काठमाडौं ।
चीनको अटो ब्राण्ड बीवाईडीले इलेक्ट्रिक सवारीसाधन (ईभी) बिक्रीमा इलन मस्कको टेस्लालाई उछिन्दै विश्वकै सबैभन्दा ठूलो बिक्रेता बनेको छ।
वार्षिक बिक्रीका आधारमा अमेरिकी प्रतिस्पर्धीलाई उछिन्ने यो पहिलो पटक हो। टेस्लाले शुक्रबार सन् २०२५ मा आफ्नो कार बिक्री करिब ९ प्रतिशत घटेर विश्वभर १६ लाख ४० हजार सवारीसाधनमा सीमित भएको जनाएको छ। यो लगातार दोस्रो वर्ष हो, जब कम्पनीको कार डेलिभरी घटेको छ।
यी तथ्यांकका कारण टेस्ला बीवाईडीभन्दा पछाडि परेको हो। बीवाईडीले बिहीबार गत वर्ष ब्याट्रीबाट चल्ने कारको बिक्री करिब २८ प्रतिशत बढेर २२ लाख ५० हजारभन्दा बढी पुगेको जनाएको थियो। अमेरिकी कम्पनीका लागि सन् २०२५ चुनौतीपूर्ण रह्यो। नयाँ उत्पादनप्रति मिश्रित प्रतिक्रिया, मस्कका राजनीतिक गतिविधिप्रति असहजता र चिनियाँ प्रतिस्पर्धीबाट बढ्दो दबाब यसका कारण बने।
बीबीसीहिन्दीका अनुसार सन् २०२५ को अन्तिम त्रैमासिकमा टेस्लाको कार बिक्री १६ प्रतिशतले घट्यो। यो गिरावट आंशिक रूपमा सरकारी सब्सिडी हटाइएकाले भएको हो, जसअन्तर्गत केही ब्याट्री इलेक्ट्रिक, प्लग–इन हाइब्रिड वा फ्युल सेल सवारीसाधनमा अधिकतम ७,५०० डलर (५,५७० पाउन्ड) सम्म मूल्य छुट पाइन्थ्यो। वाल स्ट्रिटका विश्लेषकहरूले हालै सन् २०२६ का लागि टेस्लाको बिक्री अनुमान घटाएका छन्, जसले कम्पनीको भविष्यप्रति बढ्दो निराशाको संकेत गर्छ।
जीली, एमजी र बीवाईडीजस्ता चिनियाँ कम्पनीहरू, जो अहिले देशका सबैभन्दा ठूला इलेक्ट्रिक कार निर्माता हुन्, ले स्थापित ब्रान्डभन्दा कम मूल्यमा गाडी बेचेर पश्चिमी प्रतिस्पर्धीमाथि दबाब बढाएका छन्। अक्टोबरमा बिक्री बढाउने प्रयासस्वरूप टेस्लाले अमेरिकामा आफ्ना दुई सबैभन्दा धेरै बिक्ने मोडलका सस्ता संस्करण सार्वजनिक गरेको थियो।
पहिले नै विश्वकै सबैभन्दा धनी व्यक्ति मानिने मस्कमाथि अब आगामी दशकमा टेस्लाको बिक्री र सेयर बजार मूल्य उल्लेखनीय रूपमा बढाउने जिम्मेवारी छ, ताकि उनले कीर्तिमानी तलब प्याकेज सुरक्षित गर्न सकून्। नोभेम्बरमा सेयरधारकहरूले स्वीकृत गरेको यो सम्झौताअनुसार उनलाई अधिकतम एक ट्रिलियन डलरसम्म भुक्तानी हुन सक्छ।
सम्झौताअनुसार मस्कले आगामी १० वर्षमा १० लाख ह्युमानोइड रोबोट पनि बिक्री गर्नुपर्नेछ। टेस्लाले आफ्नो ‘अप्टिमस’ उत्पादन र सेल्फ–ड्राइभिङ ‘रोबोट्याक्सी’मा ठूलो लगानी गरेको छ।
विश्लेषकहरूका अनुसार सन् २०२६ मा टेस्लाको रोबोट्याक्सी र सेल्फ–ड्राइभिङ प्रविधिको विस्तार, जसले यसअघि कम्पनीको सेयर मूल्यलाई कीर्तिमानी स्तरसम्म पुर्याएको थियो, कम्पनीको प्रदर्शनका लागि अत्यन्तै महत्वपूर्ण हुनेछ।
यद्यपि टेस्लाको सेल्फ–ड्राइभिङ महत्वाकांक्षाबारे ठूला प्रश्नहरू कायमै छन्, केही भने आशावादी छन्। वेडबश सेक्युरिटिजका ड्यान आइभ्सका अनुसार आगामी दशकमा टेस्लाले सेल्फ–ड्राइभिङ बजारको करिब ७० प्रतिशत हिस्सा ओगट्नेछ, किनकि “यसको आकार र दायरासँग संसारको कुनै पनि कम्पनीले प्रतिस्पर्धा गर्न सक्दैन।”
टेस्लाबाहेक मस्कका व्यावसायिक हितमा सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म एक्स, रकेट कम्पनी स्पेसएक्स र सुरुङ खन्ने द बोरिङ कम्पनी पनि पर्छन्। गत वर्षको सुरुवातमा अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको ‘डिपार्टमेन्ट अफ गभर्नमेन्ट एफिसिएन्सी’को नेतृत्व गरेका कारण केही लगानीकर्ताले मस्क टेस्लामा पर्याप्त ध्यान दिन नसकेको सुझाव दिएका थिए।त्यसपछि मस्कले अमेरिकी सरकारमा आफ्नो भूमिकाबाट दूरी बनाएका छन्।
हालका वर्षहरूमा बीवाईडीको तीव्र उभार भए पनि सन् २०२५ मा यसको बिक्री वृद्धि पछिल्ला पाँच वर्षमध्ये सबैभन्दा कमजोर रह्यो, आंशिक रूपमा चीनमा तीव्र प्रतिस्पर्धाका कारण, जुन यसको प्रमुख बजार हो।
कार बिक्रीमा बीवाईडीले टेस्लालाई उछिने पनि हालका त्रैमासिकहरूमा अमेरिकी कम्पनी नै बढी नाफामूलक रहँदै आएको छ। तैपनि, बीवाईडी विश्वव्यापी ईभी महाशक्ति नै बनेको छ, किनकि यसको मूल्य प्रायः प्रतिस्पर्धी कार निर्माताभन्दा कम हुन्छ।
सेन्जेनस्थित कम्पनीको तीव्र विस्तार, विशेषगरी ल्याटिन अमेरिका, दक्षिण–पूर्वी एसिया र युरोपका केही भागमा, यस्तो समयमा भइरहेको छ, जब धेरै देशले चिनियाँ ईभीमा उच्च शुल्क लगाइरहेका छन्।
अक्टोबरमा बीवाईडीले चीनबाहिर आफ्नो सबैभन्दा ठूलो बजार अब बेलायत बनेको जनाएको थियो। कम्पनीका अनुसार सेप्टेम्बर अन्त्यसम्मको एक वर्षमा बेलायतमा यसको बिक्री ८८० प्रतिशतसम्म बढेको छ, जसको मुख्य कारण ‘सील यू’ स्पोर्ट्स युटिलिटी भेहिकल (एसयूभी) को प्लग–इन हाइब्रिड संस्करणप्रति बलियो माग रहेको बीबीसीहिन्दीले उल्लेख गरेको छ।
प्रकाशित: २१ पुष २०८२, सोमबार
