काठमाडौं ।
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको प्रशासनले जासुसी सफ्टवेयर कन्सोर्टियम इन्टेलेक्सासँग सम्बन्धित तीन जना कार्यकारीमाथि लगाइएका प्रतिबन्ध हटाएको छ। अमेरिकी अर्थ मन्त्रालय (ट्रेजरी डिपार्टमेन्ट) को वेबसाइटमा प्रकाशित सूचनाअनुसार उक्त निर्णय गरिएको हो।
यस कदमले गत वर्ष तत्कालीन राष्ट्रपति जो बाइडेनको प्रशासनले इन्टेलेक्सासँग सम्बन्धित सात जनामाथि लगाएको प्रतिबन्ध आंशिक रूपमा उल्ट्याएको छ।
त्यतिबेला ट्रेजरी डिपार्टमेन्टले पूर्व इजरायली गुप्तचर अधिकारी ताल डिलियनद्वारा सुरु गरिएको इन्टेलेक्सालाई “विकेन्द्रीकृत कम्पनीहरूको जटिल अन्तर्राष्ट्रिय सञ्जाल, जसले अत्यन्तै हस्तक्षेपकारी जासुसी सफ्टवेयरको व्यापक प्याकेज विकास र व्यावसायीकरण गर्यो” भनेर वर्णन गरेको थियो।
रोयटर्सका अनुसार यस विषयमा ट्रेजरी डिपार्टमेन्टका प्रवक्ताले टिप्पणी गर्न अस्वीकार गरेका छन्। तर नाम नखुलाउने सर्तमा एक अमेरिकी अधिकारीले प्रतिबन्ध हटाउने निर्णय “पुनर्विचारका लागि दायर गरिएको निवेदनको प्रतिक्रिया स्वरूप सामान्य प्रशासनिक प्रक्रियाअन्तर्गत गरिएको” बताएका छन्। ती अधिकारीका अनुसार सम्बन्धित व्यक्तिहरूले आफूलाई इन्टेलेक्सा कन्सोर्टियमबाट अलग गरेको देखिने उपायहरू प्रस्तुत गरेका थिए।
सूचनाअनुसार प्रतिबन्ध हटाइएकामा सारा हमाउ (इन्टेलेक्सालाई व्यवस्थापकीय सेवा दिएको आरोप लागेकी), आन्द्रेआ गाम्बात्सी (जसको कम्पनीसँग ‘प्रेडेटर’ स्पाइवेयर वितरण अधिकार रहेको अमेरिकी सरकारको आरोप थियो) र मेरम हार्पाज (कन्सोर्टियमका शीर्ष कार्यकारीमध्ये एक) रहेका छन्।
यी तीनै जनाले वा उनीहरूका प्रतिनिधिहरूले पठाइएका सन्देशको तत्काल जवाफ दिएका छैनन्। इन्टेलेक्साका प्रतिनिधिहरूले पनि इमेलमार्फत गरिएको टिप्पणी अनुरोधमा प्रतिक्रिया जनाएका छैनन्। कन्सोर्टियमका संस्थापक ताल डिलियन भने अझै प्रतिबन्ध सूचीमै रहेका छन् र उनले पनि प्रतिक्रिया दिएका छैनन्।
इन्टेलेक्साको प्रमुख उत्पादन ‘प्रेडेटर’ स्पाइवेयर ग्रीसमा एक पत्रकार, एक प्रमुख प्रतिपक्षी नेता तथा दर्जनौँ व्यक्तिमाथि निगरानी गरिएको आरोपसँग जोडिएको विवादको केन्द्रमा रहेको छ।
यसैगरी, सन् २०२३ मा खोजी पत्रकारिता गर्ने केही सञ्चारमाध्यमहरूले भियतनामी सरकारले इन्टेलेक्साका उपकरण प्रयोग गरी अमेरिकी कंग्रेस सदस्यहरूलाई ह्याक गर्ने प्रयास गरेको रिपोर्ट गरेका थिए।
डिलियनले ग्रीससम्बन्धी घटनामा आफू संलग्न नरहेको र कुनै गलत कार्य नगरेको दाबी गर्दै आएका छन्। तर अमेरिकी सांसदहरूलाई लक्षित ह्याक प्रयासबारे उनले सार्वजनिक रूपमा टिप्पणी गरेका छैनन्।
गत वर्ष मार्चमा लगाइएको प्रारम्भिक प्रतिबन्धमा अमेरिकी सरकारले इन्टेलेक्साले “व्यावसायिक स्पाइवेयर र निगरानी प्रविधिको अधिनायकवादी शासनहरूमा फैलावट” सक्षम बनाएको आरोप लगाएको थियो। साथै, यसको सफ्टवेयर अमेरिकी सरकारी अधिकारी, पत्रकार तथा नीतिगत विज्ञहरूमाथि गोप्य निगरानी गर्न प्रयोग गरिएको दाबी पनि गरिएको थियो।
प्रकाशित: १८ पुष २०८२, शुक्रबार
