फायर फोन फ्लप भएको एक दशकपछि स्मार्टफोनको क्षेत्रमा पुनरागमन गर्दै अमेजन

काठमाडौं ।

२०१४ माअमेजनले आफ्नो पहिलो स्मार्टफोन सार्वजनिक गरेको थियो, एप्पल र सामसङसँग प्रतिस्पर्धा गर्ने लक्ष्यसहित। तर संस्थापक जेफ बेजोसको प्रत्यक्ष निगरानीमा बनेको फायर फोन करिब एक वर्षमै बन्द भयो र अमेजनका ठूला असफल परियोजनामध्ये एक बन्यो।

अब अमेजन फेरि नयाँ फोन विकास गर्ने तयारीमा लागेको छ।

“ट्रान्सफर्मर” नाम दिइएको यो नयाँ प्रयास कम्पनीको डिभाइस र सेवा युनिटभित्र विकास भइरहेको चार जना स्रोतले बताएका छन्। यो फोनलाई घरमा प्रयोग हुने भ्वाइस असिस्टेन्टअमेजन एलेक्सासँग जोडिने र दिनभरि प्रयोगकर्तासँग जोडिरहने मोबाइल उपकरणका रूपमा हेरिएको छ।

यो पहल बेज़ोसको लामो समयदेखिको भ्वाइसमार्फत सञ्चालन हुने सर्वव्यापी कम्प्युटिङ सहायक बनाउने दृष्टिकोणको नयाँ चरण हो, जुन “स्टार ट्रेक” जस्तो विज्ञान कथामा देखाइने प्रणालीजस्तै हुने सोचिएको थियो।

बेज़ोसले किनमेल केन्द्रमा राखिएको स्मार्टफोन बनाउने सोच राखेका थिए, जसले प्राइम सदस्यता मार्फत छिटो डेलिभरी र छुट दिएर एप्पललाई चुनौती दिन सकोस्। यसमार्फत अमेजनले प्रयोगकर्ताको मोबाइल डाटा, खरिद इतिहास र रुचिसम्बन्धी थप जानकारी पनि पाउन सक्ने थियो।

रोयटर्सका अनुसार अमेजनले नयाँ स्मार्टफोन विकास गरिरहेको विषय यसअघि सार्वजनिक भएको थिएन। यसको मूल्य, सम्भावित आम्दानी वा लगानीबारे स्पष्ट जानकारी छैन।

ट्रान्सफर्मर परियोजनाको समयरेखा पनि स्पष्ट छैन र रणनीति परिवर्तन वा आर्थिक कारणले यो रद्द हुन सक्ने स्रोतहरूले बताएका छन्।

अमेजनका प्रवक्ताले यसबारे टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेका छन्।

शुक्रबार कम्पनीको शेयर १.६ प्रतिशतले घटेर २०५.३७ डलरमा पुगेको छ र यो वर्ष अहिलेसम्म ९.३ प्रतिशतले घटेको छ।

यो फोनमा व्यक्तिगतकरणका सुविधाले अमेजन डटकमबाट किनमेल, प्राइम भिडियो हेर्न, प्राइम म्युजिक सुन्न वा ग्रबहबजस्ता साझेदारबाट खाना अर्डर गर्न अझ सजिलो बनाउने लक्ष्य राखिएको छ।

ट्रान्सफर्मर परियोजनामा आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्सलाई मुख्य रूपमा समावेश गर्ने काम भइरहेको छ, जसले परम्परागत एप स्टोरको आवश्यकता घटाउन सक्छ।

अमेजन एलेक्सा यसमा मुख्य फिचर हुने भए पनि अनिवार्य रूपमा फोनको मुख्य अपरेटिङ सिस्टम भने नहुन सक्छ।

एआईमा आधारित हार्डवेयरको इतिहास भने धेरै सफल छैन। ह्युमेन एआई पिन र र्याबिट आर१ जस्ता उपकरणहरू असफल भएका उदाहरण हुन्, जसले कम्प्युटर वा फोनमा लगइन नगरी एआई प्रयोग गर्न दिने लक्ष्य राखेका थिए।

यद्यपि अन्य कम्पनीहरू भने अझै एआई-आधारित उपकरणमा काम गरिरहेका छन्। ओपनएआईले पूर्व एफ्पल डिजाइन प्रमुख जोनी आइभसँग मिलेर नयाँ हार्डवेयर बनाइरहेको छ भने गुगल र मेटाले एआईयुक्त चश्मा र अन्य उपकरण विकास गरिरहेका छन्।

इन्टरनेशनल डाटा कर्पोरेसनका विश्लेषक फ्रान्सिस्को जेरोनिमोका अनुसार अमेजनसँग अवसर भए पनि प्रतिस्पर्धा निकै कडा छ र समय सीमित छ।

अमेजनको एडब्लूएस क्लाउड क्षेत्रमा बलियो भए पनि एआई एप्लिकेसनमा भने प्रतिस्पर्धीभन्दा पछि परेको छ। २०२५ मा पुनः सुधार गरिएको एलेक्सा कम्पनीको भविष्यका लागि महत्वपूर्ण मानिन्छ, र नयाँ फोन प्रयोगकर्तामा एआई प्रयोग बढाउने अर्को प्रयास हो।

२०१४ को फायर फोन मा क्यामेरा आधारित किनमेल सुविधा थियो, जसले वस्तु चिनेरअमेजनमा खोजी गरी कार्टमा राख्थ्यो। तर यसको Fire OS मा लोकप्रिय एपहरू थिएनन् र थ्रीडी स्क्रिन प्रणालीले धेरै ब्याट्री खपत गर्दा फोन तात्ने समस्या हुन्थ्यो।

अमेजनले फायर फोन सँग एक वर्षको Prime सदस्यता निःशुल्क दिएको थियो, तर बिक्री कमजोर रह्यो। ६४९ डलरबाट मूल्य घटाएर १५९ डलर बनाइयो र अन्ततः १४ महिनामा परियोजना बन्द गर्दै १७० मिलियन डलर घाटा बेहोर्नुपर्‍यो। विश्लेषक कोलिन सेबास्टियनका अनुसार पहिले असफल भए पनि फेरि प्रयास गर्न सकिन्छ, तर प्रयोगकर्तालाई फोन परिवर्तन गर्न आकर्षित गर्नु कठिन हुनेछ।

गत वर्ष विश्वव्यापी स्मार्टफोन बजारमा एप्पल र सामसङले करिब ४० प्रतिशत हिस्सा ओगटेका थिए।

आईडीसीका अनुसार २०२६ मा स्मार्टफोन आपूर्ति १३ प्रतिशतले घट्ने अनुमान छ, किनकि मेमोरी चिपको मूल्य बढ्दा उपकरण महँगो हुँदै गएको छ।

यो परियोजना अमेजनको जीरोवन नामको नयाँ टोलीले नेतृत्व गरिरहेको छ, जसको लक्ष्य नयाँ “ब्रेकथ्रु” उपकरण विकास गर्नु हो। यस टोलीको नेतृत्व माइक्रोसफ्टका पूर्व कार्यकारी जे अलार्डले गरेका छन्, जो ज्युन म्युजिक प्लेयर र एक्सबक्स कन्सोलसँग सम्बन्धित थिए।

अमेजनको डिभाइस युनिट प्रमुख पानोस पानायले घाटामा रहेको यो विभाग सुधार गर्ने प्रयास गरिरहेका छन्। यसअन्तर्गत पहिलोपटक एण्ड्रोइड चल्ने नयाँ ट्याब्लेट पनि ल्याउने तयारी भइरहेको छ।

ट्रान्सफर्मर परियोजना अझै विकास चरणमै रहेको छ। कम्पनीले परम्परागत स्मार्टफोनसँगै सीमित सुविधायुक्त “डम्बफोन” बनाउने विकल्प पनि विचार गरेको छ, जसले स्क्रिन लत घटाउन सहयोग गर्न सक्छ। यसमा लाइट फोन जस्तो न्यूनतम सुविधायुक्त फोनबाट प्रेरणा लिइएको छ, जसमा क्यामेरा, नक्सा र क्यालेन्डर मात्र हुन्छन्।

यस्तो फोनलाई दोस्रो डिभाइसका रूपमा पनि बजारमा ल्याउन सकिनेछ, जसले आईफोन वा सामसङ ग्यालेक्सीसँगै प्रयोग गर्न मिल्नेछ। काउन्टरपोइन्टका अनुसार २०२५ मा यस्ता फोनले विश्व बजारको १५ प्रतिशत हिस्सा ओगटेका थिए। एकभन्दा बढी फोन प्रयोग गर्नेको तथ्यांक सीमित भए पनि, आजकल यो चलन विशेष गरी कार्यालय कर्मचारी वा आफ्ना किशोर सन्तानलाई सीमित पहुँच दिने अभिभावकमा बढी देखिन्छ।