एआई पेटेन्टको ‘आविष्कारक’ हुन नसक्ने बेलायती सर्वोच्च अदालतको ऐतिहासिक फैसला

काठमाडौं ।

एक अमेरिकी कम्प्युटर वैज्ञानिकले गत बुधवार आफ्नो आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स प्रणालीद्वारा सिर्जना गरिएका आविष्कारहरूमा पेटेन्ट दर्ता गर्नको लागि आफ्नो बोली गुमाएका छन्। उनले बेलायतमा एआईले पेटेन्ट अधिकारको स्वामित्व लिन सक्छ कि छैन भन्ने बारेमा एउटा ऐतिहासिक मामलामा पेटेन्ट दर्ता अवसर अधिकार गुमाएका हुन्।

स्टीफन थालरले बेलायतमा उनको डाबुस (DABUS) भनिने “क्रिएटिभिटी मेसिन” द्वारा आविष्कारका लागि दुईवटा पेटेन्टहरू प्राप्त गर्न चाहन्थे।

पेटेन्ट दर्ता गर्ने उनको प्रयासलाई बेलायतको बौद्धिक सम्पत्ति कार्यालय (आईपीओ) ले आविष्कारक मेसिनको सट्टा मानव वा कम्पनी हुनुपर्छ भन्ने आधारमा अस्वीकार गरेको रोयटर्सले रिपोर्टमा भनेको छ।

थालरले बेलायतको सर्वोच्च अदालतमा अपील गरे, जसले बुधवार सर्वसम्मतिले बेलायतको पेटेन्ट कानून अन्तर्गत “एक आविष्कारक प्राकृतिक व्यक्ति हुनुपर्दछ” भनेर उनको अपील अस्वीकार गर्यो।

न्यायाधीश डेभिड किचिनले अदालतको लिखित आदेशमा भने, “स्वायत्त रूपमा काम गर्ने र एआईद्वारा संचालित मेशिनहरूद्वारा उत्पन्न प्राविधिक प्रगतिहरू पेटेन्ट योग्य हुनुपर्छ भन्ने विषय व्यापक प्रश्नसँग सम्बन्धित छैन।”

थालरका वकिलहरूले एक विज्ञप्तिमा भनेका छन्, “उक्त निर्णयले एआई मेसिनहरूद्वारा स्वायत्त रूपमा उत्पन्न भएका आविष्कारहरूको सुरक्षाका लागि बेलायतको प्याटेन्ट कानून हाल पूर्णरूपमा अनुपयुक्त छ र नयाँ प्रविधिहरूको विकासमा एआईमा निर्भर हुने कुनै पनि उद्योगलाई समर्थन गर्न पूर्ण रूपमा अपर्याप्त छ।”