काठमाडौं ।
चिनियाँ वैज्ञानिकहरूको टोलीले पूर्वी चिनियाँ शहरहरू हेफेई र हांग्जाउमा ३०० किलोमिटर टाढाका प्रयोगशालाहरूलाई जोड्दै ‘डार्क म्याटर’ पत्ता लगाउन डिजाइन गरिएको विश्वको पहिलो क्वान्टम सेन्सर नेटवर्क सिर्जना गरेको छ।
बिहीबार नेचरमा प्रकाशित, अनुसन्धानले अक्षीय संकेतहरू खोज्नमा अभूतपूर्व संवेदनशीलता हासिल गरेको छ-काल्पनिक कणहरूको उम्मेदवार जसले ब्रह्माण्डको “हराएको द्रव्यमान” समावेश गर्न सक्छ।ब्रह्माण्डको २६.८ प्रतिशत भाग ओगटेको, डार्क म्याटर (अँध्यारो पदार्थ) अदृश्य रहेको छ, र केवल गुरुत्वाकर्षण मार्फत अन्तरक्रिया गर्दछ।
जब पृथ्वीले यी अदृश्य सीमाहरू पार गर्छ, अक्षहरू छोटो समयको लागि परमाणु केन्द्रकहरूमा तान्न सक्छन्, “भीडभाड भएको वर्गमा हिउँको टुक्रा अवतरण” को रूपमा क्षणिक संकेतहरू उत्पन्न गर्छन्।
जब पृथ्वीले यी अदृश्य सीमाहरू पार गर्छ, अक्षहरूले छोटो समयको लागि “एटोमिक न्यूक्लिआई” लाई तान्न सक्छन्, जसले गर्दा “भीडभाडयुक्त चोकमा झरेको हिउँको टुक्रा” जस्तो छोटो समयको संकेत उत्पन्न हुन्छ।
सिन्ह्वाको रिपोर्टअनुसार, यी फुसफुसाहटलाई समात्न, चीनको विज्ञान र प्रविधि विश्वविद्यालयका वैज्ञानिकहरूले दुवै शहरहरूमा पाँचओटा सिंक्रोनाइज्ड क्वान्टम सेन्सरहरू तैनाथ गरेका थिए। यो वितरित दृष्टिकोणले स्थानीय हस्तक्षेपलाई फिल्टर गर्दछ किनकी धेरै साइटहरूमा एकैसाथ संकेतहरू देखा पर्न आवश्यक हुन्छ।
थप रूपमा, नयाँ क्वान्टम प्रवर्धन प्रविधिहरूले कमजोर संकेतहरूलाई एक सय गुणा बढाउँछन्, जबकि कोहेरेन्स टाइम डिटेक्शन विण्डोलाई मिनेटसम्म फराकिलो बनाउने अध्ययनमा उल्लेख छ।
दुई महिनाको अवलोकनको अवधिमा कुनै निश्चित डार्क म्याटरको सामना भएको रेकर्ड गरिएको थिएन, तर टोलीले एक्सियन द्रव्यमान दायरामा एक्सियन-न्यूक्लियन युग्मनमा अहिलेसम्मकै कडा प्रतिबन्धहरू स्थापित गर्यो, जसले त्यो निश्चित दायराको अंशमा खगोलीय अवलोकनहरूलाई ४० गुणासम्म पार गर्यो।
अध्ययनका सह-संवाददाता लेखक पेङ सिन्ह्वाका अनुसार, अनुसन्धानकर्ताहरूले यो “क्वान्टम नेट” लाई विश्वव्यापी रूपमा र अन्तरिक्षमा विस्तार गर्ने लक्ष्य राखेका छन्, जसले मानवताले ब्रह्माण्डको नदेखिएको वास्तुकलाको अन्वेषण कसरी गर्छ भन्ने कुरामा सम्भावित रूपमा क्रान्तिकारी परिवर्तन ल्याउनेछ।
प्रकाशित: २० माघ २०८२, मंगलवार
