काठमाडौं ।
टोकियोमा हालै एक एआई-सञ्चालित रोबोटले एउटा मानिसलाई हल्का रूपमा घुँडा र काँधमा छोइ ढल्काउँदै उसको दिशा परिवर्तन गर्यो। यो वृद्धहरूको डाइपर परिवर्तन गर्न वा पल्टाउने प्रक्रियामा प्रयोग गरिने तरिका हो।
एआईआरईसीका नामले चिनिने १५०-केजी (३३०-लिब्रा) तौल भएको यो एआई-सञ्चालित ह्युमनोइड रोबोट जापानको वृद्ध बन्दै गएको जनसंख्या र ज्येष्ठ नागरिक हेरचाह गर्ने श्रमिकहरूको अभावलाई सम्बोधन गर्ने भविष्यको “हेरचाहकर्ता” को रूपमा विकसित गरिएको छ।
रोयटर्सका अनुसार “हाम्रो समाज अत्यधिक वृद्ध हुँदै गएको छ र जन्मदर घट्दै गएको छ, त्यसैले भविष्यमा स्वास्थ्य सेवा, वृद्ध हेरचाह र हाम्रो दैनन्दिन जीवनमा रोबोटको सहयोग आवश्यक पर्नेछ,” वासेदा विश्वविद्यालयका प्राध्यापक शिगेकी सुगानोले भने, जसले सरकारी अनुदानमा एआईआरईसीको अनुसन्धान अगाडि बढाइरहेका छन्।
जापान विश्वकै सबैभन्दा वृद्ध समाज हो, जहाँ जन्मदर घटिरहेको छ, काम गर्ने उमेर समूहको जनसंख्या कम हुँदै गएको छ, र आप्रवासन नीतिहरू कडा छन्।
त्यसको “बेबी बुमर” पुस्ता, जुन दोस्रो विश्वयुद्धपछि १९४७ देखि १९४९ सम्मको उच्च जन्मदरको कारण बनेको ठूलो समूह हो, सन् २०२४ को अन्त्यसम्म सबै ७५ वर्ष पूरा गरिसकेको छ, जसले वृद्ध हेरचाह गर्ने श्रमिकहरूको गम्भीर अभावलाई अझ बढाएको छ।
सन् २०२४ मा जापानमा नवजात शिशुहरूको संख्या लगातार नवौं वर्ष घटेको छ, ५% ले कमी आउँदै ७२०,९८८ मा झरेको छ, जापानको स्वास्थ्य मन्त्रालयले बिहीबार सार्वजनिक गरेको तथ्यांकमा उल्लेख छ।
त्यसबेला नर्सिङ क्षेत्रलाई कामदारहरू पाउन कठिन भइरहेको छ। डिसेम्बरमा, हरेक ४.२५ जागिरका लागि मात्र एकजना आवेदक थियो, जुन जापानको समग्र रोजगार अनुपात १.२२ भन्दा निकै कमजोर हो।
सरकारले विदेशी कामदारहरूलाई आकर्षित गर्ने प्रयास गरिरहे पनि वृद्ध हेरचाह क्षेत्रमा २०२३ सम्म जम्मा करिब ५७,००० विदेशी कामदार मात्र थिए, जुन कुल कार्यबलको ३% भन्दा पनि कम हो।
“हामी निकै गाह्रो अवस्थामा छौं, र आगामी १०–१५ वर्षमा अवस्था अझै जटिल हुनेछ,” वृद्ध हेरचाह केन्द्र सञ्चालक जेनकोकाईका निर्देशक ताकाशी मियामोतोले भने। “यो समस्या समाधान गर्न प्रविधि नै हाम्रो मुख्य आशा हो।”
प्रकाशित: १६ फाल्गुन २०८१, शुक्रबार
