साझा मोबाइल नेटवर्क बनाउन ज्वाइन्ट भेन्चरको सम्भावनाबारे छलफल गर्दै स्पेनका टेलिकम कम्पनीहरू

काठमाडौं ।

स्पेनका तीन ठूला मोबाइल नेटवर्क अपरेटर भोडाफोन, म्यासअरेन्ज र टेलिफोनिकाले देशमा पहिले नै सञ्चालनमा रहेका फाइबर साझेदारीजस्तै संरचनामा आधारित साझा रेडियो एक्सेस नेटवर्क (शेयर्ड आरएएन) ज्वाइन्ट भेन्चर गठन गर्ने सम्भावनाबारे छलफल गरिरहेका छन्।

सोमबार एक्सपान्सन पत्रिकामा प्रकाशित अन्तर्वार्तामा जेगोनाका सीईओ इमोन ओ’हेयरले यी कम्पनीहरूबीच गत वर्षदेखि नै मोबाइल नेटवर्क एकीकृत गर्ने विषयमा संवाद भइरहेको बताएका छन्।

तर जेगोना भने आफ्ना फाइबर परियोजनाहरूमा व्यस्त रहेकाले यस योजनामा तत्काल पूर्ण ध्यान दिन नसकेको उनले बताए।

गत वर्ष टेलिफोनिका र भोडाफोनले फाइबरपास नामक फाइबर ज्वाइन्टभेन्चर गठन गरेका थिए, जसमा नोभेम्बरमा एएक्सएले ४० प्रतिशत हिस्सा खरिद गर्ने सहमति गरेको थियो। उता भोडाफोन र म्यासअरेन्जले गत गर्मीयाममा प्रिमियमफाइबर ज्वाइन्टभेन्चरमा जीआईसीलाई लगानीकर्ताका रूपमा भित्र्याएका थिए।

फाइबर परियोजनाहरू टुंग्याउनै टोली केन्द्रित भएकाले आरएएनपरियोजनामा गहिरो काम गर्न नसकिएको ओ’हेयरको भनाइ छ। “अब हामी नयाँ ऊर्जा सहित फर्किएका छौँ,” उनले भने।

ओ’हेयरका अनुसार आरएएनको (आरएएनकम्पनी) स्थापना गर्न जेगोनालाई अरूभन्दा बढी दबाब छ। “आज तीन कम्पनीले एउटै स्तरको स्थिर लागतसहित तीनवटा राष्ट्रिय मोबाइल नेटवर्क सञ्चालन गरिरहेका छन्। तर अरेन्ज र टेलिफोनिकासँग हाम्रो भन्दा दोब्बर ग्राहक छन्,” उनले भने। “यसकारण हाम्रो मोबाइल नेटवर्क अप्रभावकारी छ। फाइबर पूर्वाधारजस्तै—अप्रभावकारी र नाफारहित—थियो, त्यसैले हामीले फाइबर ज्वाइन्टभेन्चर बनाएँ।”

टेलिकम्स डटकमका अनुसार जेगोनाले फाइबर ज्वाइन्टभेन्चर जस्तै मोडलमा एकल आरएएनको बनाउन चाहेको छ। दुईवटा छुट्टाछुट्टै आरएएनको सम्भव भए पनि त्यो जटिल र असम्भाव्य हुने ओ’हेयरको भनाइ छ। यसमा तेस्रो पक्षका लगानीकर्ता पनि समावेश गर्न सकिने उनले बताए।

म्यासअरेन्जसँग सम्झौता गर्न सजिलो हुने संकेत पनि उनले दिए किनकि म्यासअरेन्ज र भोडाफोनबीच कम जनसंख्या भएका क्षेत्रमा पहिल्यै नेटवर्क साझेदारी छ। तर टेलिफोनिका सँगको सहकार्यले अझ ठूलो समन्वय ल्याउन सक्ने भए पनि सम्झौता गर्न कठिन र लगानीकर्ता भित्र्याउन झन् जटिल हुने उनले बताए।

तीनवटै कम्पनीको संयुक्त आरएएनको सम्भव छ कि छैन भन्ने कुरा अझै स्पष्ट छैन। तर जेगोनाले १२ देखि १८ महिनाभित्र नयाँ उपक्रम स्थापना गर्ने लक्ष्य राखेको छ। यद्यपि मर्जर तथा अधिग्रहण भने “प्राथमिकता होइन” भनेर ओ’हेयरले स्पष्ट पारे।

टेलिफोनिकाले भोडाफोनलाई अधिग्रहण गर्न सक्छ भन्ने हल्ला चले पनि म्यासअरेन्जसँग आरएएनको सम्झौता भएमा त्यो झन् जटिल हुने देखिन्छ। तर जेगोनाका तीन मुख्य प्राथमिकता स्पष्ट छन्—कम्पनीको मूल्याङ्कन प्रतिस्पर्धीसँग मिलाउने, नगद प्रवाह १ अर्ब यूरो पुर्‍याउने र आरएएनको विकास गर्ने। “यस रूपान्तरणकै बीचमा हामीलाई M&A मा कुनै चासो छैन,” उनले भने, साथै “नियामकीय अवरोध पनि निकै ठूलो छ।”

भोडाफोनले पनि साना खेलाडीहरू खरिद गरेर बजार विस्तार गर्ने रणनीति नलिने संकेत दिएको छ। एभीटेल र एडामोजस्ता साना टेलिकम कम्पनीहरू भने नयाँ चौथो मोबाइल नेटवर्क अपरेटरको दबाबका कारण कठिन अवस्थामा पर्ने अनुमान गरिएको छ।

“पहिले साना कम्पनीहरू बढ्थे र पछि मासमोबिललाई बेच्ने प्रयास गर्थे। तर अब न मासमोबिल किन्छ, न हामी, न टेलिफोनिका,” ओ’हेयरले भने। “कोही पनि किन्दैन। त्यसैले ती कम्पनीहरू हामी र डिजीले प्याक–म्यान खेलमा जस्तै लिनेछौँ।”

जेगोना को छोटो अवधिको बहिर्गमन रणनीतिबारे चलेका हल्लालाई पनि ओ’हेयरले अस्वीकार गरे। “तीन–चार वर्षमा रूपान्तरण पूरा भएपछि हामी स्पेनमा छुट्टै सूचीकृत कम्पनीका रूपमा सञ्चालन जारी राख्न सक्छौँ,” उनले भने। “स्पेनको स्टक बजारमार्फत सम्भावित बहिर्गमन पनि तीन–चार वर्षकै कुरा हो।”