काठमाडौं ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले ओपनएआईमा स्वामित्व हिस्सा (इक्विटी स्टेक) लिन सक्ने सम्भावना देखिएको छ।
राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले शुक्रबार आफूले एआई कम्पनीहरूसँग “अमेरिकी जनताले एआईको सफलताबाट लाभ लिन सक्ने” खालका सम्झौताबारे छलफल गरेको बताएका छन्।
ट्रम्पले आफ्नो टिप्पणीमा कुनै विशेष कम्पनीको नाम उल्लेख गरेका छैनन्। तर सीएनबीसीको रिपोर्टअनुसार ट्रम्प प्रशासनले ओपनएआईमा स्वामित्व हिस्सा लिने विषयमा उक्त एआई कम्पनीसँग छलफल गरिरहेको टेकक्रञ्चले उल्लेख गरेको छ।
सीएनबीसीका अनुसार उक्त स्वामित्वको केही हिस्सा ओपनएआईले हालै प्रस्ताव गरेको “पब्लिक वेल्थ फन्ड” का लागि प्रयोग हुन सक्छ। कम्पनीका अनुसार यस फन्डबाट प्राप्त आम्दानी नागरिकहरूलाई प्रत्यक्ष रूपमा वितरण गर्न सकिनेछ, जसले प्रारम्भिक सम्पत्ति वा पूँजीमा पहुँच नभए पनि धेरै मानिसलाई एआईबाट सिर्जित आर्थिक वृद्धिको लाभमा प्रत्यक्ष सहभागी हुन अवसर दिनेछ।
ब्लूमबर्गका अनुसार एयर फोर्स वन विमानमा पत्रकारहरूले यस विषयमा प्रश्न गर्दा ट्रम्पले आफूले एआई कम्पनीका कार्यकारीहरूसँग “अमेरिकी जनतालाई केही हिस्सा दिन सकिने र जनताले कम्पनीहरूको साझेदार बन्न सक्ने” अवधारणाबारे छलफल गरिरहेको बताएका थिए।
ब्लूमबर्गले ओपनएआईका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत स्याम अल्टम्यानले सन् २०२५ को सुरुदेखि नै प्रमुख एआई कम्पनीहरूमा सरकारी स्वामित्वको अवधारणाबारे छलफल गरिरहेको पनि जनाएको छ।
यो प्रस्ताव ट्रम्पको नाफामुखी कम्पनीहरूमा सरकारी स्वामित्वप्रतिको व्यापक रुचिसँग मेल खाने देखिन्छ। गत वर्ष अमेरिकी सरकारले आर्थिक समस्यामा परेको चिप निर्माता इन्टेलमा १० प्रतिशत स्वामित्व हिस्सा लिएको थियो।
यस अवधारणाले वामपन्थी पक्षबाट पनि केही समर्थन पाएको छ। सिनेटर बर्नी स्यान्डर्सले यस साता ओपनएआई, एन्थ्रोपिक र स्पेसएक्स अन्तर्गत रहेको एक्सएआईजस्ता कम्पनीहरूले शेयरको रूपमा एकपटकका लागि ५० प्रतिशत कर तिर्नुपर्ने प्रस्ताव गरेका छन्।
यी कम्पनीहरू यस वर्ष सार्वजनिक रूपमा शेयर बजारमा प्रवेश गर्न सक्ने सम्भावना रहेको भन्दै स्यान्डर्सले यस्तो करले “यस प्रविधिको भविष्य निर्धारणमा जनतालाई प्रत्यक्ष भूमिका दिने” र “एआईबाट सम्भावित रूपमा सिर्जना हुने खर्बौं डलर आम्दानी सबैको जीवनस्तर सुधार गर्न प्रयोग हुने सुनिश्चित गर्ने” बताएका छन्।
लगानीकर्ता तथा पोडकास्टर डेभिड स्याक्स, जो हालै ट्रम्प प्रशासनको एआई तथा क्रिप्टो सल्लाहकार पदबाट बाहिरिएका थिए, उनले सामाजिक सञ्जालमा स्यान्डर्सको प्रस्ताव किन लोकप्रिय हुन सक्छ भन्ने आफूले बुझ्न सक्ने बताएका छन्। तर उनले यसले “कर्पोरेट र सरकारबीचको मिलनलाई अझ तीव्र बनाउने” चेतावनी दिएका छन्। स्याक्स हाल राष्ट्रपति विज्ञान तथा प्रविधि सल्लाहकार परिषद्का सह-अध्यक्ष छन्।
सामाजिक सञ्जालमै माइक्रोसफ्टका पूर्व कर्मचारी डेयर ओबासान्जोले “ओपनएआईका लागि सरकारी उद्धार प्याकेज (बेलआउट) को आधार तयार पारिँदै छ” भन्ने टिप्पणी गरेका छन्।
प्रकाशित: २५ जेष्ठ २०८३, सोमबार
