काठमाडौं ।
प्रमुख आर्थिक क्षेत्रहरूबीच फाइभजी “कभरेज ग्याप” घट्दै गए पनि “क्षमता अन्तर” भने बढ्दै गएको र यसमा यूरोप पछि परेको देखिएको छ। यो तथ्य हालै ऊक्लाको नयाँ अध्ययनमा देखिएको हो।
रिपोर्टअनुसार क्षमता अन्तरले सञ्जाललाई नवप्रवर्तन, औद्योगिक प्रयोग र उन्नत सेवाका प्लेटफर्मका रूपमा उपयोग गर्ने क्षमताजस्ता बजारको तयारी स्तर देखाउँछ। केही देश र क्षेत्रले प्रारम्भिक कोर अपग्रेड पार गर्दै पूर्ण सञ्जाल रूपान्तरण गरिसकेका छन्, तर यूरोपजस्ता क्षेत्र भने पछि परेका छन्।
“यूरोपका धेरै देश अझै पछि छन्, ढिलो व्यावसायीकरण तथा उपकरण र ट्यारिफसम्बन्धी विखण्डनका कारण सञ्जाल पहुँचमा असर परेको छ,” रिपोर्टमा भनिएको छ। तर स्पेनजस्ता केही देशमा सरकारले सक्रिय नीतिगत पहल गर्दा सकारात्मक नतिजा सम्भव भएको उल्लेख गरिएको छ।
टेलिकम्स डटकमका अनुसार अध्ययनमा उत्तर अमेरिका, उदीयमान एसियाली बजार र गल्फ कोअपरेशन काउन्सिल (जीसीसी) क्षेत्रको पनि विश्लेषण गरिएको छ।
रिपोर्टका अनुसार उत्तर अमेरिका र प्रारम्भिक अपनाउने एसियाली बजारहरूले आफ्ना प्रयोगकर्ताको ठूलो हिस्सा स्ट्यान्डअलोन (एसए) संरचनामा स्थानान्तरण गरिसकेका छन्, जसले गति र केही बजारमा प्रतिक्रिया क्षमतामा सुधार ल्याएको छ।
प्रारम्भमा ढिलो सुरु भए पनि जीसीसी क्षेत्रले उन्नत क्षमतामा तीव्र प्रगति गरेको रिपोर्टले जनाएको छ। यसले जीसीसी लाई “२०२५ को फाइभजी एसए प्रदर्शन नेता” भनेको छ।
यहाँको मध्यम डाउनलोड गति यूरोपको भन्दा पाँच गुणासम्म बढी रहेको दाबी गरिएको छ। यसको कारण फाइभजी एडभान्स्ड (रिलिज १८) सुविधा, प्रिमियम मिड–ब्यान्ड स्पेक्ट्रमको रणनीतिक बाँडफाँड, गहिरो क्यारियर एग्रिगेसन र उन्नत एमआईएकओ प्रविधि रहेको बताइएको छ।
रिपोर्टका लेखकहरूका अनुसार कुनै देशको फाइभजी एसए प्रतिस्पर्धात्मकता मुख्यतः राष्ट्रिय नीतिगत ढाँचाले निर्धारण गर्छ। स्पेक्ट्रम बाँडफाँड रणनीति, पूर्वाधार लगानी अनिवार्यता, कभरेज दायित्व र नियामक नवप्रवर्तनजस्ता पक्ष प्रविधि वा अपरेटरको आकार जत्तिकै महत्वपूर्ण मानिएको छ।
यो निष्कर्ष यूरोपेली संघले हालै प्रस्ताव गरेको डिजिटल नेटवर्क्स एक्ट सँग सम्बन्धित सन्दर्भमा महत्वपूर्ण मानिएको छ। स्पेक्ट्रमसम्बन्धी प्रावधानमा उद्योग सन्तुष्ट देखिए पनि लगानीजस्ता विषयमा असन्तुष्टि देखिएको छ। जीएसएमएका युरोप प्रमुख लास्ज्लो टोथले नयाँ प्रस्तावले कनेक्टिभिटी उद्योगलाई आवश्यक लगानी जुटाउन अझै कठिन बनाउने बताएका छन्।
अध्ययनले फाइभजी एसए सेवा सुरु गर्नु मात्र नै सञ्जाल अनुकूलनको ग्यारेन्टी होइन भन्ने अर्को महत्वपूर्ण बुँदा पनि उठाएको छ। अग्रणी अपरेटरहरूले डाटा प्रशोधन प्रयोगकर्ताको नजिक राख्ने संरचना, पुराना प्रणालीलाई क्लाउड–नेटिभ सफ्टवेयरले प्रतिस्थापन गर्ने गहिराइ र उन्नत क्यारियर एग्रिगेसनमार्फत स्पेक्ट्रल दक्षता बढाउने रणनीति अपनाइरहेका छन्।
आर्थिक आम्दानी (मनिटाइजेशन) को सन्दर्भमा, विशेष गरी ईएमबीबी बाहेक, उद्यम खण्डले फाइभजी को प्रारम्भिक प्रचारमा ठूलो भूमिका खेलेको थियो। तर नन–स्ट्यान्डअलोन (एनएसए) तैनाथीका कारण यस खण्डमा अपेक्षाकृत ढिलो अपनाउने अवस्था देखिएको छ।
तर रिपोर्टले मोडबिन्दु देखिन थालेको संकेत दिएको छ। फाइभजी एसएको व्यावसायीकरण उद्यम क्षेत्रमा बढ्दै गएको छ। विशेष गरी टी-मोबाइलले अमेरिकामा “सुपरमोबाइल” सुरु गर्दै देशव्यापी बीटूबी नेटवर्क स्लाइसिङ सेवा सुरु गरेको उल्लेख गरिएको छ जसलाई महत्वपूर्ण उपलब्धि मानिएको छ।
समग्रमा विश्वव्यापी रूपमा फाइभजी एसए उपलब्धता बढे पनि सञ्जालले वास्तवमै कति क्षमता दिन सक्छ भन्नेमा क्षेत्रगत अन्तर बढ्दै गएको रिपोर्टले जनाएको छ। यसले युरोपको ढिलो प्रगतिबाट भविष्यमा थप संरचनात्मक घाटा बढ्न सक्ने चेतावनी दिएको छ, किनकि अन्य क्षेत्रमा फाइभजी एडभान्स्ड तीव्र रूपमा विस्तार भइरहेको छ।
“आगामी दुई वर्षमा गरिने निर्णयले आउँदो दशकको डिजिटल प्रतिस्पर्धात्मकता निर्धारण गर्नेछ,” रिपोर्टमा भनिएको छ। राष्ट्रिय एआई रणनीति, डिजिटल सार्वभौमिकता एजेन्डा र औद्योगिक नीतिसँग फाइभजी को समायोजनले सञ्जाललाई केवल कनेक्टिभिटी अपग्रेडभन्दा बाहिर कम्प्युट र सेवा भिन्नताका प्लेटफर्मका रूपमा रूपान्तरण गरिरहेको उल्लेख गरिएको छ।
कोर सञ्जालमा लगानी जारी रहने भए पनि ऊक्लाले निष्कर्ष निकालेको छ :फाइभजी एसए लाई रणनीतिक प्राथमिकता नदिनेहरूले फाइभजी एडभान्स्ड र भविष्यको सिक्सजी तर्फको यात्रामा झन् गहिरो संरचनात्मक अन्तरको जोखिम मोल्नुपर्नेछ।
प्रकाशित: ७ फाल्गुन २०८२, बिहीबार
