काठमाडौं ।
डच डाटा संरक्षण प्राधिकरण (एपी) ले यूरोपेली डाटा संरक्षण नियम उल्लंघन गरेको भन्दै उबरलाई ८२५ मिलियन यूरो (९६ करोड ६० लाख डलर) जरिवाना गर्ने निर्णय गरेको छ।
अगस्ट १७ को निर्णयअनुसार उबरले पर्याप्त जानकारी नदिई स्वचालित प्रणालीमार्फत चालकका अकाउन्ट निष्क्रिय गरेको थियो। रोयटर्सले उक्त निर्णयको समीक्षा गरेको हो।
यो जरिवाना यूरोपको जनरल डाटा प्रोटेक्सन रेगुलेसन (जीडीपीआर) अन्तर्गत लगाइएको अहिलेसम्मकै दोस्रो ठूलो जरिवाना हुनेछ।
यसअघि सन् २०२३ मा आयरल्यान्डले यूरोपेली फेसबुक प्रयोगकर्ताको डाटा गैरकानुनी रूपमा अमेरिकामा स्थानान्तरण गरेको भन्दै मेटालाई १.२ अर्ब यूरो जरिवाना गरेको थियो। मेटाले उक्त निर्णयविरुद्ध अपिल गरिरहेको छ। उबरले पनि निर्णयविरुद्ध अपिल गर्ने जनाएको छ।
उबरका प्रवक्ताले भने, “हामी यो निर्णय र असंगत जरिवानासँग पूर्ण रूपमा असहमत छौँ।” कम्पनीले चालकका अधिकारलाई गम्भीर रूपमा लिने र हालका नीतिमा मानवीय समीक्षा तथा प्लेटफर्मबाट निलम्बन गरिएका चालकलाई निर्णयविरुद्ध अपिल गर्ने अवसर दुवै रहेको जनाएको छ।
डच डाटा संरक्षण प्राधिकरणले निर्णयको पुष्टि गरेको छ, तर तत्काल थप टिप्पणी गर्न सकेन।
रोयटर्सका अनुसार जीडीपीआर नियमले मानिसको जीवनमा महत्वपूर्ण प्रभाव पार्ने निर्णय पूर्ण रूपमा कम्प्युटर एल्गोरिदममार्फत गर्न रोक लगाउँछ। यस्ता निर्णयमा अर्थपूर्ण मानवीय समीक्षा र निर्णयलाई चुनौती दिने अवसर आवश्यक हुन्छ।
“एपीले उबरले चालकका अधिकार उल्लंघन गरेको निर्धारण गरेको छ, विशेषगरी महत्वपूर्ण परिणाम निम्त्याउने स्वचालित निर्णयको अधीनमा नपर्ने अधिकार,” निर्णयमा भनिएको छ। निर्णयमा उबरले जानकारी पाउने अधिकार पनि उल्लंघन गरेको उल्लेख छ। नियामकले यसलाई ठूलो जरिवाना गर्न योग्य गम्भीर विषय मानेको जनाएको छ।
यो मुद्दा सन् २०२० देखि २०२२ सम्म यूरोपमा भएका घटनासँग सम्बन्धित छ। यसको सुरुवात फ्रान्समा परेको उजुरीबाट भएको थियो। उबरको यूरोपेली मुख्यालय नेदरल्यान्ड्समा रहेकाले डच नियामकले यो मुद्दा हेरेको हो।
उबरले ठगी गरेको शंका लागेका केही चालकलाई अस्थायी रूपमा निलम्बन गरेको थियो। कम्पनीको प्रणालीले चालकले भाडा बढाउन अनावश्यक घुमाउरो बाटो प्रयोग गरेको वा यात्रा पूरा गर्ने उद्देश्य नभई यात्रा स्वीकार गरेको निष्कर्ष निकालेपछि पनि त्यस्तो निलम्बन गरिएको थियो।
उबरले यस्ता अकाउन्टलाई मानवीय समीक्षा नगरी स्थायी रूपमा निष्क्रिय नगरेको जनाएको छ।
ग्राहकबाट कम रेटिङ पाएका चालकलाई भने कहिलेकाहीँ स्थायी रूपमा निलम्बन गरिएको थियो। उबरले अहिले स्वचालित प्रणालीका आधारमा मात्र चालकको अकाउन्ट स्थायी रूपमा निष्क्रिय गर्ने निर्णय नगर्ने जनाएको छ।
प्रकाशित: ६ भाद्र २०८३, शनिबार
