काठमाडौं ।
अमेरिकी चिप निर्माता कम्पनी एनभिडियाले यूरोपमा आयोजित आफ्नो सम्मेलनलाई उपयोग गर्दै आफ्ना उत्पादन प्रयोग गर्ने दूरसञ्चार कम्पनीहरूसँगका विभिन्न पहल सार्वजनिक गरेको छ।
बर्लिनमा आयोजित एनभिडियाको जीटीसी (जीपीयू टेक्नोलोजी कन्फरेन्स) मा कम्पनीले नोकिया र प्रमुख दूरसञ्चार सेवा प्रदायकसँग मिलेर नेटवर्कलाई वितरित कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआई) प्रणालीका रूपमा विकास गर्ने योजना सार्वजनिक गरेको हो।
यससँगै यूरोपका विभिन्न दूरसञ्चार कम्पनीले पनि आफ्नो नेटवर्कमा जीपीयू प्रयोग गर्ने योजनाबारे जानकारी दिएका छन्। नोकियाले एनभिडियासँगको सहकार्यमा एआई–आरएएन प्रविधिलाई व्यावसायिक प्रयोगतर्फ अघि बढाउने र दूरसञ्चार नेटवर्क सञ्चालनलाई स्वचालित बनाउन सक्ने एआई प्लेटफर्म विकास गर्ने जनाएको छ।
बीटी, डोयच टेलिकम (डीटी), ओरेन्ज, टीआईएम र एलिसाले पनि एआई–आरएएन प्रविधिप्रति चासो देखाउँदै आफ्ना योजना सार्वजनिक गरेका छन्। एनभिडियाले पछिल्ला केही वर्षदेखि दूरसञ्चार क्षेत्रलाई आफ्ना चिपका लागि नयाँ बजारका रूपमा विकास गर्ने प्रयास गर्दै आएको छ।
“दूरसञ्चार नेटवर्क विश्वका मानिसबीच कुराकानी गराउन बनाइएका थिए। अब तिनले विश्वको बुद्धिमत्ता पनि बोक्नेछन्,” एनभिडियाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत जेन्सेन हुआङले भने। उनका अनुसार दूरसञ्चार कम्पनीहरूले आफ्नो पूर्वाधार, ऊर्जा र कनेक्टिभिटीलाई वितरित एआई पूर्वाधारमा रूपान्तरण गरिरहेका छन्। यसले उद्योग, मानिस र रोबोटले प्रयोग गर्ने प्रविधिलाई उनीहरूकै नजिक पुर्याउनेछ।
दूरसञ्चार क्षेत्रमा एआईका लागि आवश्यक जीपीयूमा ठूलो लगानी गर्दा कति प्रतिफल प्राप्त हुन्छ भन्ने विषयमा अझै आशंका रहे पनि केही कम्पनीले परीक्षण र प्रयोग अघि बढाएका छन्।
बीटीले सन् २०२७ मा आफ्नो ईई नेटवर्कमा एआई–आरएएन प्रविधिको परीक्षण गर्ने जनाएको छ। ड्युचे टेलिकमले गरेको परीक्षणमा अपलिङ्क थ्रुपुट अर्थात् प्रयोगकर्ताबाट नेटवर्कतर्फ डाटा पठाउने क्षमतामा १० देखि १५ प्रतिशतसम्म सुधार देखिएको जनाएको छ।
ओरेन्जले संवादात्मक एआई प्रणाली सञ्चालन गर्न वितरित भ्वाइस एआई प्रविधिको परीक्षण गरिरहेको छ। टीआईएमले आफ्नै नियन्त्रणमा रहने एआई पूर्वाधार विकासमा काम गरिरहेको छ भने एलिसाले सन् २०२७ मा एआई–आरएएनमा आधारित व्यावसायिक सेवा सुरु गर्ने लक्ष्य राखेको छ।
यी घोषणामा नोकियाको भूमिका प्रमुख देखिएको छ। एनभिडियाका दूरसञ्चार क्षेत्रका वरिष्ठ उपाध्यक्ष रोनी वसिष्ठाले आगामी पुस्ताको दूरसञ्चार पूर्वाधार सफ्टवेयरमा आधारित संरचनामा निर्माण हुने बताए।
उनका अनुसार एनभिडियाको सीयूडीए प्रविधिमा आधारित उच्च गतिको कम्प्युटिङ र एआईलाई नोकियाको नेटवर्क सफ्टवेयर तथा अनुभवसँग जोडेर रेडियो नेटवर्कको कार्यक्षमता सुधार गर्ने र विश्वसनीय एआई प्रणाली प्रयोग गर्ने लक्ष्य छ। यसले एआईमा आधारित फाइभजी विकास तथा सिक्सजीको आधार तयार गर्न सहयोग गर्ने कम्पनीको भनाइ छ।
नोकियाकी प्रमुख प्रविधि तथा एआई अधिकृत पल्लवी महाजनले आगामी पुस्ताका नेटवर्कले कनेक्टिभिटी मात्र उपलब्ध नगराई डेटा प्रशोधन, कार्यक्षमता सुधार र एआईमा आधारित नयाँ सेवा पनि सञ्चालन गर्ने बताइन्। उनका अनुसार एनभिडिया र अन्य दूरसञ्चार कम्पनीसँगको सहकार्यले नेटवर्क सञ्चालनमा एआई प्रयोग गर्न र उपलब्ध फ्रिक्वेन्सीको प्रभावकारी उपयोग गर्न सहयोग गर्नेछ।
नोकियाले रोबोट र स्वचालित सवारीसाधनका लागि आवश्यक डेटा प्रवाह व्यवस्थापनलाई पनि एआई–आरएएनको सम्भावित प्रयोगका रूपमा अघि सारेको छ। कम्पनीले जीटीसी सम्मेलनमा आईएसएसी (एकीकृत सेन्सिङ तथा सञ्चार) प्रविधि पनि प्रदर्शन गरेको थियो। प्रस्तावित सिक्सजी प्रविधिमा पर्ने आईएसएसीलाई ड्रोन पहिचान तथा तिनको गतिविधि समन्वय गर्न प्रयोग गर्न सकिने बताइएको छ।
यद्यपि, सार्वजनिक गरिएका योजनाले सबै दूरसञ्चार कम्पनी एआई–आरएएनमा ठूलो लगानी गर्न तयार भइसकेको संकेत गर्दैनन्। एनभिडियाले युरोपका यातायात क्षेत्रका कम्पनीसँग सुरक्षित सवारीसाधन र रोबोट्याक्सी विकासका लागि हाइपेरियन प्रविधिसम्बन्धी पहल पनि सार्वजनिक गरेको छ। तर त्यस घोषणामा दूरसञ्चार नेटवर्कको भूमिकाबारे उल्लेख गरिएको छैन।
एनभिडियाले दूरसञ्चार क्षेत्रमा आफ्ना जीपीयूको प्रयोग विस्तार गर्ने प्रयास जारी राखे पनि कम्पनीहरूलाई पूर्ण रूपमा विश्वस्त बनाउन अझै बाँकी रहेको देखिन्छ। सन् २०२७ मा सञ्चालनमा आउने एआई–आरएएनका वास्तविक प्रयोगले यसको व्यावसायिक सम्भावना र प्रभावकारिता कस्तो हुन्छ भन्ने स्पष्ट पार्ने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रकाशित: ७ कार्तिक २०८३, शनिबार
