काठमाडौं ।
विश्वका सबै अन्तरिक्ष एजेन्सीहरूले आफ्नो मिसन अन्तरिक्षमा प्रक्षेपण गर्न शक्तिशाली रकेटहरू प्रयोग गर्छन्। हालै इलन मस्कको अन्तरिक्ष कम्पनी ‘स्पेसएक्स’ले तेस्रो पटक विश्वको सबैभन्दा भारी रकेटको परीक्षण गरेको छ।
तर चिनियाँ वैज्ञानिकहरूले भने नयाँ दिशामा काम गरिरहेका छन्। भारी र शक्तिशाली रकेटहरूको सट्टा, तिनीहरू एक विशाल इलेक्ट्रोमग्नेटिक प्रक्षेपण ट्र्याकमा काम गरिरहेका छन्। यसको सहयोगमा बोइङ ७३७ भन्दा लामो ५० टनको विशाल स्पेसप्लेन प्रक्षेपण गर्ने प्रयास गरिने छ।
साउथ चाइना मर्निङ पोस्टको रिपोर्टकाअनुसार यो प्रणालीलाई ‘रेल गन’ भनिन्छ। प्रणालीको डिजाइन तयार छ। यसको मद्दतले हाइपरसोनिक विमानलाई म्याच १.६ सम्मको गतिमा लैजान सकिन्छ, जसले गर्दा वस्तुलाई अन्तरिक्षमा पठाउने लक्ष्य हासिल गर्न सकिन्छ।
यस्तो परियोजनामा काम गर्ने चीन पहिलो देश होइन। सन् १९९० मा अमेरिकी अन्तरिक्ष एजेन्सी नासाले यसमा काम सुरु गरेको थियो। तर बजेट अभाव र प्राविधिक चुनौतीका कारण आयोजना बीचमै रोकिएको थियो ।
अमेरिकी सेनाले पछि विमान वाहकहरूबाट विमान प्रक्षेपण गर्न कम गतिको विद्युत चुम्बकीय प्रक्षेपण ट्र्याकहरू विकास गर्यो। यो प्रारम्भिक प्रयास थियो, जुन प्राविधिक समस्याहरूको सामना गर्दै थियो। रिपोर्टका अनुसार अमेरिकी सेनाले इलेक्ट्रोम्याग्नेटिक प्रक्षेपण प्याड तयार गर्ने अधिकांश प्रयास रोकेको छ तर चीनले निरन्तर यस दिशामा काम गरिरहेको छ।
हालसम्म गरिएका परीक्षणहरूमा चिनियाँ वैज्ञानिकहरूले रकेटको पहिलो चरणको आवश्यकतालाई हटाउन विमानको गति बढाउन आवश्यक रहेको पाएका छन्। यदि वैज्ञानिकहरू आफ्नो प्रयासमा सफल भए भने कम इन्धनमा अन्तरिक्ष यान पठाउन सकिनेछ। यसले धेरै पैसा बचत गर्ने अनुमान गरिएको छ।
प्रकाशित: ६ चैत्र २०८०, मंगलवार
