दैनिक ३० मिनेटभन्दा कम अवधिको सामाजिक सञ्जाल प्रयोगले मानसिक र स्वास्थ्य सुधार हुनसक्ने

काठमाडौं ।

हरेक दिन ३० मिनेट भन्दा कम समय सामाजिक सञ्जालको प्रयोगले मानसिक स्वास्थ्य, जागिर सन्तुष्टि र प्रतिबद्धतामा सुधार गर्न मद्दत गर्ने एक अध्ययनले देखाएको छ।

अहिले सामाजिक सञ्जाल धेरैको जीवनको अभिन्न अंग बनेको छ।तर यसले मानसिक स्वास्थ्यमा पनि नकारात्मक असर पार्छ। जब प्रयोगकर्ताहरू अनलाइनमा हुँदैनन्, तिनीहरू आफ्नो नेटवर्कमा भइरहेको महत्त्वपूर्ण घटनाहरु छुट्ने भनेर डराउँछन्, जसलाई फियर अफ मिसिङ आउट (फोमो-FOMO) भनिन्छ।

जर्मनीको रुहर युनिभर्सिटी बोचमको सेन्टर फर मेन्टल हेल्थ रिसर्च एण्ड ट्रीटमेन्टकी एसोसिएट प्रोफेसर जुलिया ब्रेलोभस्कायाले भनिन्, “मानिसहरूले सकारात्मक भावनाहरू उत्पन्न गर्न सामाजिक सञ्जालहरू प्रयोग गर्छन्, जुन उनीहरूको दैनिक कामकाजी जीवनमा कम हुन्छ भन्ने हामीलाई शंका छ। अझ जतिबेला उनीहरूले ओभरलोड महसुस गरिरहेका हुन्छन्।”

थप रूपमा, यदि तपाईं आफ्नो हालको भूमिकाबाट असन्तुष्ट हुनुहुन्छ भने लिंक्डइन जस्ता केही प्लेटफर्महरूले नयाँ कामहरू खोज्ने अवसर पनि प्रदान गर्दछ।

वास्तविकताबाट छोटो अवधिका लागि सामाजिक सञ्जालको संसारमा भाग्दा वास्तवमा तपाईंको मुड सुधार्न सक्छ। तर लामो अवधिमा यसले लतको व्यवहारलाई निम्त्याउन सक्छ, जसको विपरीत प्रभाव हुन्छ।

बिहेवियर एन्ड इन्फर्मेशन टेक्नोलोजी जर्नलमा प्रकाशित एक अध्ययनमा, टोलीले यी सम्बन्धहरू अन्वेषण गर्न एक प्रयोग सुरु गर्यो। यसमा कुल १६६ व्यक्तिहरूले भाग लिए, जसमध्ये सबैले धेरै क्षेत्रमा आंशिक-समय वा पूर्ण-समय काम गरे र प्रत्येक दिन कम्तिमा ३५ मिनेट गैर-कार्य-सम्बन्धित सोशल मिडिया प्रयोगमा बिताए।

यसको लागि सहभागीहरूको दुई समूह बनाइएको थियो। एउटा समूहले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल बानी परिवर्तन गरेनन्। दोस्रो समूहले सात दिनको लागि प्रत्येक दिन ३० मिनेटसम्मका लागि सामाजिक सञ्जालमा बिताएको समय घटाए।

“यति छोटो अवधि पछि पनि, हामीले सामाजिक सञ्जालमा प्रति दिन ३० मिनेट भन्दा कम बिताउने समूहले कामको सन्तुष्टि र मानसिक स्वास्थ्यमा उल्लेखनीय सुधार गरेको फेला पारेका छौं,” ब्रेलोभस्कायाले भनिन्।

यस समूहमा सहभागीहरूले कम कामको बोझ महसुस गरे र नियन्त्रण समूह भन्दा काम गर्न बढी प्रतिबद्ध थिए। फोमोको उनीहरुको बुझाइ पनि त्यस्तैगरी कम भयो। प्रयोगको अन्त्य पछि प्रभाव कम्तिमा एक हप्तासम्म रह्यो र केहि अवस्थामा यो समयमा पनि बढ्यो।

सहभागीहरूले स्वैच्छिक रूपमा आफ्नो दैनिक सामाजिक सञ्जाल प्रयोग कम गरेर एक हप्ता पछि पनि त्यसो गर्न जारी राखे।

अनुसन्धानकर्ताहरूले विश्वास गर्छन् कि उनीहरूको सोशल मिडिया प्रयोग घटाएर, सहभागीहरूले आफ्नो काम गर्न बढी समय पाएका थिए, जसको अर्थ उनीहरूले कम काम गर्नुपरेको थियो र विभाजित ध्यानबाट कम पीडित थिए।

रिपोर्टअनुसार हाम्रो दिमागले कुनै कामबाट निरन्तर विचलनको साथ राम्रोसँग व्यवहार गर्न सक्दैन। अनुसन्धानकर्ताहरुले आफ्नो सामाजिक सञ्जाल फिडमा ध्यान केन्द्रित गर्न बारम्बार आफ्नो काम रोक्ने मानिसहरूलाई आफ्नो काममा ध्यान दिन गाह्रो हुने र नतिजा नराम्रो हुने बताए।

थप रूपमा, सोशल मिडियामा बिताएको समयले मानिसहरूलाई वास्तविक जीवनमा आफ्ना सहकर्मीहरूसँग अन्तर्क्रिया गर्नबाट रोक्न सक्छ, जसले मतभेद निम्त्याउन सक्छ। यो प्रभाव सामाजिक सञ्जालमा बिताएको समय घटाएर कम गर्न सकिन्छ।