काठमाडौं ।
बजेट स्मार्टफोनको मूल्य पछिल्ला केही वर्षमा उल्लेख्य रूपमा बढेको छ। यो वृद्धि बजारका महँगा फोनको मूल्यवृद्धि र मुद्रास्फीतिको दरभन्दा पनि बढी रहेको छ।
बेलायतको मूल्य तुलना विशेषज्ञ युस्विचले यस्तो जनाएको हो। युस्विचले संकलन गरेको मूल्यसम्बन्धी तथ्यांकका आधारमा उपभोक्तालाई पैसा बचाउन रिफर्बिस्ड फोन किन्न विचार गर्न आग्रह गरेको छ।
विश्वव्यापी रूपमा देखिएको र्यामको अभाव पनि मूल्य बढ्नुको प्रमुख कारणमध्ये एक हो। यसले समग्र रूपमा मेमोरीको लागत बढाएको टेलिकम्स डटकमले उल्लेख गरेको छ।
युस्विचका अनुसार सन् २०२२ देखि २०२६ सम्म बजेट फोनको औसत सुरुवाती मूल्य २३.५ प्रतिशतले बढेको छ। सन् २०२३ मा बजेट फोनको औसत मूल्य ४३९ पाउन्ड रहेकोमा यस वर्ष बढेर ५४२ पाउन्ड पुगेको छ।
यो वृद्धिमा एप्पलको पनि ठूलो भूमिका छ। सोही अवधिमा कम्पनीले आफ्नो सुरुवाती मोडलको आईफोनको मूल्य ४३ प्रतिशतले बढाएको युस्विचले जनाएको छ। सन् २०२२ को आईफोन एसईको मूल्य ४१९ पाउन्ड थियो भने आईफोन १६ई र १७ई मोडलको सुरुवाती मूल्य ५९९ पाउन्ड रहेको छ।
यसलाई फराकिलो सन्दर्भमा हेर्दा अहिले सबैभन्दा सस्तो नयाँ आईफोनको मूल्य एक व्यक्तिले एक वर्षमा गर्ने किराना खर्चको एक चौथाइभन्दा बढी बराबर हुने युस्विचले जनाएको छ।
यद्यपि यी बजेट फोन अझै पनि महँगा फोनभन्दा निकै सस्ता छन्। गत वर्ष महँगा फोनको औसत मूल्य १,२१६ पाउन्ड थियो। तर तिनको मूल्य तुलनात्मक रूपमा स्थिर रहेको छ। सन् २०२३ को तुलनामा यस वर्ष सबैभन्दा महँगा फोनको मूल्य करिब १६ प्रतिशत मात्रै बढेको छ।
तर यस तथ्यांकमा केही फरक अवस्था पनि छन्। एप्पलको फ्ल्यागसिप फोनको मूल्य १,१९९ पाउन्डमै स्थिर रहेको छ। तर युस्विचको विश्लेषण यस वर्ष मूल्य २० प्रतिशतभन्दा बढीले बढेर १,४४९ पाउन्ड पुग्ने अनुमानमा आधारित छ। एप्पलको अर्को ठूलो उत्पादन सार्वजनिक कार्यक्रम अबको केही सातामा हुँदैछ।
गुगलले पछिल्ला केही वर्षमा लगातार मूल्य बढाउँदै आएको छ। सन् २०२३ मा १,००० पाउन्डभन्दा कम रहेको आफ्नो फ्ल्यागसिप फोनको मूल्य यस वर्ष बढाएर १,२७९ पाउन्ड पुर्याएको छ।
यो मूल्य सामसङको मूल्यसँग लगभग बराबर हो। तर सामसङले सन् २०२३ देखि २०२५ सम्म आफ्नो सबैभन्दा महँगो फोनको मूल्य १,२४९ पाउन्डमै कायम राखेको थियो र यस वर्ष २.४ प्रतिशत मात्रै बढाएको छ।
प्रिमियम फोनको मूल्यवृद्धि तुलनात्मक रूपमा कम भए पनि युस्विचले ग्राहकलाई महँगा फोन किन्न सिफारिस गरेको छैन। बरु यसले यस खण्डका फोनलाई पनि किराना खर्चसँग तुलना गर्दै एउटा फ्ल्यागसिप फोन किन्न लाग्ने रकम अहिले करिब आठ महिनाको खाद्यान्न खर्च बराबर हुने जनाएको छ।
युस्विचले यसको सट्टा रिफर्बिस्ड फोन रोजेर पैसा बचाउन सुझाव दिएको छ। कम्पनीले आफ्नो वेबसाइटमा एप्पल र सामसङका फोनमा सयौं पाउन्डसम्म बचत गर्न सकिने जनाएको छ।
“नयाँ फोनको मूल्य निकै चकित पार्ने खालको हुन सक्छ। अधिकांश मानिसले किन्ने बजेट मोडलको मूल्य नै सबैभन्दा तीव्र गतिमा बढेको छ। त्यसैले हामीले रिफर्बिस्ड फोनका लागि छुट्टै मूल्य तुलना सेवा सुरु गरेका हौं,” युस्विच डटकमकी मोबाइल विशेषज्ञ सिम्राट शर्माले भनिन्।
“नयाँभन्दा पुरानो मोडल भए पनि फरक नपर्ने व्यक्तिले रिफर्बिस्ड फोन किन्दा सयौं पाउन्ड बचत गर्न सक्छन्,” उनले भनिन्। उनले फोन किन्नुअघि त्यसको अवस्था, वारेन्टी, ब्याट्रीको स्वास्थ्य र कति समयसम्म सफ्टवेयर अपडेट पाइरहन्छ भन्ने विषय जाँच गर्न सुझाव दिइन्।
युस्विचको अनुसन्धान कम्पनीकै व्यवसायका लागि उपयोगी हुन सक्ने भए पनि यसले अहिलेको आर्थिक अवस्थाका उपभोक्ताका लागि महत्वपूर्ण विषय उजागर गरेको छ। मेमोरीको अभाव कायम रहेकाले फोनको मूल्य तत्काल घट्ने सम्भावना कम छ। यसले उपभोक्ताको प्रविधिसम्बन्धी खरिद निर्णयमा प्रभाव पार्नेछ।
प्रकाशित: ११ भाद्र २०८३, बिहीबार
