काठमाडौं ।
अमेरिकाका संघीय न्यायाधीश विलियम आल्सपले लेखकहरूले दायर गरेको समुद्री चोरीसम्बन्धी मुद्दामा एन्थ्रोपिकले गरेको १.५ अर्ब डलरको रेकर्ड तोड्ने सम्झौतामा अस्वीकार गरेका छन्। ब्लूमबर्ग लका अनुसार न्यायाधीशलाई वकिलहरूले तयार पारेको सम्झौता लेखकहरूलाई ‘बलपूर्वक थोपर्ने’ खालको देखिएको छ भन्ने चिन्ता छ। आल्सपले यो सम्झौता ‘पूर्ण हुन कतै नजिक नभएको’ भन्दै आफू भ्रामित भएको महसुस भएको बताए।
उनले दिएको आदेशमा उनले ‘महत्वपूर्ण प्रश्नहरूलाई भविष्यका लागि खुला छोडिएकोमा निराशा व्यक्त गरेका छन्।’ ती प्रश्नमा मुद्दामा संलग्न कृतिहरूको सूची, लेखकहरूको नामावली, समूहका सदस्यलाई जानकारी दिने प्रक्रिया र क्षतिपूर्ति पाउन सदस्यहरूले प्रयोग गर्ने दावी फारम पर्छन्।
लेखकहरूले एन्थ्रोपिकले आफ्ना कृतिहरूको अवैध प्रतिलिपि प्रयोग गरी ठूलो भाषा मोडल तालिम दिएको भन्दै मुद्दा दायर गरेका थिए। करिब ५ लाख लेखक संलग्न यस मुद्दामा प्रति कृति ३ हजार डलर क्षतिपूर्ति दिने सहमति भएको थियो।
इन्ग्याजेटका अनुसार लेखकका कानूनी प्रतिनिधिमध्ये एकले यसलाई ‘अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो प्रतिलिपि अधिकार क्षतिपूर्ति सम्झौता’ भनेका थिए। तर आल्सपले ‘यति ठूलो रकम हुँदा धेरै वकिलहरूको ध्यान पैसा पाउनतिर मात्रै जाने र समूहका सदस्यहरूलाई ठगिएको जस्तै हुने खतरा हुन्छ’ भनेका छन्।
न्यायाधीशले वकिलहरूलाई सम्झौताबारे समूहका सबै सदस्यलाई ‘उत्तम जानकारी’ दिनु पर्ने र उनीहरूलाई सहभागिता वा बहिष्करण गर्ने विकल्पसहित दाबी फारम तयार गर्न निर्देशन दिएका छन्। साथै, भविष्यमा एउटै विषयमा एन्थ्रोपिकविरुद्ध फेरि मुद्दा हाल्न नपाइने व्यवस्था सुनिश्चित गर्नुपर्ने पनि बताए।
आल्सपले वकिलहरूलाई आगामी सेप्टेम्बर १५ भित्र मुद्दामा संलग्न कृतिहरूको अन्तिम सूची पेस गर्न आदेश दिएका छन्। साथै, कृतिहरूको सूची, समूह सदस्यहरूको नामावली र दाबी फारम सबै अदालतले अक्टोबर १० भित्र परीक्षण र स्वीकृत गर्नुपर्ने उल्लेख गर्दै त्यसपछि मात्र सम्झौतामा प्रारम्भिक अनुमोदन दिने बताए।
प्रकाशित: २४ भाद्र २०८२, मंगलवार
