काठमाडौं ।
इजिप्टले ३.५ अर्ब डलरको स्पेक्ट्रम बाँडफाँड सार्वजनिक गरेको छ। इजिप्टले सप्ताहन्तमा ३.५ अर्ब अमेरिकी डलर मूल्यको स्पेक्ट्रम सम्झौता अन्तिम रूप दिएको छ, जसअन्तर्गत देशका चार मोबाइल अपरेटरलाई ४१० मेगाहर्ज फ्रिक्वेन्सी बाँडफाँड गरिएको छ।
सरकारले यसलाई ठूलो उपलब्धिका रूपमा प्रस्तुत गरिरहेको छ । यो इजिप्टको इतिहासमै सबैभन्दा ठूलो स्पेक्ट्रम बाँडफाँड हो र पछिल्ला ३० वर्षमा मोबाइल सेवाका लागि दिइएको कुल स्पेक्ट्रमको झन्डै दोब्बर हो।
तर अपरेटरहरूले यी सबै फ्रिक्वेन्सी तुरुन्तै प्रयोग गर्न पाउने छैनन्। कुन अपरेटरले के कति र कहिले पाउँछ भन्ने कुरा प्रष्ट छैन। त्यसैले यो बाँडफाँड र यससँग जोडिएको राष्ट्रिय स्पेक्ट्रम योजनाले इजिप्टको प्रारम्भिक चरणमा रहेको फाइभजी बजारलाई सहयोग गर्ने अपेक्षा गरिए पनि धेरै विवरण अझै सार्वजनिक भएका छैनन्।
तर इजिप्ट सरकारले २०२६ देखि २०३० सम्म लागू हुने राष्ट्रिय स्पेक्ट्रम रणनीति तयार गरेको छ जसको उद्देश्य दूरसञ्चार पूर्वाधारको दिगोपन र विकासलाई सहयोग गर्ने, सेवा गुणस्तर सुधार गर्ने, फाइभजी सेवालाई बलियो बनाउने र बजार प्रतिस्पर्धा तथा डिजिटल तयारी बढाउने रहेको छ भन्ने तथ्य भने प्रस्ट छ।
टेलिकम्स डटकमका अनुसार इजिप्टको राष्ट्रिय दूरसञ्चार नियामक प्राधिकरण (एनटिआरए) ले गत वर्षको जुनको सुरुमा देशमा फाइभजी सेवा औपचारिक रूपमा सुरु भएको घोषणा गरेको थियो। त्यसअघि, अघिल्लो वर्षको शरद ऋतुमा निजी स्वामित्वका तीन मोबाइल अपरेटर—भोडाफोन, अरेन्ज र ईएन्ड—लाई फाइभजी लाइसेन्स प्रदान गरिएको थियो। डब्लूई ब्रान्डअन्तर्गत मोबाइल सेवा दिने सरकारी स्वामित्वको टेलिकम इजिप्टले २०२४ को सुरुमा लाइसेन्स पाएको थियो। यी चारै अपरेटरले लाइसेन्सका लागि कुल ६७५ मिलियन डलर तिरेका थिए।
टेलिकम इजिप्टले १५० मिलियन डलर तिरेको भए पनि बाँकी रकम कसरी बाँडियो भन्ने जानकारी सरकारले दिएको छैन। यो प्रक्रिया मूलतः स्पेक्ट्रम पुनःव्यवस्थापन थियो। इजिप्टले फाइभजीका लागि नयाँ स्पेक्ट्रम खोलेन, बरु पुराना फ्रिक्वेन्सीलाई फाइभजीमा प्रयोग गर्न र लाइसेन्स नवीकरण गर्न शुल्क लिएको थियो।
त्यसैले अहिले स्पेक्ट्रम बाँडफाँड प्रक्रिया अगाडि बढ्नु स्वाभाविक मानिन्छ किनकि अपरेटरहरूले आफ्ना फाइभजी सेवाहरू विस्तार गरिरहेका छन्। यसबीच भोडाफोनले यस विषयमा केही थप जानकारी दिएको छ। भोडाफोनका अनुसार यो नयाँ ठूलो स्पेक्ट्रम बाँडफाँडमा १,८०० मेगाहर्ज र ३.५ गिगाहर्ज ब्यान्डका नयाँ फ्रिक्वेन्सीहरू समावेश छन् भने २.६ गिगाहर्ज ब्यान्ड नवीकरण पनि गरिएको छ।
कार्यक्रमको पहिलो चरणअन्तर्गत भोडाफोनले १,८०० मेगाहर्ज ब्यान्डमा २×१० मेगाहर्ज स्पेक्ट्रम प्राप्त गरेको छ। यसको भुक्तानी चार वार्षिक किस्तामा गरिनेछ, जसको पहिलो १०० मिलियन डलरको भुक्तानी आर्थिक वर्ष २०२६ मा हुने बताइएको छ। सबै किस्ता बराबर हुने कि नहुने वा कुल लागत कति पर्छ भन्ने विवरण भने खुलाइएको छैन।
भोडाफोनले परियोजनाको अर्को चरण आर्थिक वर्ष २०२८ मा सुरु भई २०३२ सम्म चल्ने जनाएको छ। यस अवधिमा सरकारले र एनटिआरएले ३.५ गिगाहर्ज ब्यान्डका फ्रिक्वेन्सीहरू जारी गर्ने र २.६ गिगाहर्जको स्पेक्ट्रम नवीकरण गर्नेछ। अन्य अपरेटरहरूको अवस्था पनि यस्तै हुने अनुमान गरिए पनि उनीहरूबाट अहिलेसम्म कुनै विवरण आएको छैन। यस कारण सरकारले पुरस्कारको आकारबारे गरेको दाबी केही बढाइचढाइ र समयअगावै गरिएको जस्तो देखिन्छ।
टेकअफ्रिका न्युजका अनुसार, सम्झौता औपचारिक बनाउन आयोजित कार्यक्रममा इजिप्टका सञ्चार तथा सूचना प्रविधि मन्त्री अम्र तलातले देशको मोबाइल बजारका लागि दुईवटा विकास रणनीति रहेको बताए।
उनका अनुसार २०१९ यता मोबाइल टावर र बेस स्टेसनको संख्या दोब्बर भएको छ, यद्यपि ठोस तथ्यांक नदिएकाले यो उपलब्धि कति ठूलो हो भन्ने मूल्यांकन गर्न गाह्रो छ। दोस्रो रणनीति स्पेक्ट्रम क्षमताको विस्तार हो।
समाचारअनुसार, २०१९ अघि मोबाइल अपरेटरसँग २७२ मेगाहर्ज स्पेक्ट्रम उपलब्ध थियो। २०१९ देखि २०२२ बीच थप १४० मेगाहर्ज बाँडफाँड गरिएपछि कुल स्पेक्ट्रम ४१२ मेगाहर्ज पुगेको थियो।
यस आधारमा मन्त्रीले नयाँ कार्यक्रमअन्तर्गत फेरि त्यति नै स्पेक्ट्रम बाँडफाँड गर्न लागिएको दाबी गरेका छन्। तर समस्या के हो भने अपरेटरहरूले यो स्पेक्ट्रमको ठूलो हिस्सा केही वर्षसम्म प्रयोग गर्न पाउने छैनन्, र यसमा लाइसेन्स नवीकरण पनि समावेश छ। थप स्पेक्ट्रम पाउनु सकारात्मक कुरा भए पनि, यो घोषणामा धेरै अतिशयोक्ति गरिएको देखिन्छ।
प्रकाशित: २८ माघ २०८२, बुधबार
