काठमाडौं ।
एआईको दुरुपयोगको चिन्ता बढिरहेका बेला ठूलो भाषा मोडल (एलएलएम) कम्पनी ओपनएआईले सामूहिक साइबर सुरक्षा बलियो बनाउने उद्देश्यले मुख्यतः अमेरिकी कम्पनीहरू सम्मिलित समूह गठन गरेको छ।
पछिल्ला केही महिनामा एआईको प्रयोगबाट हुने साइबर सुरक्षा घटनाको दर तीव्र रूपमा बढेको छ। यीमध्ये सबैभन्दा चर्चित घटनामा ओपनएआईको एउटा प्रोटोटाइप मोडलबाट सञ्चालित एआई एजेन्टले केही अस्पष्ट उद्देश्य पूरा गर्ने क्रममा आफैं एआई समुदायको प्लेटफर्म हगिङ फेसमा ह्याकिङ गर्ने प्रयास गरेको थियो।
त्यसपछि अमेरिकी चिप कम्पनी एनभिडियाले यस्ता महत्त्वाकांक्षी एआई एजेन्टलाई सुरक्षित रूपमा विकास गर्न सहयोग गर्ने उद्देश्यले ओपन सेक्योर एआई एलायन्स गठन गरेको थियो।
यद्यपि, एआईको क्षेत्रमा मानिसको भूमिका अझै बाँकी रहेको देखिन्छ र सबै मानिसको उद्देश्य सकारात्मक भने हुँदैन। माइक्रोसफ्टका संस्थापक बिल गेट्सले यसै साता एआई युगमा आएको कम्प्युटिङको परिवर्तनले असल मानिसलाई जस्तै खराब नियत भएका मानिसलाई पनि शक्ति दिएको बताएका थिए।
एआईले सफ्टवेयर र आईटी प्रणालीमा पहिले लुकेका कमजोरी पत्ता लगाउन सक्षम बनाइरहेको छ, जसले ती प्रणालीलाई खराब नियत भएका व्यक्तिको आक्रमणप्रति थप जोखिममा पारेको छ।
“आगामी महिनाहरूमा विश्वभरका एआई मोडलहरू अझ सक्षम बन्दै जाँदा एआईको प्रयोगबाट हुने साइबर आक्रमण अझ व्यापक र परिष्कृत हुनेछन्,” ओपनएआई र अन्य १०० भन्दा बढी कम्पनीले हस्ताक्षर गरेको खुला पत्रमा भनिएको छ। “हाम्रा समुदाय निर्भर रहेका अस्पतालदेखि पानी प्रशोधन केन्द्र र इन्टरनेट सञ्चालन गर्ने पूर्वाधारसम्मका कम्पनी तथा सार्वजनिक सेवाहरू जोखिममा छन्।”
एआई कम्पनीहरूले आफ्नै प्रविधिबाट उत्पन्न हुन सक्ने खतराबारे चेतावनी दिनु केही हदसम्म विडम्बनापूर्ण देखिए पनि यस विषयमा सबैभन्दा बढी जानकारी उनीहरूसँग नै रहेको कुरा अस्वीकार गर्न सकिँदैन।
एनभिडियाको गठबन्धन सार्वजनिक भएको एक दिनपछि केही एआई क्षेत्रका व्यक्तिहरूले सरकारलाई एआई कम्पनीहरूलाई नियन्त्रण गर्न आह्वान गरेका थिए। नयाँ पहलले उनीहरूको त्यो आग्रह अझै सम्बोधन नभएको संकेत गरेको छ।
पछिल्लो सामूहिक अपिलमा साइबर सुरक्षाका लागि नयाँ दृष्टिकोण आवश्यक रहेको बताइएको छ। यसअन्तर्गत खराब नियत भएका व्यक्तिले कमजोरीको फाइदा उठाउनुअघि नै एआईको प्रयोग गरी प्रणालीका कमजोरी पहिचान र समाधान गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ। विश्वव्यापी सहकार्यबाट साइबर अपराधीले अवसर खोज्दै गर्ने प्रयासभन्दा अझ प्रभावकारी र व्यापक सुरक्षा सुनिश्चित गर्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ।
टेलिकम्स डटकमका अनुसार कारबाहीका लागि गरिएका विस्तृत आह्वानहरू मुख्यतः सबैलाई साइबर सुरक्षा अझ बलियो बनाउन आग्रह गर्ने खालका छन्। “मिलेर हामी आजको एआई विकासलाई सबैका लागि दीर्घकालीन रूपमा सुरक्षा सुधारमा बदल्न सक्छौं,” पत्रमा भनिएको छ।
तर अमेरिकाका प्रमुख भूराजनीतिक प्रतिद्वन्द्वी देशका प्रतिनिधि भने यस पहलमा देखिएका छैनन्। यसले एआई साइबर सुरक्षाको विषय आगामी दिनमा राजनीतिक रूपमा समेत निकै संवेदनशील बन्न सक्ने संकेत गरेको छ।
प्रकाशित: १७ भाद्र २०८३, बुधबार
