काठमाडौं ।
अर्बपति इलन मस्कले अमेरिकी धितोपत्र आयोग यूएस सेक्युरिटिज एण्ड एक्सचेञ्ज कमिशन (एसईसी) द्वारा दायर नागरिक मुद्दा समाधान गरेका छन्।
उक्त मुद्दामा उनलाई २०२२ मा ट्वीटर (हाल एक्स) का सेयर खरिदबारे जानकारी ढिला सार्वजनिक गरेको आरोप लगाइएको थियो।
मस्कको नाममा रहेको ट्रस्टले १५ लाख डलर जरिवाना तिर्नेछ जुन सोमबार वाशसङ्टन डीसीको संघीय अदालतमा सार्वजनिक गरिएको सम्झौताअनुसार हो।
यो सम्झौता अमेरिकी जिल्ला न्यायाधीश स्पार्कल सूकनानानबाट स्वीकृत हुनुपर्नेछ, जसले फेब्रुअरीमा मस्कको मुद्दा खारेज गर्ने प्रयास अस्वीकार गरेका थिए।
यसले मस्क र नियामकबीच सात वर्षभन्दा लामो विवाद अन्त्य गरेको छ, जुन सेप्टेम्बर २०१८ मा एसईसीले उनलाई “फण्डिङ सेक्योर्ड” भन्दै टेस्लालाई निजी बनाउन सकिने ट्विट गरेपछि प्रतिभूति ठगीको आरोप लगाएपछि सुरु भएको थियो।
त्यो मुद्दामा मस्कले २ करोड डलर जरिवाना तिरेका थिए, टेस्लाका वकिललाई केही ट्विटर पोस्टहरू पहिले नै समीक्षा गर्न अनुमति दिएका थिए, र कम्पनीको अध्यक्ष पद छोडेका थिए।
मस्कका वकिल एलेक्स शापिरोले वक्तव्यमा भने, “ट्विटर अधिग्रहणमा ढिलो फाइलिङसम्बन्धी सबै मुद्दाबाट मस्क अब पूर्ण रूपमा मुक्त भएका छन्।”
यसबारे एसईसीले टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेको रोयटर्सले उल्लेख गरेको छ।
जनवरी २०२५ मा दायर मुद्दामा एसईसी ले मस्कले मार्च अन्त्य र अप्रिल २०२२ को सुरुवातमा ट्विटरमा ५ प्रतिशत हिस्सेदारी खुलासा गर्न ११ दिन ढिलाइ गर्दा कृत्रिम रूपमा कम मूल्यमा ५० करोड डलरभन्दा बढीको सेयर किन्ने मौका पाएको बताएको थियो। पछि उनले ९.२ प्रतिशत हिस्सेदारी खुलाएका थिए।
एसईसी ले मस्कले जरिवाना तिर्नुका साथै लगानीकर्ताको खर्चमा बचत गरेको भनिएको १५ करोड डलर फिर्ता गर्नुपर्ने तर्क गरेको थियो।
मस्कले उक्त ढिलाइ अनजानमै भएको बताएका थिए र एसईसी ले आफूलाई निशाना बनाएर अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको उल्लंघन गरेको आरोप लगाएका थिए।
एसईसीले मुद्दा दायर गरेको ६ दिनपछि पूर्व अमेरिकी राष्ट्रपति जो बाइडेनले पद छोडेका थिए र उनको स्थानमा डोनाल्ड ट्रम्प आएका थिए। हालका एसईसी अध्यक्ष पल एट्किन्सले नियामक प्राथमिकता परिवर्तन गरिरहेका छन्।
पूर्व एसईसी प्रमुख ग्यारी गेन्सलरका सहायक अमाण्डा फिशरले यसलाई “लाजमर्दो दिन” भनेकी छन्। उनले भनिन्, “यो सम्झौताले एसईसीले साधारण लगानीकर्ताको सट्टा ह्वाइट हाउससँग सम्बन्धित व्यक्तिहरूलाई संरक्षण गरिरहेको छ कि भन्ने प्रश्न उठाउँछ।”
मस्कले ट्रम्प प्रशासनको सरकारी दक्षता विभागको नेतृत्व गरेका थिए जसले खर्च कटौतीमा ध्यान दिएको थियो, र गत मेमा पद छोडेका थिए।
न्युयोर्कस्थित डाइनामिस कानुनी फर्मका साझेदार रोबर्ट फ्रेञ्चम्यानले १५ लाख डलर जरिवाना संसारकै धनी व्यक्तिका लागि सानो रकम भए पनि अरूलाई यस्ता उल्लंघन गर्नबाट रोक्न सक्ने बताएका छन्। उनले भने, “यसले बजारलाई नियम सबैमा लागू हुन्छ भन्ने सन्देश दिन्छ, एलन मस्कमा पनि।”
मस्कले अक्टोबर २०२२ मा ४४ अर्ब डलरमा ट्विटर खरिद पूरा गरेका थिए। पछि उनले ट्विटरलाई आफ्नो कृत्रिम बुद्धिमत्ता कम्पनी एक्सएआईमा गाभेका थिए र त्यसपछि एक्सएआई लाई आफ्नो रकेट कम्पनी स्पेसएक्समा गाभेका थिए। फोर्ब्सका अनुसार मस्कको सम्पत्ति ७८९.९ अर्ब डलर छ।
मार्च १७ मा दुवै पक्षले सम्झौताका लागि छलफल भइरहेको बताएका थिए, जुन एसईसी का प्रवर्तन प्रमुख मार्गरेट र्यानले पद छोडेको एक दिनपछि भएको थियो। रायनको बहिर्गमन प्रवर्तन नीतिमा अन्य नेताहरूसँगको विवादपछि भएको बताइएको छ। मस्कको जरिवाना यस प्रकारको उल्लंघनमा एसईसी इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो भएको एक स्रोतले जनाएको छ।
यो मुद्दा सान फ्रान्सिस्कोमा भएको अर्को नागरिक मुद्दाभन्दा अलग हो, जहाँ मार्च २० मा जूरीले ट्विटर खरिद घोषणापछि सेयरधनीलाई ठगी गरेको ठहर गरेको थियो। सेयरधनीहरूले ट्विटरमा नक्कली र स्पाम खाताबारे मस्कले प्रश्न उठाएर अधिग्रहण मूल्य घटाउन वा सम्झौताबाट बाहिरिन खोजेको आरोप लगाएका छन्।
उनीहरूले मस्कका टिप्पणीले ट्विटरको सेयर मूल्य घटेको र कम मूल्यमा सेयर बेच्दा घाटा भएको बताएका छन्। उनीहरूले कुल क्षति २.५ अर्ब डलरसम्म पुग्न सक्ने अनुमान गरेका छन्।
मस्कका वकिलहरू, जसमा स्पाइरो पनि समावेश छन्, उक्त मुद्दा खारेज गर्न वा पुनः सुनुवाइ गर्न माग गरिरहेका छन्, र निर्णयलाई “पूर्वाग्रहपूर्ण” भनेका छन्।
प्रकाशित: २२ बैशाख २०८३, मंगलवार
