काठमाडौं ।
घरायसी ब्याट्रीहरू प्रयोग गरेर सकिएपछि तिनीहरूलाई के गर्ने भनेर हामीलाई प्रायः थाहा हुँदैन। त्यसैले ती प्रयोग गरेर सकिएका ब्याट्रीहरू प्रायः मिल्काइने वा रद्दीको टोकरीमा फ्याँक्ने गरिन्छ।
तर “सकिएका मृत ब्याट्रीहरू” पनि पूर्ण रूपमा समाप्त नहुने उल्लेख गरिएको छ। ल्याण्डफिलमा पुग्ने ती ब्याट्रीहरूबाट क्याडमियम र निकेल जस्ता भारी धातुहरू निस्कने र माटोका साथै पानीमा मिस्सिन सक्छन्।
तिनीहरूमध्ये केही ब्याट्रीहरूले गार्बेज ट्रक (फोहोर सङ्कलन गर्ने ट्रक) वा रिसाइक्लिङ्ग केन्द्रहरूमा अत्यधिक तातेर आगलागी निम्त्याउन पनि सक्ने टेलीग्राफले रिपोर्ट गरेको छ।
प्रयोग गरेर सकिएका ती ब्याट्रीहरूलाई सुरक्षित रूपमा डिस्पोज गर्न केही चरणहरू मात्र लाग्दछ। त्यसपछि तिनीहरूलाई रिसाइक्लिङ्ग केन्द्रहरूमा पठाइन्छ र त्यहाँ तिनीहरूलाई नयाँ उत्पादनहरू बनाउन प्रयोग गरिने कम्पोनेन्ट पार्टहरूमा विभाजित गरिन्छ।
ब्याट्री रिसाइक्लिङ्ग प्रोसेसहरू अझ सुधार गर्न सकिन्छ तर प्रयोग गरेर सकिएका ब्याट्रीहरूबाट छुटकारा पाउनको लागि रिसाइक्लिङ्ग एक सरल र जिम्मेवार तरिका हो।
पुराना ब्याट्रीहरू पुनः प्रयोग गर्नाले “तपाईंको सुरक्षा गर्दछ, फोहोर व्यवस्थापन क्षेत्रका कामदारहरूलाई सुरक्षा गर्दछ, आपतकालीन सेवाहरूलाई सुरक्षा गर्दछ र ब्याट्री आफ्नो जीवन चक्रको जिम्मेवार अन्त्यमा पुग्दछ” नेसनल एसोसियसन फर वेस्ट एण्ड रिसाइक्लिङ्गका अध्यक्ष माइकल हफम्यान भन्दछन्।
घरमा अलार्म घडीदेखि खेल रिमोटसम्म सबै कुराको लागि ब्याट्रीहरू प्रयोग गरिन्छ। हरेक वर्ष लाखौं ब्याट्रीहरू बेचिन्छन् र प्रयोग गरिन्छ।
ब्याट्री बनाउन प्रयोग हुने लिथियम र निकल जस्ता सामग्रीहरू प्रायः खानीबाट निकालिन्छन् र यसले वातावरणमा ठूलो प्रभाव पार्दछ।
पुराना ब्याट्रीहरूको पुनः प्रयोग सुरु गर्नको लागि आफ्नो पुराना ब्याट्रीहरू सङ्कलन गरेर तिनीहरू कुन प्रकारका हुन् भनेर निर्धारण गर्नु पर्नेछ। अलकलाइन र जिङ्क–कार्बन ब्याट्रीहरू सामान्यतया डिस्पोजेबल हुन्छन् र रद्दी टोकरीमा फाल्न सकिने भए तापनि सामग्रीहरू पुनः प्रयोग गर्न सकियोस् भनेर एजेन्सीहरूले रिसाइकल गर्न सिफारिस गर्दछन्।
प्रायः पावर टुल्स (उपकरणहरू) र ताररहित भ्याकुम क्लिनरहरू जस्ता उपकरणहरूमा पाइने लिथियम–आयन ब्याट्रीहरू भने आगलागी र फोहोर सङ्कलन गर्ने ट्रकहरू र ल्यान्डफिलहरूमा विषाक्त ग्यासहरू निस्कने जोखिम निम्त्याउँछ। त्यसैले सुरक्षित रुपमा ब्याट्री पुन: प्रयोग गर्ने संस्थामा पठाउनु बुद्धिमानी मानिन्छ।
प्रकाशित: १४ फाल्गुन २०८२, बिहीबार
