काठमाडौं ।
रोजगारी अवरोधदेखि बाल सुरक्षासम्मका ठूला मुद्दाहरू सहित सोमबारदेखि नयाँ दिल्लीमा विश्वव्यापी कृत्रिम बुद्धिमत्ता शिखर सम्मेलन सुरु भएको छ, तर केही सहभागीहरूले व्यापक विषयहरुमा ध्यानदिनाले विश्व नेताहरूबाट ठोस प्रतिबद्धताहरूको सम्भावनालाई कम गर्न सक्ने चेतावनी दिएका छन्।
जेनेरेटिभ एआईको उन्मादपूर्ण मागले धेरै प्रविधि कम्पनीहरूको नाफा बढाएको छ, तर यसले समाज र वातावरणमा निम्त्याउने जोखिमहरू माथि चिन्ता बढिरहेको छ।
प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले सोमबार पाँच दिने एआई प्रभाव शिखर सम्मेलनको उद्घाटन गरेका छन्, जसको उद्देश्य “विश्वव्यापी एआई शासन र सहकार्यको लागि साझा रोडम्याप” घोषणा गर्नु हो।
“यो अवसर हाम्रो देश विज्ञान र प्रविधिको क्षेत्रमा द्रुत गतिमा प्रगति गरिरहेको छ भन्ने थप प्रमाण हो,” र यसले “हाम्रो देशको युवाहरूको क्षमता देखाउँछ”, उनले सोमबार एक एक्स पोस्टमा भने।
पेरिस, सियोल र बेलायतको ब्लेचलीमा अघिल्ला अन्तर्राष्ट्रिय बैठकहरू पछि, एआईले खडा गरेका समस्याहरू र अवसरहरूलाई सम्बोधन गर्ने यो चौथो वार्षिक भेला हो।
अहिलेसम्मकै सबैभन्दा ठूलो संस्करणको रूपमा चर्चा गरिएको, र भारत सरकारले २० राष्ट्रिय नेताहरू र ४५ मन्त्रीस्तरीय प्रतिनिधिमण्डलहरू सहित यस क्षेत्रबाट २,५०,००० आगन्तुकहरूको अपेक्षा गरेको छ।
ओपनएआईका साम अल्टम्यान र गुगलका सुन्दर पिचाई लगायतका प्राविधिक प्रमुख कार्यकारी अधिकृतहरूको पनि उपस्थिति छन, यद्यपि अप्रत्याशित परिस्थितिहरूले अमेरिकी चिप टाइटन एनभिडियाका प्रमुख जेन्सेन हुआङलाई आफ्नो योजनाबद्ध उपस्थिति रद्द गर्न बाध्य पारेको बताइएको छ।
मोदीले फ्रान्सका इमानुएल म्याक्रोन र ब्राजिलका लुइज इनासियो लुला दा सिल्भा जस्ता व्यक्तिहरूसँगको वार्तामा “विश्वव्यापी साझेदारीलाई सुदृढ पार्ने र आगामी दशकमा एआई दशकमा भारतको नेतृत्व परिभाषित गर्ने” प्रयास गर्ने आयोजकहरूले भनेका छन्।
तर एआई दिग्गजहरूलाई जवाफदेही बनाउन उनीहरूले अर्थपूर्ण कदम चाल्नेछन् कि लिने छैनन् भन्ने कुरा शंकास्पद भएको एआई नाउ इन्स्टिच्युटका सह-कार्यकारी निर्देशक अम्बा काकले एएफपीलाई बताइन्।
अघिल्ला कार्यक्रमहरूमा गरिएका उद्योग प्रतिबद्धताहरू “धेरै हदसम्म साँघुरो ‘स्व-नियामक’ ढाँचाहरू थिए जसले एआई कम्पनीहरूलाई आफ्नै गृहकार्यलाई निरन्तरता दिन स्थिति दिन्छ”, शिखर सम्मेलनमा भाग लिइरहेका अमेरिकी संघीय व्यापार आयोगका पूर्व एआई सल्लाहकार काकले भनिन्।
एआई सुरक्षा
च्याटजीपीटीले संसारलाई चकित पारेको एक वर्ष पछि सन् २०२३ मा आयोजित ब्लेचली भेलालाई एआई सुरक्षा शिखर सम्मेलन भनियो।
बैठकहरूको नाम परिवर्तन भएको छ किनकि तिनीहरू आकार र दायरामा बढ्दै गएका छन्, र गत वर्ष पेरिसमा भएको एआई एक्सन शिखर सम्मेलनमा, दर्जनौं राष्ट्रहरूले एआई प्रविधिलाई “खुला” र “नैतिक” बनाउन नियमनसँग मिल्ने प्रयासको लागि आह्वान गर्दै एक विज्ञप्तिमा हस्ताक्षर गरेका थिए।
तर संयुक्त राज्य अमेरिकाले हस्ताक्षर गरेन, र उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले”अत्यधिक नियमनले … परिवर्तनकारी क्षेत्रलाई मार्न सक्छ जसरी यो सुरु हुँदैछ” भन्ने चेतावनी दिएका थिए।
दिल्ली शिखर सम्मेलनमा एआई सुरक्षा प्राथमिकतामा रहन्छ, जसमा डीपफेक जस्ता गलत सूचनाका खतराहरू पनि समावेश छन्।
आयोजकहरूले यस वर्षको एआई शिखर सम्मेलनलाई विकासशील देशले आयोजना गर्ने पहिलो रूपमा हाइलाइट गर्छन्।
“शिखर सम्मेलनले एआईको लागि साझा दृष्टिकोणलाई आकार दिनेछ जसले वास्तवमै धेरैको सेवा गर्दछ, केवल थोरैको मात्र होइन,” भारतको आईटी मन्त्रालयले भनेको छ। एएफपी
प्रकाशित: ४ फाल्गुन २०८२, सोमबार
