काठमाडौं ।
गणित विषयलाई अझै पनि परम्परागत रूपमा नै पढाउने गरिएको छ। गणितलाई प्रायः जसो कण्ठ गराउँदै र विभिन्न फर्मुलाहरूमा केन्द्रित भइ पढाउने गरिन्छ। त्यसले विद्यार्थीहरुमा गणितप्रति इच्छा जाग्नु भन्दा डर उत्पन्न गरिरहेको छ।
त्यसैले विद्यार्थीहरूलाई वास्तविक जीवनमा गणितको प्रयोगलाई प्रोत्साहित गर्न इम्बार्क अनम्याथले फरक तरिका ल्याएको छ। गणितलाई संगीत, कला, वास्तुकला र खेलकुदसँग जोड्दै गणितलाई केवल एउटा विषय मात्र नभई दैनिक जीवनको अभिन्न हिस्सा बनाउने लक्ष्य लिएको छ।
प्रकृतिदेखि हाम्रा हरेक वित्तीय निर्णयहरूका पछाडि गणितको तर्क जोडिएको हुन्छ। तर परम्परागत शिक्षण प्रक्रियाले उक्त कुराहरुलाई जोड्न सकिरहेको छैन। इम्बार्क अनम्याथले भने उक्त समस्यालाई औँल्याउँदै विद्यार्थीहरूलाई व्यवहारिक ज्ञान सिकाउँछ जसले उनीहरूलाई गणितले कसरी हाम्रो संसारलाई आकार दिन्छ भन्ने बुझ्नमा मद्दत पुर्याउँछ।
परम्परागत शैक्षिक प्रणालीमा हाबी रहेको नेपालमा इम्बार्क अनम्याथको नयाँ तरिकाले राम्रो प्रतिक्रिया प्राप्त गरेको छ। यो कार्यक्रम अपनाएका स्कुलहरुले गणितमा विद्यार्थीको संलग्नता बढ्नुका साथै उनीहरुको आत्मविश्वासमा सुधार भएको बताएका छन्।
अफ्ठ्यारा फर्मुलाहरूको सट्टा वास्तविक जीवनमा लागु हुने प्रयोगहरूमा ध्यान केन्द्रित गरेर विद्यार्थीहरूलाई गणितको डर हटाउन र समस्या समाधान गर्ने सीपहरू सिकाउन इम्बार्क अनम्याथले मद्दत गर्दछ।
धेरैलाई लाग्छ कि गणित केवल प्रतिभाशाली विद्यार्थीहरूको लागि हो। इम्बार्क अनम्याथ यस विचारलाई चुनौती दिँदै गणितलाई तर्क र रचनात्मकतामा सहयोग पुर्याउने माध्यम बनाउन चाहन्छ।
विद्यार्थीहरूले प्रकृतिका ढाँचाहरू पहिचान गर्दा होस्, खेलकुद रणनीतिहरू विश्लेषण गर्दा होस् वा संगीतको पछाडिको गणित गर्दा होस्, इम्बार्क अनम्याथले दैनिक जीवनको एक हिस्सा गणित हो भन्ने देखाउँछ।
इम्बार्क अनम्याथको अध्यापन तरिकाले आलोचनात्मक सोचको क्षमता पनि विकास गर्न मद्दत गर्छ। वास्तुकला मार्फत ज्यामिति सिक्न वा खेलकुद मार्फत तथ्याङ्कहरु बारे बुझ्नलाई विद्यार्थीहरुले गणितको उपयोग गर्न सक्नेछन्। यसले गणितलाई अलग–अलग फर्मुलाहरूको भन्दा पनि समस्या समाधान गर्ने साधनका रुपमा परिवर्तन गर्न मद्दत गर्नेछ।
इम्बार्क अनम्याथले कण्ठ गर्ने वा सधैं सही उत्तर नै निकाल्न पर्छ भन्ने मान्यताले उत्पन्न गर्ने गणित विषयको मानसिक तनावसँग पनि लड्न मद्दत गर्छ। इम्बार्क अनम्याथका माध्यमले कठिन अभ्यासको साटोमा अन्तरक्रियात्मक र वास्तविक संसारका अध्ययन अनुभवहरूलाई प्रोत्साहन गरेर विद्यार्थीहरू गणितको डरलाई जिज्ञासामा परिवर्तन गर्न सक्षम हुनेछन्।
इम्बार्क अनम्याथको सफलताले यो दृष्टिकोण अब नेपालभर बिस्तार हुँदै जाने सम्भावना झनै बढेको छ । यस संस्थाले सरकार र शैक्षिक बोर्डहरूसँग सहकार्य गरी गणितको यो फरक अध्ययन माध्यमलाई मुख्य पाठ्यक्रममा समावेश गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
गणित परम्परागत शिक्षाबाट परिवर्तन भएर जिज्ञासा, अन्वेषण र वास्तविक संसारको बुझाइमा प्रयोग हुनेछ भन्ने इम्बार्क अनम्याथले विस्वास लिएको छ। इम्बार्क अनम्याथ विद्यार्थीहरूलाई आखिरमा “म गणितलाई हरेक ठाउँमा देख्न सक्छु” भन्नेसम्म बनाउन चाहन्छ।
प्रकाशित: ८ बैशाख २०८२, सोमबार
