव भने त्यति ठोस छैनन्।
यद्यपि, मेयर खान भने यही उपायबाट सुधार सम्भव हुनेमा विश्वस्त देखिन्छन्।
उनले भने, “यी नयाँ प्रमाण र नक्साले हामीलाई कहाँ सुधार आवश्यक छ भन्ने बुझ्न र स्थानीय प्रशासनिक क्षेत्र तथा मोबाइल सेवा प्रदायकसँग मिलेर राम्रो कनेक्टिभिटी उपलब्ध गराउन सहयोग गर्नेछन्। यसबाट सबैका लागि थप समावेशी र समृद्ध लन्डन निर्माण गर्न सकिनेछ।”
नयाँ उपकरणहरू कत्तिको प्रभावकारी हुन्छन् वा हुँदैनन् भन्ने विषयमा आगामी दिनमा थप जानकारी सार्वजनिक हुन्छ कि हुँदैन भन्ने हेर्न बाँकी छ।
प्रकाशित: ३ कार्तिक २०८३, मंगलवार
