काठमाडौं ।
विश्वकै सबैभन्दा ठूलो ठेक्का चिप निर्माता टीएसएमसीका प्रमुखले शुक्रबार आफ्नो कम्पनीमा सबैभन्दा बढी अभाव दक्ष जनशक्तिको रहेको बताएका छन्। उनले ताइवानमा पानीको अभाव प्रति पनि चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।
ताइवानले एआई क्रान्तिलाई शक्ति प्रदान गर्ने अधिकांश उन्नत चिप उत्पादन गर्छ। तर उद्योग क्षेत्रले लामो समयदेखि पानी, विद्युत्, श्रमशक्ति, भूमि र प्रतिभा गरी “पाँच अभाव” को समस्या रहेको बताउँदै आएको छ।
टीएसएमसीका प्रमुख सीसी वेईले ताइवानका टेलिभिजन नेटवर्कमार्फत प्रत्यक्ष प्रसारण गरिएको कार्यक्रममा भने, “गत महिना मात्र पनि म सोचिरहेको थिएँ, पानीको समस्या कसरी समाधान गर्ने? के हामीले पानी बोक्ने ट्यांकर प्रयोग गर्न थाल्नुपर्छ?”
उनले कार्यक्रममा उपस्थित ताइवानका राष्ट्रपति लाई चिङ-ते ले देशका जलाशयहरूलाई आपसमा जोड्ने सरकारी योजनाबारे जानकारी दिएको बताए। “त्यसो भए भविष्यमा भूमि, पानी वा विद्युत्को अभाव हुन सक्छ भनेर मैले भन्नु पर्दैन,” वेईले भने।
सामान्यतया ताइवानको अपेक्षाकृत सुख्खा दक्षिणी क्षेत्रमा रहेका जलाशयहरूको पानी जाडोयाममा घट्ने गर्छ। यद्यपि पछिल्लो एक साताको भारी वर्षाले जलाशयहरू पुनः भरिन मद्दत गरेको छ। सन् २०२१ मा ताइवानले आफ्नो इतिहासकै सबैभन्दा खराब खडेरीपछि व्यापक पानी नियन्त्रण उपाय लागू गरेको थियो।
“हामीले विभिन्न अभावको सामना गर्न सक्छौं, तर अझै पनि सबैभन्दा ठूलो अभाव प्रतिभाको नै हो,” वेईले भने। उनले थप कामदार उत्पादन गर्न र मुख्यतः ग्रामीण क्षेत्र पिङटुङमा मानिसहरूलाई टिकाइराख्न प्रयास गर्नुपर्ने बताए। वेईपछि बोल्दै राष्ट्रपति लाइले जलाशयहरूलाई जोड्ने योजना अन्तिम चरणमा पुगेको बताए। “हाम्रो समस्या भनेको पानी कसरी सञ्चय गर्ने, कसरी वितरण गर्ने र कसरी प्रभावकारी रूपमा प्रयोग गर्ने भन्ने हो,” उनले भने।
उनले प्रविधि उद्योगलाई सहयोग पुर्याउन विशेषगरी विदेशी प्रतिभा आकर्षित गर्न र टिकाइराख्न सरकारले विभिन्न प्रयास गरिरहेको पनि बताए। यसका लागि कार्य अनुमति आवेदन प्रक्रिया सहज बनाइएको उनले उल्लेख गरे।
एनभिडियाको प्रमुख आपूर्तिकर्ता टीएसएमसीले अमेरिकाको एरिजोना राज्यमा कारखाना निर्माणका लागि १६५ अर्ब डलर लगानी गरिरहेको भए पनि कम्पनीले आफ्नो अधिकांश उत्पादन तथा अनुसन्धान–विकास गतिविधि ताइवानमै रहने बताउँदै आएको छ। वेईले सेमिकन्डक्टरहरू अहिले सबै क्षेत्रमा “अभिन्न” बनेको उल्लेख गर्दै यसको माग आगामी दिनमा पनि निरन्तर बढिरहने बताए।
प्रकाशित: २९ जेष्ठ २०८३, शुक्रबार
