काठमाडौं ।
एआईले आगामी पाँच देखि १० वर्ष भित्र धेरैजसो रोगहरू निको पार्न मद्दत गर्न सक्छ, जसले गर्दा उन्नत प्रविधिले वैज्ञानिकहरूले जीवविज्ञान र औषधि अध्ययन गर्ने तरिका परिवर्तन गर्नेछ भन्ने कुरा स्पष्ट हुने एन्थ्रोपिकका सीईओ डारियो अमोदेईले गत साता भविष्यवाणी गरे।
कम्पनीले क्लोडको नेतृत्वमा एउटा आणविक (मोलेक्युलर) मेसिन खोजको घोषणा गर्यो जुन नयाँ जीन-सम्पादन संयन्त्रको प्रतिनिधित्व गर्न सक्छ भन्ने विश्वास गर्दछ, यद्यपि एन्थ्रोपिकले यसको सटीक जैविक कार्य अस्पष्ट रहेको बताएको छ।
“यसको सटीक कार्य, जैवप्रविधि उपयोगिता (यदि कुनै छ भने), वा महत्त्वको स्तर अझै स्पष्ट छैन, तर कम्तिमा यो काम हो जुन म पीएचडी विद्यार्थीको रूपमा गर्न पाउँदा गर्व गर्नेथिएँ,” अमोदेईले एक्समा लेखे।
“यसमा धेरैजसो काम क्लोड (Claude) ले नै गरेका थिए, यद्यपि पूरै काम उसले मात्र गरेको भने होइन: हाम्रो जीवन विज्ञान टोलीले अनुसन्धानको एउटा फराकिलो क्षेत्र सुझाएको थियो। क्लोडले सम्बन्धित अध्ययन-सामग्री र धेरै मात्रामा जिनोम (genome) तथ्याङ्कको अध्ययन गरी एउटा रोचक कुरा पत्ता लगायो; त्यसपछि त्यसले उक्त खोजलाई पुष्टि गर्न प्रयोगहरू प्रस्ताव गरे र हाम्रो टोलीले ती प्रयोगहरू सम्पन्न गर्यो।”
उनले बताएअनुसार कम्पनीले बारम्बार एउटा यस्तो प्रवृत्ति देखेको छ जसमा नयाँ बौद्धिक क्षेत्रहरूमा एआईको कार्यक्षमता केही वर्षभित्रै कमजोर स्तरबाट ‘मानवीय क्षमताभन्दा उत्कृष्ट’ स्तरसम्म पुग्छ।
अमोदेईले जीवविज्ञान र गणितबीचको मुख्य भिन्नता यो हो कि गणित पूर्णतया सैद्धान्तिक रूपमा गर्न सकिन्छ भने जीवविज्ञानका लागि प्रयोग आवश्यक पर्छ भन्ने कुरा औंल्याए। यद्यपि कतिपयले यसै आधारमा जीवविज्ञानमा एआईको उपयोगिता सीमित हुने तर्क गर्छन्, तर आफ्नो कम्पनीको बुझाइमा त्यो शंका गलत भएको उनले भने।
उनले बताएअनुसार मानिसहरूले एआईसँग मिलेर प्रयोगहरू गर्न, केही हप्ताभित्रै मुख्य नतिजाहरूको पुष्टि गर्न र आवश्यक परेमा प्राप्त नतिजाहरूलाई पुनः परीक्षण गर्न एआईसँग सहकार्य गर्न सक्छन्।
प्रकाशित: ११ आश्विन २०८३, आईतवार
