काठमाडौं ।
युरोपेली संघमा च्याटजीपीटी र जेमिनीजस्ता सामान्य उद्देश्यका लागि प्रयोग हुने आर्टिफिशियल इन्टेलिजेन्स (एआई) मोडेलहरूको पारदर्शिता सम्बन्धी नयाँ नियमहरू लागू भएका छन्।
यी नियमहरू अन्तर्गत विकासकर्ताहरूले आफ्ना मोडेलहरू कसरी काम गर्छन् र तिनीहरूलाई तालिम दिन कुन डाटा प्रयोग गरिएको थियो भनेर खुलाउनु पर्ने फ्रान्सेली पत्रिका ले मोन्डेले रिपोर्ट गरेको छ।
बढी जोखिम बोक्ने गरेका अधिक उन्नत मोडेलहरूका लागि सुरक्षा उपायहरूको कागजात आवश्यक पर्ने उल्लेख गरिएको छ।
विकासकर्ताहरूले उनीहरूले प्रयोग गर्ने डाटाको स्रोतहरू घोषणा गर्दा उनीहरूले इन्टरनेटबाट स्वचालित रूपमा सङ्कलन गरेका छन् कि छैनन् भन्ने तथ्य थाहा हुने भएकाले यी नियमहरूले प्रतिलिपि अधिकार सुरक्षालाई बलियो बनाउने छन्।
त्यसैगरी बौद्धिक सम्पत्तिको सुरक्षाका लागि उपायहरूको कार्यान्वयन पनि आवश्यक पर्ने उल्लेख गरिएको छ।
२७ ईयू सदस्य राष्ट्रहरूले युरोपेली आयोगलाई कुन राष्ट्रिय संस्थाहरूले नियमहरू लागू गर्न जिम्मेवार हुनेछन् भनेर सूचित गर्नुपर्नेछ। त्यसैगरी कानूनले ईयू र संयुक्त राज्य अमेरिका बीच तनाव निम्त्याएको छ। गुगल र मेटा लगायत अमेरिकी कम्पनीहरूले नियमहरूप्रति शंका गर्दै यसले युरोपमा एआई प्रविधिको विकासको गतिमा सुस्तता निम्त्याउन सक्ने तर्क गरेको छन्।
ईयूले राम्रो अभ्यासको संहिता प्रकाशित गरेको भए तापनि धेरै ठूला अमेरिकी कम्पनीहरूले थप निरीक्षण र जवाफदेहिता आवश्यक पर्ने कानूनहरूको विरोध गरेका छन्।
साथै कानून उल्लङ्घन गर्ने विकासकर्ताहरूलाई उनीहरूको विश्वव्यापी राजस्वको ७ प्रतिशतसम्म जरिवाना गर्न सकिने उल्लेख गरिएको छ।
यस बाहेक कानूनमा शिक्षा, ऊर्जा पूर्वाधार र सीमा नियन्त्रण जस्ता संवेदनशील क्षेत्रहरूमा उच्च–जोखिमयुक्त एआई प्रणालीहरूको लागि प्रावधानहरू पनि समावेश रहेको टेलीग्राफले रिपोर्ट गरेको छ।
प्रकाशित: २० श्रावण २०८२, मंगलवार
