काठमाडौं ।
रूस र चीनले २०३३ देखि २०३५ सम्म चन्द्रमामा आणविक उर्जा प्लान्ट (न्यूक्लियर पावर प्लान्ट) राख्ने विचार गरिरहेको रुसको अन्तरिक्ष एजेन्सी रोस्कोसमोसका प्रमुख युरी बोरिसोभले मंगलबार बताएको रोयटर्सले उल्लेख गरेको छ। साथै उनले एक दिन चन्द्रमा बस्तीहरू निर्माण गर्न अनुमति मिल्ने सम्भावना पनि रहेको बताए।
पूर्व उप रक्षा मन्त्री बोरिसोभले रुस र चीनले संयुक्त रूपमा चन्द्र कार्यक्रममा काम गरिरहेको र मस्कोले ‘आणविक अन्तरिक्ष ऊर्जा’ मा आफ्नो विशेषज्ञताको साथ योगदान गर्न सक्षम भएको बताए।
बोरिसोभले भने, ‘आज हामी गम्भीर रूपमा एक परियोजनामा विचार गरिरहेका छौं। कही कतै २०३३ – २०३५ मा हाम्रा चिनियाँ सहकर्मीहरूसँग मिलेर चन्द्रमाको सतहमा पावर युनिट डेलिभर गर्ने र स्थापना गर्न।’
सौर्य प्यानलहरूले भविष्यका चन्द्र बस्तीहरूलाई बिजुली दिन पर्याप्त बिजुली प्रदान गर्न सक्षम हुने छैन, उनले भने, जबकि आणविक उर्जाले गर्न सक्छ।
‘यो एक धेरै गम्भीर चुनौती हो … यो स्वचालित मोड मा गरिनु पर्छ, मान्छे को उपस्थिति बिना,’ उनले सम्भावित योजनाको बारेमा भनेको रोयटर्सले उल्लेख गरेको छ।
बोरिसोभले आणविक शक्तिबाट चल्ने कार्गो स्पेसशिप निर्माण गर्ने रुसी योजनाको बारेमा पनि बताए। आणविक रिएक्टरलाई कसरी चिसो पार्ने भन्ने विषयमा समाधान खोज्नुबाहेक आयोजनाका सबै प्राविधिक प्रश्नको समाधान भइसकेको उनको दाबी छ।
‘हामी वास्तवमै स्पेस टगबोटमा काम गरिरहेका छौं। यो विशाल, साइक्लोपियन संरचना जुन एक परमाणु रिएक्टर र उच्च–शक्ति टर्बाइनहरू जस्तै सक्षम हुनेछ, … ठूला कार्गोहरू एक कक्षाबाट अर्को कक्षमा ढुवानी गर्न, अन्तरिक्ष मलबे जम्मा गर्न र संलग्न सक्षम हुने र अन्य धेरै एप्लिकेसन’ बोरिसोभले भने।
रुसी अधिकारिहरुले चन्द्रमा उक दिन खननको महत्वकांक्षी योजनका सम्बन्धमा बताएका छन्। तर रुसले अन्तरिक्ष कार्यक्रममा पछिल्ला वर्षहरुमा असफलताको सामना गरिरहेको छ।
गत वर्ष रुसको लुना–२५ अन्तरिक्षयान नियन्त्रण बाहिर गएर दुर्घटनामा परेपछि ४७ वर्षमा पहिलो पटक चन्द्रमाको अभियान असफल भएको थियो।
मस्कोले थप चन्द्र मिशनहरू प्रक्षेपण गर्नेछ र त्यसपछि संयुक्त रसिया–चीन चालक दल मिसन र चन्द्रमा आधारको सम्भावना अन्वेषण गर्ने बताएको छ।
चीनले गत महिना सन् २०३० भन्दा अगाडि पहिलो चिनियाँ अन्तरिक्ष यात्रीलाई चन्द्रमामा पुर्याउने लक्ष्य राखेको बताएको थियो।
रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले गत महिना मस्कोले अन्तरिक्षमा आणविक हतियार राख्ने योजना बनाएको संयुक्त राज्य अमेरिकाको चेतावनीलाई खारेज गर्दै पश्चिमा सर्तहरूमा रुसलाई हतियार वार्तामा ल्याउने षड्यन्त्र भएको बताए।
प्रकाशित: २४ फाल्गुन २०८०, बिहीबार
