काठमाडौं ।
नासाका प्रशासक जेरेड आइज्याकम्यान मंगलबार अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशनमा अमेरिकी-रूसी टोलीको निर्धारित प्रक्षेपणमा सहभागी भएका छन्, जुन युक्रेनमा रूसको सैन्य कारबाहीको तनावको बाबजुद मस्को र वाशिंगटन बीच अन्तरिक्ष कक्षमा जारी सहयोगको संकेत हो।
काजाकिस्तानमा रूसले भाडामा लिएको बैकोनुर कोस्मोड्रोममा आइज्याकम्यानको यात्रा आठ वर्षमा नासा प्रमुखको पहिलो भ्रमण थियो।
गएको सोमबार चालक दलसँगको बैठकमा बोल्दै, आइज्याकम्यानले मिसनको तयारीको लागि गरेको प्रयासको लागि रूसको राज्य अन्तरिक्ष निगम, रोस्कोसमोसलाई धन्यवाद दिँदै भने, “विगत धेरै महिनामा गरिएको एकीकृत कार्यले संलग्न सबैको व्यावसायिकता र समर्पणलाई प्रतिबिम्बित गर्दछ।”
आइज्याकम्यानले नासाका अन्तरिक्ष यात्री अनिल मेनन र रूसी चालक दलका साथी प्योत्र डुब्रोभ र अन्ना किकिनाको प्रक्षेपण अघि रोस्कोसमोस प्रमुख दिमित्री बाकानोभसँग पनि भेट गरे। उनीहरू अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशनमा आठ महिनाको कार्यकालको लागि रोस्कोसमोस सोयुज एमएस-२९ मा प्रक्षेपण गर्न तयार थिए।
यो मिसन मेननको पहिलो अन्तरिक्ष उडान हो र डुब्रोभ र किकिनाको लागि दोस्रो।
तीन जना नासाका अन्तरिक्ष यात्री जेसिका मेयर, ज्याक ह्याथवे र क्रिस विलियम्स, युरोपेली अन्तरिक्ष एजेन्सीका अन्तरिक्ष यात्री सोफी एडेनोट र रोस्कोसमोसका अन्तरिक्ष यात्री सर्गेई कुड-स्भेर्चकोभ, सर्गेई मिकाएभ र आन्द्रेई फेड्याएभसँग सामेल हुनेछन्।
शीतयुद्धको समयमा अन्तरिक्ष दौडमा एक पटक कटु प्रतिद्वन्द्वी रहेका रूस र अमेरिकाले अन्तरिक्ष स्टेशन र अन्य परियोजनाहरूमा सहकार्य गर्छन्। सन् २०२२ मा मस्कोले युक्रेनमा सेना पठाएपछि त्यो सम्बन्ध तनावले बिग्रिएको थियो, तर वाशिंगटन र मस्कोले सँगै काम गर्न जारी राखेका छन्। अमेरिकी र रुसी टोलीहरू प्रत्येक देशको अन्तरिक्ष यानमार्फत कक्षमा परिक्रमा गरिरहेका छन्।
यद्दपी, नासाको चन्द्र अनुसन्धानको आर्टेमिस कार्यक्रममा सम्भावित रूसी संलग्नता सहित व्यापक सहयोगको योजनाहरू टुटेका छन्। पश्चिमी प्रतिबन्धहरूका बीचमा रूस आफ्नो ऊर्जा निर्यात र प्रमुख प्रविधिको आयातको लागि चीनमा बढ्दो रूपमा निर्भर हुँदै गएपछि, रोस्कोसमोसले आफ्नो सम्भावित चन्द्र अभियानका लागि चीनसँग सहकार्य सुरु गरेको छ।
प्रकाशित: ३२ असार २०८३, बिहीबार
