काठमाडौं ।
आर्टेमिस २ अन्तरिक्षयात्रीहरूले नासा चन्द्रमामा फर्कँदा सबैभन्दा टाढा, सबैभन्दा छिटो र विविधताका नयाँ रेकर्ड बनाउने भएका छन्।
५० वर्षभन्दा बढीपछि चन्द्रमामा जाने पहिलो मानवयुक्त मिसन आर्टेमिस २ का अन्तरिक्षयात्रीहरू चाँडै प्रक्षेपण हुने तयारीमा छन्। यस यात्रामा उनीहरूले मानव इतिहासकै सबैभन्दा टाढा र सबैभन्दा छिटो यात्रा गर्नेछन् र प्रत्येकले छुट्टाछुट्टै रेकर्ड बनाउनेछन्।
धेरै ढिलाइपछि नासा अब बहुप्रतिक्षित आर्टेमिस २ मिसन प्रक्षेपण गर्न तयार भएको छ, जसले ५० वर्षभन्दा बढीपछि पहिलोपटक मानवलाई चन्द्रमातर्फ पठाउँदैछ। आर्टेमिस २ टोलीमा कमाण्डर रिड वाइसम्यान, पाइलट भिक्टर ग्लोभर र मिसन विशेषज्ञ क्रिस्टिना कोच (नासा) तथा क्यानाडियन स्पेस एजेन्सीका जेरेमी ह्यान्सन रहेका छन्, जसलाई २०२३ मा चयन गरिएको थियो।
लाइभसाइन्सका अनुसार टोली फ्लोरिडास्थित केनेडी स्पेस सेन्टरको लन्च प्याड ३९बी बाट अप्रिल १ (बुधबार) आसपास प्रक्षेपण हुने तालिका छ। उनीहरू ९८ मिटर अग्लो स्पेस लन्च सिस्टम (एसएलएस) रकेटमा रहेको ओरियन क्याप्सुलमा यात्रा गर्नेछन्, जसले करिब १० दिनको अवधिमा चन्द्रमाको वरिपरि घुमाएर पृथ्वीमा फर्काउनेछ।
चन्द्र सतहमा फर्कने तयारी र भविष्यमा चन्द्र आधार निर्माणका लागि सहयोग गर्नुका साथै टोलीका प्रत्येक सदस्यले व्यक्तिगत तथा सामूहिक रूपमा नयाँ रेकर्ड बनाउनेछन्।
उनीहरूले निम्नलिखित ६ प्रमुख उपलब्धिहरू हासिल गर्नेछन्:
१. चन्द्रमामा जाने पहिलो अश्वेत अन्तरिक्षयात्री
यस मिसनमा ग्लोभर चन्द्र क्षेत्रमा पुग्ने पहिलो अश्वेत अन्तरिक्षयात्री बन्नेछन् र लो अर्थ अर्बिट (एलईओ) बाहिर जाने पहिलो अश्वेत व्यक्ति पनि हुनेछन्।
४९ वर्षीय पूर्व लडाकु विमान चालक ग्लोभर यसअघि २०२० नोभेम्बरदेखि २०२१ मेसम्म अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशन (आईएसएस) मा १६८ दिन बिताएका थिए। त्यतिबेला उनी आईएसएस पुग्ने पहिलो अश्वेत अन्तरिक्षयात्री बनेका थिए।
आर्टेमिस २ मा उनले नासाको ओरियन अन्तरिक्षयान चलाउने पहिलो व्यक्ति बन्नेछन्, जहाँ प्रक्षेपणपछि करिब दुई घण्टा “प्रोक्स अप्स” चरणमा उनले नियन्त्रण लिनेछन्। यसले भविष्यका मिसनहरूका लागि महत्वपूर्ण डाटा उपलब्ध गराउनेछ।
२. लो अर्थ अर्बिटभन्दा बाहिर जाने पहिलो महिला
मिसन विशेषज्ञ कोच एलईओ बाहिर जाने र चन्द्र क्षेत्रमा पुग्ने पहिलो महिला बन्नेछिन्।
४७ वर्षीया कोचले २०१९ मार्चदेखि २०२० फेब्रुअरीसम्म आईएसएसमा ३२८ दिन लगातार बिताएर महिलामा सबैभन्दा लामो अन्तरिक्ष बसाइको रेकर्ड राखेकी छन्। उनले पहिलो पूर्ण महिला स्पेसवाकमा पनि भाग लिएकी थिइन्।
आर्टेमिस २ मा कोच र ह्यान्सन प्रक्षेपणको करिब ४० मिनेटपछि सिटबाट उठेर क्याप्सुलभित्र जीवन-समर्थन प्रणाली सञ्चालन गर्ने पहिलो हुनेछन्।
३. चन्द्रमामा पुग्ने पहिलो गैर-अमेरिकी
५० वर्षीय क्यानाडियन अन्तरिक्षयात्री ह्यान्सन चन्द्र क्षेत्रमा पुग्ने पहिलो गैर-अमेरिकी बन्नेछन् र अन्तरिक्षमा जाने १०औं क्यानाडियन हुनेछन्।
ह्यान्सन यस टोलीका एकमात्र सदस्य हुन् जसले अहिलेसम्म अन्तरिक्ष यात्रा गरेका छैनन्, जसका कारण उनलाई “स्पेस एडाप्टेसन सिन्ड्रोम” (अत्यधिक मोसन सिकनेस) हुने सम्भावना छ।
४. चन्द्र क्षेत्रमा पुग्ने सबैभन्दा वृद्ध अन्तरिक्षयात्री
कमाण्डर वाइसम्यान ५० वर्ष पुगेका छन् र उनी चन्द्र क्षेत्रमा पुग्ने सबैभन्दा वृद्ध व्यक्ति बन्नेछन्।
यसअघि यो रेकर्ड अपोलो १४ मिसनका एलन शेपर्डको नाममा थियो, जो १९७१ मा ४७ वर्षको उमेरमा चन्द्रमामा पुगेका थिए।
५. पृथ्वीबाट सबैभन्दा टाढा पुग्ने मानव
आर्टेमिस २ टोली “फ्री-रिटर्न ट्राजेक्टोरी” मा यात्रा गर्नेछ, जसमा उनीहरू चन्द्रमाको गुरुत्वाकर्षण प्रयोग गरेर स्वतः पृथ्वी फर्किनेछन्।
यस क्रममा टोली पृथ्वीबाट करिब ४,०२,००० किलोमिटर टाढा पुग्ने अनुमान छ, जुन अपोलो १३ टोलीको रेकर्डभन्दा करिब २,४०० किलोमिटर बढी हो।
यस अवधिमा उनीहरू चन्द्रमाको अर्को भाग हुँदै जाँदा करिब ५० मिनेटसम्म रेडियो सम्पर्क बाहिर रहनेछन्।
६. सबैभन्दा उच्च पुनःप्रवेश गति (इतिहासकै सबैभन्दा तीव्र मानव)
यो मिसनमा पृथ्वीमा फर्कँदा टोलीको गति ४०,२०० किमी/घण्टा भन्दा बढी पुग्ने अनुमान छ, जुन अपोलो १० को रेकर्डभन्दा बढी हो।
यसका कारण आर्टेमिस २ का अन्तरिक्षयात्रीहरू मानव इतिहासकै सबैभन्दा छिटो यात्रा गर्ने व्यक्ति बन्नेछन्।
तर मानवले बनाएको सबैभन्दा छिटो वस्तुको रेकर्ड भने नासाको पार्कर सोलार प्रोबको नाममा छ, जसले करिब ६९२,००० किमी/घण्टा गति हासिल गरेको थियो।
अन्य पहिलो उपलब्धिहरू
यी मुख्य रेकर्ड बाहेक, आर्टेमिस २ ले नासाको एसएलएस रकेटको पहिलो मानवयुक्त प्रक्षेपण र ओरियन अन्तरिक्षयानमा मानव यात्रा गर्ने पहिलो अवसर पनि प्रदान गर्नेछ।
ओरियनमा प्रयोग भएका धेरै प्रविधि पहिलोपटक अन्तरिक्षमा परीक्षण हुनेछन्, जसमा लेजरमार्फत सञ्चार गर्ने अप्टिकल कम्युनिकेसन सिस्टम पनि समावेश रहेको लाइभसाइन्सले उल्लेख गरेको छ।
यसका साथै, आर्टेमिस २ मा पूर्ण रूपमा कार्य गर्ने शौचालयसहित चन्द्र क्षेत्रमा पुग्ने पहिलो अन्तरिक्षयान पनि हुनेछ, किनकि अपोलो मिसनमा यस्तो सुविधा थिएन।
प्रकाशित: १९ चैत्र २०८२, बिहीबार
