काठमाडौं ।
भारतको चन्द्रयान–३ मिसनलाई लिएर नयाँ जानकारी आएको छ। भारतीय अन्तरिक्ष एजेन्सी इसरोले विक्रम ल्यान्डर र प्रज्ञान रोभरसँग सम्पर्क पुनः स्थापित गर्ने प्रयास गरेको छ। तर, उनले अहिलेसम्म कुनै जवाफ पाएका छैनन्।
इसरोले सम्पर्क स्थापित गर्ने प्रयास जारी राख्ने बताएको छ। इसरोका वैज्ञानिकहरू चन्द्रमाको शिवशक्ति बिन्दुबाट संकेत प्राप्त गर्न पर्खिरहेका छन्। यस दिशामा शनिबार महत्त्वपूर्ण हुन सक्छ।
भारतीय अन्तरिक्ष एजेन्सीले केही समयअघि गरेको पोष्टमा विक्रम ल्यान्डर र प्रज्ञान रोभरसँग सञ्चार स्थापना गर्ने प्रयास गरिएको छ ताकि उनीहरुको संचालन हुने समय थाहा पाउन सकियोस् । इसरोले भनेअनुसार हाल रोभरको तर्फबाट कुनै संकेत प्राप्त भएको छैन। सम्पर्क कायम गर्ने प्रयास जारी छ।
विक्रम ल्यान्डर र प्रज्ञान रोभरलाई हालै स्लीप मोडमा पठाइएको थियो, किनभने चन्द्रमाको जुन भागमा दुवै छन्, त्यहाँ धेरै दिनसम्म रात हुन्छ। सूर्यको प्रकाशको कमीका कारण चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवको तापक्रम माइनस १२० देखि २०० डिग्री सेल्सियससम्म झर्छ।
चन्द्रमामा दुई दिन अघि सेप्टेम्बर २० मा सूर्य उदाएको छ। इसरोले ल्यान्डर र रोभरलाई स्लीप मोडबाट बाहिर ल्याउने प्रयास सुरु गरेको छ। यसमा कहिले सफलता हासिल हुन्छ भन्न गाह्रो छ। यद्यपि, शनिबार केही अन्तिम जानकारीको अपेक्षा गरिएको छ।
विक्रम र प्रज्ञान चन्द्रमामा १४ दिनसम्म काम गर्न तयार पारिएका थिए। दुवैले आफ्नो काम पूरा गरिसकेका छन्। चन्द्रयान–३ मिसन सफल भएको छ। यदि विक्रम र प्रज्ञान फेरि सक्रिय भएमा, यो इसरोको लागि ठूलो सफलता हुनेछ किनकि यसले चन्द्रमामा केही थप प्रयोगहरू पूरा गर्न सक्षम हुनेछ।
चन्द्रयान–३ को विक्रम ल्यान्डरले गत अगस्ट २३ मा चन्द्रमाको दक्षिणी ध्रुवमा सफ्ट ल्यान्डिङ गरेको थियो।
प्रकाशित: ६ आश्विन २०८०, शनिबार
