काठमाडौं ।
नासाको शक्तिशाली टेलिस्कोप ‘जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोप’ले अन्तरिक्षमा साना, रातो धब्बाहरूको अवलोकन गरेको छ। यी धब्बाहरू अन्तरिक्ष वैज्ञानिकहरूका लागि रहस्य नै बनेका छन्।
सन् २०२२ देखि, वैज्ञानिकहरूले यी धब्बाहरू के हुन् भनेर बुझ्ने प्रयास गरिरहेका छन्। अब, एउटा नयाँ अध्ययन प्रकाशित भएको छ, जसले सुझाव दिन्छ कि यी धब्बाहरू ब्ल्याक होलहरू वरिपरि बनेका ग्यासको एकल विशाल गोलाहरू हुन सक्छन्।
यो ब्ल्याक होल ताराको नयाँ प्रकार हुन सक्छ। यदि त्यसो हो भने, यसले प्रारम्भिक ब्रह्माण्डमा सुपरमासिभ ब्ल्याक होलहरू कसरी यति छिटो बढे भनेर व्याख्या गर्न सक्छ।
हालैका अवलोकनहरूले के भन्छन्
एस्ट्रोनोमी र एस्ट्रोफिजिक्स जर्नलमा एक अध्ययन प्रकाशित भएको छ। सो अनुसन्धान खगोलविद् जोएल लेजाको नेतृत्वमा रहेको समूहद्वारा गरिएको थियो। यो समूहले सन् २०२४ मा जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोपको स्पेक्ट्रोग्राफको जाँच गर्यो। तिनीहरूले ६० घण्टाको अवधिमा लगभग ४,५०० टाढाका आकाशगंगाहरूबाट स्पेक्ट्रा सङ्कलन गरेका थिए।
द क्लिफ भनिने एउटा वस्तुलाई विशेष रूपमा उल्लेख गरिएको थियो। यसको स्पेक्ट्रमले देखायो कि दृश्य प्रकाश ताराहरूको समूहबाट आउँदै थिएन, तर लगभग १२ अर्ब प्रकाश-वर्ष टाढा अवस्थित एकल विशाल स्रोतबाट आउँदै थियो।
खोजमाथि बढ्दो विवाद
ब्ल्याक-होल-स्टार मोडेलका अनुसार, प्रत्येक देखिने रातो थोप्ला प्रभावकारी रूपमा एक विशाल ब्ल्याक होलद्वारा संचालित एक विशाल, चिसो ग्यासको तारा हो। ताराहरूको समूहको सट्टा, लेजाले यसलाई एक विशाल, धेरै चिसो ताराको रूपमा वर्णन गरे। यद्यपि, यो परिकल्पनामा आधारित अनुमानात्मक नै रहेको छ। अन्य खगोलविद्हरूले यसलाई फरक-फरक व्याख्याहरू प्रस्ताव गर्छन्।
उदाहरणका लागि, पाकुची र लोएब विश्वास गर्छन् कि यी थोप्लाहरू घनारुपमा रहेका बच्चा आकाशगंगाहरू हुन्, जो दुर्लभ, ढिलो घुम्ने ब्ल्याक म्याटरमा ‘हालो’ वा प्रभामण्डलरमा बनिरहेका छन्। यस्तो देखिन्छ कि धुलो वा बाक्लो ताराहरूले यसमा रातो चमकहरू निम्त्याइरहेका छन्।
अनुसन्धानकर्ताहरूले जोड दिन्छन् कि जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोपबाट गरिएका थप अवलोकनहरूको थप निश्चित व्याख्या प्रदान गर्न आवश्यक छ। तैपनि, यी साना रातो थोप्लाहरू अन्तरिक्ष वैज्ञानिकहरूका लागि एक समाधान नभएका रहस्य नै रहन्छन्।
प्रकाशित: १५ आश्विन २०८२, बुधबार
