काठमाडौं ।
अमेरिकाले सोमबार पहिलो पटक ‘स्पेस फोर्स’ (अन्तरिक्ष बल) ले अन्तरिक्षको कक्षमा हतियार तैनाथ गरेको बताएको छ।
अमेरिकी वायुसेना र अन्तरिक्ष बललाई आधुनिकीकरण गर्ने बृहत् योजनाबारे चर्चा गर्दै अमेरिकी वायुसेनाका सचिव ट्रोय मेइन्कले ‘एयर एण्ड स्पेस साइबर कन्फरेन्स’ मा अमेरिकाले “अन्तरिक्ष कक्षमा रहने अन्तरिक्ष नियन्त्रणसम्बन्धी हतियारहरू” (on-orbit space control weapons) राखेको बताए।
अमेरिकी प्रतिद्वन्द्वीहरूको प्रगति, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) को विकास र स्वायत्त हतियारहरूको बढ्दो प्रयोगलाई मध्यनजर गर्दै यो कदम चालिएको उल्लेख छ।
वायुसेनाको आधिकारिक विवरणअनुसार, उनले अन्तरिक्षमा कस्ता प्रकारका हतियार तैनाथ गरिएका छन् वा कहिले गरिएका हुन् भन्नेबारे स्पष्ट पारेनन्।
“आज, हामी जहाँसुकै देखा पर्ने विकसित खतराहरूको सामना गर्न तयार रहन सुनिश्चित गरिरहेका छौं। यसैकारण, संयुक्त राज्य अमेरिकासँग अब शत्रुको आक्रामक कारबाही विरुद्ध संयुक्त फौजको रक्षा गर्न सक्षम ‘अन्तरिक्ष नियन्त्रण हतियार’ कक्षमा उपलब्ध छन्,” मेइन्कले आफ्नो सम्बोधनमा भने।
“हामी यी विषयहरूमा कसरी कुरा गर्ने भन्नेबारे छलफल गर्न धेरै समय खर्चन्छौं। निरोधात्मक क्षमताको दृष्टिकोणबाट यो महत्त्वपूर्ण छ। तर अर्कोतर्फ, हामीले गरिरहेका कामहरूको विवरणबारे कुरा गर्दा निरोधात्मक क्षमतालाई खासै फाइदा पुग्दैन; त्यसैले हामी हाम्रा गतिविधिहरूको विशिष्ट विवरणबारे—जस्तै हामीले परीक्षण गर्यौं वा गरेनौं, वा अन्य कुनै कुरा—चर्चा गर्ने छैनौं।”
अमेरिकी अधिकारीहरूले २०२० मा रूसले कक्षमा स्पष्ट रूपमा एन्टी-स्याटेलाइट हतियारको परीक्षण गरेको कुरालाई उजागर गर्न थालेपछि सोमबार पेन्टागनको स्वीकृति आएको हो। बाइडेन प्रशासनका अधिकारीहरूले २०२४ मा रूसलाई सञ्चालन एन्टी-स्याटेलाइट हतियार तैनाथ गरेको आरोप लगाएका थिए।
चीनले पनि भूउपग्रहहरू तैनाथ गरेको छ जसलाई अमेरिकी सैन्य अधिकारीहरूले शंकाको नजरले हेर्छन्। खुला स्रोत डाटाले चिनियाँ भूउपग्रहहरूले नियमित रूपमा कक्षमा अमेरिकी सैन्य सम्पत्तिहरूको नजिकै घुमाउरो चाल चल्छन्, सम्भवतः निगरानीको लागि, जसरी अमेरिकी भूउपग्रहहरू कहिलेकाहीं चिनियाँ वा रूसी अन्तरिक्ष यानको छेउमा पार्क गर्छन्।
सोमबार पछि एक पत्रकार सम्मेलनमा, मीङ्कले यस क्षेत्रमा चीन र रूसको आफ्नै प्रगतिलाई उद्धृत गर्दै अमेरिकी सेनाको अन्तरिक्षमाआधारित हतियारहरूको तैनाथीको बचाउ गरेका थिए।
प्रकाशित: ३० भाद्र २०८३, मंगलवार
