काठमाडौं ।
चीनले विश्वकै पहिलो ‘डुअल-कोर’ क्वान्टम कम्प्युटर सार्वजनिक गरेको छ जसले स्थिरता र कार्यक्षमता सुधार गर्ने दावी गरिएको छ।
नयाँ प्रणालीले एउटै प्रोसेसरमा दुई स्वतन्त्र न्युट्रल-एटम एरेलाई संयोजन गरेको छ, जसले स्थिरता, कार्यक्षमता र त्रुटि सुधार क्षमता बढाउने उद्देश्य राखेको छ।
‘हानयुआन-२’ नाम दिइएको यो उपकरणलाई थप विस्तारयोग्य क्वान्टम हार्डवेयरतर्फको एक कदमका रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ। चीनको वुहानस्थित कम्पनी सीएएस कोल्ड एटम टेक्नोलोजीले मे महिनामा यो नयाँ मेसिन सार्वजनिक गरेको हो। यसबारेको जानकारी चिनियाँ सरकारी सञ्चारमाध्यम एसटी डेलीले प्रकाशित गरेको थियो भने प्राविधिक विवरण कम्पनीको वेबसाइटमा उपलब्ध गराइएको छ।
कम्पनीका वरिष्ठ समाधान विशेषज्ञ गुइ–गुओ गेका अनुसार यो प्रणाली स्वतन्त्र रूपमा नियन्त्रण गर्न सकिने न्युट्रल-एटम एरे प्रविधिमा आधारित छ। यसमा रुबिडियम परमाणुबाट बनेका कुल २०० क्युबिट (१०० रुबिडियम–८७ र १०० रुबिडियम–८५) समावेश भएका दुई क्वान्टम एरे जोडिएका छन्।
गेका अनुसार दुवै कोर पूर्ण एरे हुन्, जसले समानान्तर रूपमा सञ्चालन भएर कम्प्युटिङ कार्यक्षमता बढाउन सक्छन्। साथै, तिनीहरूले ‘एक मुख्य कोर र एक सहायक कोर’ मोडमा पनि काम गर्न सक्छन्, जसले थप स्थिर तार्किक बिटहरू सिर्जना गर्न मद्दत गर्छ।
लाइभसाइन्सका अनुसार यो डिजाइन एकल-कोर प्रणालीमा देखिएका विस्तार क्षमताको सीमितता र छिमेकी क्युबिटबीचको हस्तक्षेपजस्ता लामो समयदेखिका प्राविधिक समस्याहरू समाधान गर्ने उद्देश्यले तयार गरिएको हो।
क्वान्टम कम्प्युटरहरू अत्यन्त संवेदनशील हुने भएकाले यो डुअल-कोर संरचना महत्त्वपूर्ण मानिएको छ। तापक्रममा हुने साना परिवर्तन वा विद्युत्चुम्बकीय हस्तक्षेपजस्ता ‘न्वाइज’ ले क्युबिटको गणना प्रक्रियामा असर पुर्याउन सक्छ।
दुई सहकार्य गर्ने कोरमा प्रणाली विभाजन गरेर हानयुआन–२ ले यस्ता समस्या कम गर्ने लक्ष्य राखेको छ। यसले कोरहरूलाई एकअर्काको त्रुटि सच्याउन र काम विभाजन गर्न सक्षम बनाउँछ।
यो संरचनाले क्वान्टम प्रोसेसिङ युनिट (क्यूपीयू) लाई विस्तार गर्ने मोडुलर मार्ग प्रदान गर्छ। साथै, न्युट्रल एटम प्रयोग गर्नुका पनि केही फाइदा छन्।
उदाहरणका लागि, न्युट्रल एटममा आधारित क्वान्टम कम्प्युटर सञ्चालनका लागि सुपरकन्डक्टिङ क्वान्टम कम्प्युटरमा जस्तै उपकरणलाई लगभग शून्य तापक्रमसम्म चिस्याउने विशाल डिल्युसन रेफ्रिजेरेटर आवश्यक पर्दैन। यसले ऊर्जा आवश्यकतालाई कम गर्न सक्छ।
न्युट्रल एटमहरू विद्युतीय रूपमा तटस्थ हुने भएकाले तिनीहरूको वातावरणसँगको अन्तरक्रिया कम हुन्छ। यसले क्युबिटलाई लामो समयसम्म क्वान्टम जानकारी सुरक्षित राख्न, डिकोहेरन्सको जोखिम कम गर्न तथा त्रुटि दर घटाउन मद्दत गर्न सक्छ। डिकोहेरन्स भनेको सुपरपोजिसन अवस्था भंग हुँदा गणना प्रक्रिया असफल हुने अवस्था हो।
प्रकाशित: २८ जेष्ठ २०८३, बिहीबार
