काठमाडौं ।
जापानले सन् २०४० सम्ममा देशमै उत्पादन भएका सेमिकन्डक्टर (चिप) को बिक्री पाँच गुणाले बढाउने नयाँ लक्ष्य तय गरेको छ। मंगलबार सार्वजनिक गरिएको यो योजना प्रधानमन्त्री सानाए ताकाइचीको आर्थिक वृद्धि तथा लगानी रणनीतिअन्तर्गत ल्याइएको हो जसको उद्देश्य विश्व प्रतिस्पर्धीसँग बराबरी गर्नु र एआईबाट बढ्दो मागको फाइदा उठाउनु हो।
सरकारले सन् २०४० सम्म जापानमा बनेका चिपको वार्षिक बिक्री ४० ट्रिलियन येन (करिब २५३.६ अर्ब डलर) पुर्याउने लक्ष्य राखेको छ। अहिले यस्तो बिक्री करिब ८ ट्रिलियन येन मात्रै छ। यसले यसअघि सन् २०३० का लागि तय गरिएको १५ ट्रिलियन येनको लक्ष्यलाई थप विस्तार गरेको हो।
रोयटर्सका अनुसार सेमिकन्डक्टरलाई सरकारले आर्थिक सुरक्षाका दृष्टिले अत्यन्त महत्वपूर्ण रणनीतिक उत्पादनमध्ये एकका रूपमा राखेको छ। यस क्षेत्रको विकासलाई गति दिन सार्वजनिक लगानी पनि बढाइनेछ। विस्तृत कार्ययोजना आगामी केही महिनामा तयार पारिने र अर्को वर्षको बजेट योजनामा समावेश गरिने जनाइएको छ।
सन् १९८० को दशकमा जापानले विश्व सेमिकन्डक्टर बजारको करिब आधा हिस्सा नियन्त्रण गरेको थियो। तर त्यसपछि अमेरिका र जापानबीचको व्यापार तनाव तथा जापानको घरेलु इलेक्ट्रोनिक्स उद्योग कमजोर हुँदा अर्को दशकमा यसको प्रभाव घट्यो। हाल जापानको विश्व बजार हिस्सा १० प्रतिशतभन्दा कम रहेको छ।
सरकारका अनुसार अहिले एआईको तीव्र विकासका कारण उन्नत चिपको डिजाइन र उत्पादनमा तीव्र वृद्धि भइरहेको छ। यस्तो अवस्थामा जापानले यस विस्तारको फाइदा लिन आफूलाई रणनीतिक रूपमा स्थापित गर्नुपर्ने आवश्यकता रहेको बताइएको छ।
प्रकाशित: २७ फाल्गुन २०८२, बुधबार
