काठमाडौं ।
नासाको जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोपले अन्तरिक्षमा काम गरिरहेको एक वर्ष पूरा गरेको छ। यसै अवसरमा अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सीले जेम्स वेबले खिचेको तस्विर सार्वजनिक गरेको छ। यसमा, पृथ्वीको सबैभन्दा नजिकको तारा बनाउने क्षेत्र, ‘रो ओफिउची क्लाउड कम्प्लेक्स’ देख्न सकिन्छ। जेम्स वेब डिसेम्बर २०२१ मा अन्तरिक्षमा गएको थियो। यस टेलिस्कोपबाट पहिलो डाटा गत वर्ष जुलाईमा देखाइएको थियो।
जेम्स वेब टेलिस्कोप हबल टेलिस्कोपको उत्तराधिकारीको रूपमा सुरू गरिएको छ। हबल टेलिस्कोप ३० वर्षभन्दा बढी समयदेखि अन्तरिक्षमा रहेको र विश्वलाई ब्रह्माण्डका नदेखिएका तस्बिरहरू देखाउँदै आएको छ। जेम्स वेब टेलिस्कोप अन्तरिक्षमा सबैभन्दा उन्नत वेधशाला हो। यसमा जडान गरिएको नियर इन्फ्रारेड क्यामराको सहायताले हामीले टाढाको ब्रह्माण्डका धेरै अनुपम तस्बिरहरू हेर्न पाएका छौं।
हालै जेम्स वेबले अहिलेसम्मकै सबैभन्दा टाढाको ब्ल्याक होल पत्ता लगाएको थियो। यो ब्ल्याक होल यति ठूलो छ कि यसमा ९० लाख सूर्य आउन सक्छन्।
वेबको एक वर्ष पूरा भएको अवसरमा नासाले सेयर गरेको तस्विर रो ओफिउची क्लाउड कम्प्लेक्सको हो। यी ग्यास र धुलोका ठूला बादल हुन्, जहाँ नयाँ तारा अर्थात् सूर्यको जन्म हुन्छ। यो ठाउँ हाम्रो आफ्नै आकाशगंगामा पृथ्वीबाट करिब ३९० प्रकाश वर्ष टाढा अवस्थित छ। याद गर्नुहोस् कि प्रकाश वर्ष भनेको एक वर्षमा प्रकाश पार गर्ने दूरी हो।
जेम्स वेब टेलिस्कोपले खिचेको पहिलो तस्वीर गत वर्ष जुलाई १२ मा सार्वजनिक भएको थियो। त्यसमा पनि टाढाको ब्रह्माण्ड देखाइएको थियो। नासाले यो तस्बिर टाढाको ब्रह्माण्डको अहिलेसम्म लिइएको सबैभन्दा गहिरो र तीखो इन्फ्रारेड तस्विर भएको दाबी गरेको छ। एसएमएसीएस ०७२३ (SMACS 0723) नामक ग्यालेक्सी क्लस्टरको प्रत्येक विवरण जेम्स वेबद्वारा खिचिएको थियो।
जेम्स वेबको निर्माण लागत १० अर्ब डलर थियो। अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सीले यस टेलिस्कोपको उत्तराधिकारीका लागि पनि काम सुरु गरिसकेको छ।
प्रकाशित: २९ असार २०८०, शुक्रबार
