काठमाडौं ।
अन्तर्राष्ट्रिय अन्तरिक्ष स्टेशन (आईएसएस) मा रहेका नासाका दुई अन्तरिक्षयात्रीहरू नौ महिनाको लामो मिसन पूरा गर्दै गर्दा पृथ्वीको राजनीतिबारे प्रश्नहरू सामना गरिरहेका छन्। उनीहरूले भने, “हाम्रो विचारमा यो विलम्बमा राजनीतिको कुनै भूमिका छैन।”
यी दुई अन्तरिक्षयात्रीहरू गत वर्षको जुन महिनामा बोइङको स्टारलाइनर क्याप्सुलको पहिलो मानवसहितको मिसनअन्तर्गत आईएसएसमा पुगेका थिए। उनीहरू झण्डै एक हप्तासम्म मात्र त्यहाँ रहने योजना थियो, तर उडानका क्रममा स्टारलाइरले थ्रस्टर समस्या झेलेपछि नासाले अनुसन्धान गर्नका लागि मिसनलाई पटक-पटक विस्तार गर्यो।
अन्ततः, अगस्टको अन्त्यतिर नासाले स्टारलाइरलाई चालकविहीन रूपमा पृथ्वीमा फर्काउने निर्णय गर्यो, जसले कुनै समस्या बिना सेप्टेम्बर ६ मा सफल अवतरण गर्योस्पेसएक्सको क्रू ९ मिसन सेप्टेम्बर २८ मा दुई खाली सिट सहित आईएसएस तर्फ प्रक्षेपण गरिएपछि विलमोर र विलियम्स भने करिब ६ महिनापछि फर्कने तय भयो ।
स्पेस डटकमका अनुसार पछिल्ला केही महिनामा विल्मोर र विलियम्सको अन्तरिक्ष यात्रा राजनीतिक मुद्दा बनेको छ। राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र हाल प्रशासनको “सरकारी दक्षता विभाग” को नेतृत्व गरिरहेका स्पेसएक्सका संस्थापक तथा सीईओ एलन मस्कले बारम्बार यी दुई अन्तरिक्षयात्री “अन्तरिक्षमा फसेका” दावी गरेका छन्।
उनीहरूले पूर्व राष्ट्रपति जो बाइडेनले “राजनीतिक कारणले” उनीहरूलाई अनावश्यक रूपमा लामो समयसम्म त्यहाँ राखेको आरोप लगाएका छन्।
तर, विल्मोर र विलियम्सले बारम्बार यो दावी अस्वीकार गर्दै आफूहरूलाई “फसेको” भन्न नमिल्ने बताएका छन्। उनीहरूले आफूहरूलाई नयाँ मिसन अनुसार समायोजन गरेको र अन्तरिक्षमा दीर्घकालीन क्रूका रूपमा आईएसएसमा काम गरिरहेको स्पष्ट पारेका छन्। मार्च ४ मा पत्रकारहरूसँग भएको कुराकानीमा उनीहरूले क्रू ९ को आसन्न प्रस्थानबारे जानकारी दिँदै पुनः यही कुरा दोहोर्याए।
“हामी छोटो बस्ने योजना लिएर आएका थियौं, तर लामो बस्न तयार भएर आएका थियौं,” विल्मोरले भने। “मानव अन्तरिक्ष उडानमा हामीले यही गर्छौं। तपाईंको राष्ट्रको मानव अन्तरिक्ष कार्यक्रम नै अप्रत्याशित परिस्थितिहरूको योजना बनाउन केन्द्रित छ, र हामीले त्यसैअनुसार काम गर्यौं।”
उनीहरूले मिसनमा कुनै राजनीतिक हस्तक्षेप भएको कुरालाई अस्वीकार गर्दै आफूहरूलाई यस्तो कुनै दबाब नआएको बताए।
“मेरो विचारमा राजनीतिले यसमा कुनै भूमिका खेलिरहेको छैन,” उनले भने। ” सबैले यो कुरामा सहमति जनाउनेछन् भन्ने हामीलाई लाग्छ।”
विल्मोरले ट्रम्प र मस्कप्रति आफू र आफ्ना सहयात्रीहरूले सम्मान रहेको बताए।
“हामी उनीहरूलाई प्रशंसा गर्छौं। मानव अन्तरिक्ष उडानका लागि, हाम्रो राष्ट्रका लागि, उनीहरूले गरेका योगदानको हामी कदर गर्छौं। उनीहरू आ-आफ्ना भूमिकामा रहेकोमा हामी आभारी छौं,” उनले भने।
“हामी हाम्रो राष्ट्रलाई समर्थन गर्छौं। हामी हाम्रो राष्ट्रका नेताहरूलाई समर्थन गर्छौं, र हामी उनीहरूप्रति आभारी छौं,” उनले थपे।
विलमोरले मस्कलाई इमानदार व्यक्ति भन्दै भने, “उनी जे भन्छन्, त्यो पूर्ण रूपमा तथ्यगत हुन्छ।” तर, उनले आफूलाई प्रारम्भिक फिर्ती प्रस्तावबारे धेरै जानकारी नभएको बताए।
“के प्रस्ताव गरियो, के गरिएन, कसलाई गरियो, ती प्रक्रिया कसरी अघि बढे—हामीसँग ती जानकारीहरू छैनन्,” उनले भने। “त्यसैले, म उनलाई विश्वास गर्छु। तर ती सबै विवरणहरू हामीमध्ये कसैले पनि ठ्याक्कै भन्न सक्ने स्थितिमा छैनौं।”
विल्मोर, विलियम्स र क्रू ९ कमान्डर निक हेगले आईएसएसबाट मंगलबारको संवादमा भाग लिए। यो टोली र रुसी अन्तरिक्षयात्री अलेक्जान्द्र गोर्बुनोभ स्पेसएक्सको क्रू ड्रागन क्याप्सुल फ्रीडममा फर्किने छन्। उनीहरूको प्रस्थान क्रू-१० को आगमनपछि केही दिनमै हुने भए पनि आधिकारिक मिति तय भइनसकेको स्पेस डटकमले उल्लेख गरेको छ।
प्रकाशित: २२ फाल्गुन २०८१, बिहीबार
