काठमाडौं ।
जेफ बेजोसको अन्तरिक्ष कम्पनी ब्लू ओरिजिनले ‘टेरावेभ’ नामको स्याटेलाइट इन्टरनेट नेटवर्क सार्वजनिक गरेको छ, जसले अधिकतम ६ टेराबिट प्रति सेकेन्ड (टीबीपीएस) सम्म डाटा प्रसारण गर्न सक्ने क्षमता राख्नेछ। यो नेटवर्क मुख्यतः उद्यम, डाटा सेन्टर र सरकारी ग्राहकलाई लक्षित गरिएको छ।
टेरावेभ कन्स्टेलेसनमा लो–अर्थ अर्बिट (एलईओ) का ५,२८० स्याटेलाइट र मिडियम–अर्थ अर्बिट (एमईओ) का १२८ स्याटेलाइट रहनेछन्। ब्लू ओरिजिनले पहिलो स्याटेलाइटहरू २०२७ को अन्त्यतिर तैनाथ गर्ने योजना बनाएको छ। तर सम्पूर्ण नेटवर्क निर्माण हुन कति समय लाग्नेछ भन्ने विषयमा कम्पनीले स्पष्ट पारेको छैन।
टेकक्रञ्चका अनुसार ब्लू ओरिजिनले निर्माण गरिरहेका लो–अर्थ अर्बिट स्याटेलाइटहरूले आएफ कनेक्टिभिटी प्रयोग गर्नेछन् र अधिकतम १४४ जीबीपीएस सम्म डाटा ट्रान्सफर गर्न सक्नेछन्।
मिडियम–अर्थ अर्बिट स्याटेलाइटहरू भने अप्टिकल लिंकमार्फत सञ्चालन हुनेछन्, जसले निकै उच्च ६ टीबीपीएस गति सम्भव बनाउनेछ। तुलना गर्दा, स्पेसएक्सको स्टारलिङ्कले हाल अधिकतम ४०० एमबीपीएस गति उपलब्ध गराउँदै आएको छ यद्यपि भविष्यमा १ जीबीपीएस क्षमताका सुधारिएको स्याटेलाइट प्रक्षेपण गर्ने योजना रहेको छ।
टेरावेभको वेबसाइटमा भनिएको छ, “टेरावेभले तपाईंको विद्यमान नेटवर्क संरचनामा अन्तरिक्ष–आधारित तह थप्दै, परम्परागत विधिबाट पुग्न नसकिने स्थानहरूमा पनि कनेक्टिभिटी प्रदान गर्छ।”
टेरावेभ को घोषणा जेफ बेजोसकै अर्को कम्पनी अमेजनले आफ्नै उपभोक्ता–केन्द्रित स्याटेलाइट इन्टरनेट नेटवर्कको रिब्रान्ड घोषणा गरेको केही महिनापछि आएको हो। ‘एलईओ’ नाम दिइएको अमेजनको नेटवर्कमा करिब ३,००० लो–अर्थ अर्बिट स्याटेलाइट रहनेछन् र यसले तुलनात्मक रूपमा परम्परागत ब्रडब्यान्ड गति उपलब्ध गराउनेछ।
यी दुई नेटवर्कलाई एकसाथ हेर्दा, ९० लाखभन्दा बढी ग्राहकसहित अग्रणी स्याटेलाइट इन्टरनेट प्रदायक बनेको स्पेसएक्सको स्टारलिङ्कलाई कडा प्रतिस्पर्धा दिन सक्ने अनुमान गरिएको छ। स्टारलिङ्कले हाल व्यक्तिगत उपभोक्ता, व्यावसायिक ग्राहक (जस्तै एयरलाइन्स) र सरकारहरूलाई सेवा प्रदान गर्दै आएको छ।
तर अमेजन र ब्लू ओरिजिनका यी दुई नेटवर्क आपसमा फरक–फरक उद्देश्यका लागि विकास गरिएका हुन्। ब्लू ओरिजिनले वक्तव्यमा भनेको छ, “उच्च गति, समान अपलोड/डाउनलोड स्पिड, बढी रेडन्डेन्सी र छिटो स्केलेबिलिटीसहितको उद्यम–स्तरीय इन्टरनेट पहुँच खोजिरहेका ग्राहकहरूको आवश्यकतामा कमी देख्यौँ। टेरावेभले यही समस्या समाधान गर्छ।”
ब्लू ओरिजिनले वर्षौँदेखि विभिन्न परियोजनामा काम गर्दै आएको छ र सानो न्यू शेफर्ड रकेटमार्फत छोटो अन्तरिक्ष यात्रा गराउने कम्पनीका रूपमा परिचित छ। पछिल्ला वर्षहरूमा भने कम्पनी बहुआयामिक व्यावसायिक अन्तरिक्ष खेलाडीका रूपमा उभिन थालेको छ।
२०२५ मा कम्पनीले आफ्नो मेगा–रकेट न्यू ग्लेन पहिलो पटक सफलतापूर्वक प्रक्षेपण गर्यो र केही महिनापछि पुनः उही सफलता दोहोर्यायो। दोस्रो प्रयासमै बुस्टर स्टेज अवतरण गराउन सफल भएको कम्पनीले नासाका लागि पहिलो व्यावसायिक पेलोड पनि प्रक्षेपण गरिसकेको टेकक्रञ्चले उल्लेख गरेको छ।
यस वर्ष न्यू ग्लेनको तेस्रो प्रक्षेपणमार्फत चन्द्रमाको सतहमा रोबोटिक ल्यान्डर पठाउने योजना पनि ब्लू ओरिजिनको छ। अब टेरावेभ मार्फत कम्पनीले आफ्ना सेवाहरूको सूचीमा ‘स्याटेलाइट निर्माता र सञ्चालक’ को पहिचान थप्दै अघि बढ्नेछ।
प्रकाशित: ९ माघ २०८२, शुक्रबार
